ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ CẦN THƠ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐẠI VIỆT
GIÁO TRÌNH
THỰC HÀNH
VI SINH - KÝ SINH TRÙNG
MỤC LỤC
BÀI 1: QUAN SÁT HÌNH THỂ VI KHUẨN ...................................................... 3
BÀI 2: QUAN SÁT MỘT SỐ LOẠI GIUN, SÁN GÂY BỆNH THƯỜNG
GẶP..... ..................................................................................................................
........... 10
BÀI 3: KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT.................................................................. 3
BÀI 1: QUAN SÁT HÌNH THỂ VI KHUẨN
Giới thiệu
Sau khi học xong bài giúp học viên nắm được các kỹ thuật nhuộm gram,
nhuộm kháng acid và cách đọc kết quả các phết nhuộm.
Mục tiêu:
1)Nhận dạng, mô tả đúng hình dạng vi khuẩn trên phết nhuộm Gram và phết
nhuộm kháng acid.
2)Trả lời đúng kết quả nhuộm Gram và nhuộm kháng acid.
3)Rèn luyện tác phong thận trọng, tỉ mỉ, vệ sinh, an toàn và chính xác trong quá
trình thực tập.
NỘI DUNG CHÍNH
1. Quan sát phết nhuộm Gram
1.1.Kỹ thuật làm tiêu bản
- Lame dùng để làm phết vi khuẩn phải sạch và khô.
- Dùng bút lông (bút chì sáp) vẽ một vòng tròn khu trú trên lame đường kính
khoảng 2 cm.
- Lật ngược lame lại, ghi mã số bệnh phẩm lên một đầu lame.
- Lấy vi khuẩn.
+ Từ bệnh phẩm:
• Bệnh phẩm được lấy bằng que tămpon: có thể lấy mẫu trực tiếp từ que tămpon
bằng cách lăn tròn nhẹ que tămpon trên lame hoặc có thể có thể làm huyền dịch
với 1 giọt nước muối sinh lý vô trùng nếu mẫu bệnh phẩm bị khô. • Bệnh phẩm là
phân: chọn chỗ có nhầy máu.
+ Từ môi trường nuôi cấy:
• Từ môi trường thạch đặc: lấy một vòng cấy nước muối sinh lý hoặc nước cất vô
trùng cho lên lame trước khi đặt vi khuẩn vào.
• Từ môi trường lỏng: lấy một hay hai vòng cấy vi khuẩn cho lên lame tùy theo
độ đục của lứa cấy.
-Trải vi khuẩn lên lam: dùng vòng cấy trải đều vi khuẩn theo đường xoắn ốc từ
trong ra ngoài.
- Để tiêu bản khô tự nhiên
- Gắn chặt vi khuẩn trên lame bằng các hơ lame nhanh qua ngọn lửa đèn cồn từ
2-3 lần
( Chú ý: không hơ cố định lame quá lâu hay hơ lame quá
nóng) 1.2 Kỹ thuật nhuộm Gram:
1. Phủ tím Gentian lên phết vi khuẩn để yên khoảng 30 giây, rửa nước. 2.
Phủ dung dịch Lugol lên phết vi khuẩn để yên khoảng 30 giây, rửa nước. 3.
Tẩy màu bằng cồn 950 khoảng 5 giây, rửa nước.
4. Phủ đỏ Safranin lên phết vi khuẩn để yên khoảng 30 giây, rửa nước.
5. Thấm khô lame.
1.3.Đọc kết quả:
Quan sát tiêu bản nhuộm dưới kính hiển vi ở vật kính X100, xác định các tính
chất sau:
a. Hình dạng vi khuẩn:
-Nhóm cầu khuẩn: vi khuẩn hình tròn, bầu dục, hình hạt đậu hay quả
thận -Nhóm trực khuẩn: vi khuẩn có dạng hình que dài hay hình que ngắn
-Nhóm phẩy khuẩn: vi khuẩn có dạng hình que cong giống như dấu phẩy
b. Tính chất Gram : phân thành hai nhóm chính
-Nhóm Gram dương: vi khuẩn bắt màu tím
-Nhóm Gram âm: vi khuẩn bắt màu hồng
c. Cách sắp xếp của vi khuẩn:
Vi khuẩn có cách sắp xếp đặc trưng khác nhau tùy theo từng loại vi khuẩn, xác
định đúng cách sắp xếp của vi khuẩn là yếu tố gợi ý để xác định vi khuẩn gây
bệnh trong mẫu bệnh phẩm đặc biệt là nhóm cầu khuẩn.
1.4. Một số hình ảnh vi khuẩn trên phết nhuộm
Hình
1.1. Cầu khuẩn Gram dương, sắp xếp đặc trưng thành chùm
Hình
1.2. Cầu khuẩn Gram dương sắp xếp chuỗi ngắn, chuỗi dài, đôi
Hình 1.3.
Cầu khuẩn Gram dương sắp xếp đôi, hoặc thành chuỗi ngắn