BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: TRANG BỊ ĐIỆN
NGHỀ: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 832/QĐ-DLCT ngày 18/8/2022 của Hiệu trưởng
Trường Cao đẳng Du lịch và Công Thương)
Hải Dương, năm 2022
0
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
Mục Lục
Bài 1: Điều chỉnh tốc độ động cơ điện.....................................................................................................4
A. Mục tiêu:
.........................................................................................................................................4 B. Nội dung
chính: ...............................................................................................................................4
1. Khái niệm chung về điều chỉnh tốc
độ.........................................................................................4 2. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện
DC. ............................................................................................6 2.2.2. Điều khiển động cơ DC
bằng mạch cầu H.............................................................................8 2.2.3. Bộ điều khiển tốc độ
motor DC Chip L298N ........................................................................8 2.2.4. Mạch điều khiển tốc
độ motor DC Arduino và L298N........................................................10 2.2.5. Sơ Đồ Điều khiển
xe Arduino bằng bộ điều khiển L298N ..................................................10 3. Điều chỉnh tốc độ
động cơ điện xoay chiều ...............................................................................12
C. Bài tập thực hành của học sinh/sinh viên: .....................................................................................19
D. Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập.............................................................................................19
Bài 2: Tự động khống chế truyền động điện..........................................................................................20
A. Mục tiêu: .......................................................................................................................................20
B. Nội dung bài học ...........................................................................................................................20
1. Khái niệm chung về tự động khống chế.....................................................................................20 2.
Các nguyên tắc tự động khống chế. ...........................................................................................20 3.Tự
động khống chế động cơ không đồng bộ 3 pha .....................................................................27 3.2
Mạch điện mở máy động cơ điện ba pha có thử nháp..............................................................32 3.3
Mạch điện mở máy động cơ điện hai vị trí...............................................................................32 3.4
Mạch khởi động sao – tam giác................................................................................................32 3.5
Mạch đảo chiều động cơ điện ba pha .......................................................................................35 3.6
Mạch điện mở máy động cơ theo thứ tự...................................................................................36 3.7
Hãm động năng ........................................................................................................................36 C. Bài
tập thực hành của học sinh/sinh viên ......................................................................................39 D. Yêu
cầu về đánh giá kết quả học tập.............................................................................................39 Bài 3:
Trang bị điện thông minh ............................................................................................................40 A.
Mục tiêu: .......................................................................................................................................40 B.
Nội dung bài học ...........................................................................................................................40 3.1.
Khái niệm bộ KNX. ................................................................................................................40 3.2. Đặc
điểm kiến trúc trong KNX ...............................................................................................41 3.2 Các loại
đường truyền KNX cơ bản.........................................................................................41 3.3 Lập trình
điều khiển hệ thống KNX.........................................................................................42 C. Bài tập thực
hành của học sinh/sinh viên: .....................................................................................42 D. Yêu cầu về
đánh giá kết quả học tập.............................................................................................42 TÀI LIỆU
THAM KHẢO......................................................................................................................43
2
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN
Tên môn học/mô đun: Trang bị điện
Mã môn học/mô đun: MĐ 14
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:
- Vị trí của mô đun: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học cơ bản như linh kiện điện
tử, đo lường điện tử, kỹ thuật xung - số, có thể học song song với các môn cơ bản khác
như máy điện, điện tử công suất, Vi mạch tương tự...
- Tính chất của mô đun: Là mô đun bắt buộc.
- Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:
Mục tiêu của môn học/mô đun:
- Về kiến thức:
+ Phân tích được nguyên lý, cách thực hiện phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ 3
pha, động cơ một chiều.
+ Đọc, vẽ và phân tích các sơ đồ mạch điều khiển dùng rơle công tắc tơ dùng trong
khống chế động cơ 3 pha, động cơ một chiều.
- Về kỹ năng:
+ Phân tích qui trình làm việc và yêu cầu về trang bị điện cho máy cắt gọt kim loại
(máy khoan, tiện, phay, bào, mài...); cho các máy sản suất (băng tải, cầu trục, thang
máy, lò điện...)
+ Lắp được các mạch điều khiển tốc độ động cơ theo sơ đồ nguyên lý
+ Kiểm tra, xác định hư hỏng trên các mạch điện điều khiển chính xác
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm
+ Rèn luyện thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, cẩn thận, chính xác trong học tập và trong thực
hiện công việc.
+ Chịu trách nhiệm với công việc mà mình thực hiện
+ Hướng dẫn, giám sát người khác thực hiện công việc………
Nội dung của môn học/mô đun:
3
Bài 1: Điều chỉnh tốc độ động cơ điện
Giới thiệu:
A. Mục tiêu:
- Thực hiện điều chỉnh tốc độ động cơ 3 pha, động cơ một chiều đúng phương pháp.
- Áp dụng các phương pháp điều chỉnh tốc độ phù hợp với từng loại động cơ, phù hợp
với đặc tính, trạng thái làm việc của hệ thống sản xuất.
- Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp
B. Nội dung chính:
1. Khái niệm chung về điều chỉnh tốc độ.
Điều chỉnh tốc độ là một cách thức nhằm thay đổi hoặc giữ nguyên tốc độ đầu
ra của động cơ nhằm đáp ứng yêu cầu công nghệ.
1.1 Khái niệm về điều chỉnh tốc độ
Ngày nay, đại đa số các máy sản xuất từ nhỏ đến lớn, từ đơn lẻ đến cả một dây
chuyền sản xuất đều có yêu cầu về tốc độ khác nhau. Để đảm bảo những yêu cầu của
các công nghệ phức tạp khác nhau, nâng cao mức độ tự động cũng như năng suất, các
hệ truyền động thường phải điều chỉnh tốc độ, tức là cần phải điều chỉnh được tốc độ
máy theo yêu cầu công nghệ. Có thể điều chỉnh tốc độ máy bằng phương pháp cơ khí
hoặc bằng phương pháp điện qua việc điều chỉnh tốc độ động cơ điện. Ở đây, ta chỉ
xem xét việc điều chỉnh tốc độ theo phương pháp điện. Điều chỉnh tốc độ một động cơ
điện khác với việc tự thay đổi tốc độ của động cơ đó.
1.2 Các chỉ tiêu điều chỉnh tốc độ.
1.2.1. Dải điều chỉnh tốc độ
Dải điều chỉnh tốc độ (hay phạm vi điều chỉnh tốc độ) là tỉ số giữa các giá trị tốc độ
làm việc lớn nhất và nhỏ nhất của hệ TĐĐ ứng với một mômen tải đã cho
D =
ω
max
ω
min
Dải điều chỉnh tốc độ của một hệ TĐĐ càng lớn càng tốt. Mỗi một máy sản xuất
yêu cầu một dải điều chỉnh nhất định và mỗi một phương pháp điều chỉnh tốc độ chỉ
đạt được một dải điều chỉnh nào đó.
4
1.2.2. Độ trơn điều chỉnh
Độ trơn điều chỉnh tốc độ khi điều chỉnh được biểu thị bởi tỷ số giữa 2 giá trị tốc