0
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
Địa chỉ: 160. Mai Dịch, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
ĐT: 024.38372655 Email: cdhn@codienhanoi.edu.vn
Fax: 024.37648337 Website: www.codienhanoi.edu.vn
GIÁO TRÌNH
TÀI NGUYÊN NĂNG LƯỢNG
VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
(GIÁO TRÌNH NỘI BỘ)
Hà Nội, Tháng 03 năm 2023
1
LỜI GIỚI THIỆU
Năng lượng đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế bảo vệ môi
trường. Đây đầu vào quan trọng của rất nhiều ngành sản xuất một trong
những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu. Việc sử dụng năng lượng tăng lên theo sự phát
triển công nghiệp, tuy nhiên việc sử dụng quá mức, không khoa học, trái với các
nguyên tắt về môi trường kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng như: cạn kiệt nguồn
năng lượng hóa thạch, sự tăng lên của hiệu ứng nhà kính làm Trái đất nóng lên ...
đe đọa sự sống trên Trái Đất.
Tiết kiệm năng lượng bảo vệ môi trường ngày nay đã trở thành một trong
những chính sách quan trọng của Đảng Nhà nước. Bằng những biện pháp
chính sách khác nhau, Nhà nước ta đang can thiệp mạnh mẽ vào các hoạt động của
tổ chức, cá nhân trong xã hội để bảo vệ môi trường.
Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả giai đoạn
2019-2030 trong đó xác định các nhiệm vụ, phát triển kỹ năng lực lượng lao động
đáp ứng yêu cầu của tăng trưởng xanh. Giáo dục nghề nghiệp với sứ mệnh đào tạo,
phát triển lực lượng lao động trực tiếp cho nền kinh tế, đóng vai trò quan trọng
trong nỗ lực này. Bên cạnh việc nâng tầm kiến thức chuyên môn kỹ năng nghề
nghiệp thì người học phải được giáo dục về xanh hóa, hội nhập và đáp ứng yêu cầu
của cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII khẳng định chủ trương “phát
triển nhanh bền vững” phát triển kinh tế xanh: “Tiếp tục phát triển nhanh
bền vững đất nước, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng
trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Chủ động thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, quản lý, khai thác, sử dụng
hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả bền vững tài nguyên; lấy bảo vệ môi trường sống
sức khoẻ nhân dân làm mục tiêu hàng đầu ...”
vậy việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả bảo vệ môi trường
một trong những lựa chọn ưu tiên để thực hiện chiến lược phát triển bền vững trong
thế kỷ 21. Việc giáo dục cho học sinh, sinh viên về ý thức sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả cũng như ý thức bảo vệ môi trường một trong những nhiệm vụ
quan trọng của các cơ sở GDNN hiện nay.
Môn học Tài nguyên năng lượng Bảo vệ môi trường môn học mới được
đưa vào chương trình đào tạo để giảng dạy cho HSSV các ngành, nghề bậc học
trung cấp, cao đẳng tại trường Cao đẳng điện Nội. Môn học trang bị những
kiến thức bản nhất về về sử dụng năng lượng hiệu quả gắn với vấn đề bảo vệ
môi trường.
2
Bằng những hiểu biết thực tế từ cuộc sống cũng như quá trình công tác, tác giả
biên soạn cuốn giáo trình Tài nguyên năng lượng Bảo vệ môi trường làm tài
liệu phục vụ cho hoạt động giảng dạy, học tập môn học tại trường. Giáo trình được
biên soạn theo chương trình đào tạo chi tiết ban hành năm 2022, được cấu trúc
thành 2 chương:
Chương 1. Tài nguyên năng lượng, giới thiệu những khái niệm cơ bản về năng
lượng, các dạng tài nguyên năng lượng, ý nghĩa các biện pháp tiết kiệm năng
lượng.
Chương 2. Bảo vệ môi trường, khái quát chung về môi trường bảo vệ môi
trường, các biện pháp những việc cần làm để bảo vệ môi trường, áp dụng quy
tắc 5S trong lao động, sản xuất.
Đây cuốn giáo trình được biên soạn lần đầu. đã rất cố gắng trong biên
soạn nhưng chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót về nội dung, hình thức.
Tác giả rất mong nhận được những ý kiến góp ý, trao đổi của quý thầy, các
em học sinh, sinh viên để giáo trình ngày càng được hoàn thiện hơn./.
Hà Nội, ngày 15 tháng 05 năm 2023
Người biên soạn
Trần Thọ Đàn
3
MỤC LỤC
Trang
Lời giới thiệu 1
1 Vị trí, tính chất của môn học 4
2 Mục tiêu của môn học 4
3 Khái quát nội dung môn học 4
4 Nội dung và phương pháp đánh giá 6
Chương 1. Tài nguyên năng lượng. 7
1 Khái quát chung về tài nguyên năng lượng 7
2 Vai trò của năng lượng đối với cuộc sống 9
3 Các loại năng lượng được sử dụng phổ biến hiện nay 10
4 Tiết kiệm năng lượng 17
5 Các biện pháp tiết kiệm năng 21
Chương 2. Bảo vệ môi trường 29
1
2
Khái quát chung về môi trường
Bảo vệ môi trường
29
33
3 Các biện pháp bảo vệ môi trường ở Việt Nam 40
4 Những việc cần làm để bảo vệ môi trường 44
5 Quy tắc 5S 47
Tài liệu tham khảo 58
4
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
TÀI NGUYÊN NĂNG LƯỢNG VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí: Tài nguyên năng lượng bảo vệ môi trường môn học kỹ thuật
sở có vị trí quan trọng trong chương trình đào tạo nghề. Môn học được bố trí giảng
dạy song song với các môn học sở trước khi học các môn học, đun
chuyên môn.
- Tính chất: Môn học cung cấp những kiến thức bản về tài nguyên năng
lượng và bảo vệ môi trường làm cơ sở cho HSSV sử dụng hiệu quả tài nguyên năng
lượng, bảo vệ môi trường trong quá trình học tập và lao động sau này.
2. Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được khái niệm năng lượng, tài nguyên năng lượng; môi trường
và bảo vệ môi trường;
+ Trình bày được vai trò của năng lượng, môi trường đối với cuộc sống;
+ Phân tích được ý nghĩa và tầm quan trọng của tiết kiệm năng lượng, bảo vệ
môi trường;
+ Trình bày được các biện pháp tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.
+ Trình bày được khái niệm và ý nghĩa của phương pháp 5S.
- Về kỹ năng:
+ Nhận biết được các loại năng lượng được sử dụng phổ biến hiện nay;
+ Sử dụng tài nguyên năng lượng hiệu quả trong thực hành, thực tập;
+ Lựa chọn và áp dụng hợp lý các biện pháp bảo vệ môi trường trong thực
hành, thực tập.
+ Áp dụng hiệu quả phương pháp 5S trong thực hành, thực tập.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Có nhận thức đúng đắn về tiết kiệm tài nguyên năng lượng, bảo vệ môi
trường trong học tập.
+ Tự giác và có tinh thần trách nhiệm trong công việc; chủ động, tích cực
trong học tập và tuân thủ các quy định hiện hành.