1
2
B NÔNG NGHIP V MÔI TRƯNG
TRƯNG CAO ĐNG LƯƠNG THC – THC PHM
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
TRỒNG VÀ CHĂM SÓC SÂM DÂY
MÃ SỐ: MĐ02
NGHỀ: TRỒNG VÀ TIÊU TH CÂY SÂM DÂY (ĐNG SÂM)
Trình độ: Sơ cấp (bậc 1)
(Ban hnh km theo quyt đnh s…ngy… thng … năm…..ca Hiu trưng
Trưng Cao đng Lương thc – Thc phm)
Năm 2025
3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ02
4
LI GIỚI THIỆU
Trồng và tiêu thụ cây sâm dây (đẳng sâm) là một nghề nông nghiệp đặc thù,
gắn liền với điều kiện tự nhiên vùng miền núi, nơi có khí hậu và thổ nhưỡng phù
hợp để phát triển loại dược liệu quý này. Nghề trồng sâm dây không chỉ góp phần
nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người dân mà còn có ý nghĩa quan trọng
trong bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu bản địa, phục vụ chăm sóc sức khỏe
cộng đồng và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước cũng như hướng tới xuất khẩu.
Để phát triển nghề trồng sâm dây theo hướng bền vững, người lao động cần
được trang bị những kiến thức và kỹ năng về chuẩn bị điều kiện trồng, chuẩn bị cây
giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm. Bộ giáo
trình đào tạo nghề “Trồng v tiêu thụ cây sâm dây (đng sâm)” trình độ sơ cấp được
biên soạn trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn tại các vùng trồng sâm dây, kết hợp với
kinh nghiệm của các hợp tác xã, doanh nghiệp và nông hộ, đồng thời cập nhật tiến
bộ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực sản xuất dược liệu.
Chương trình đào tạo nghề “Trồng v tiêu thụ cây sâm dây (đng sâm)” cùng
với Bộ giáo trình đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và chịu trách
nhiệm cần có của nghề, do đó có thể coi là cẩm nang cho người đã, đang và sẽ tham
gia vào lĩnh vực Trồng và tiêu thụ cây sâm dây. Bộ giáo trình gồm 4 quyển:
1. Giáo trình mô đun Chuẩn bị điều kiện trồng sâm dây
2. Giáo trình mô đun Trồng và chăm sóc sâm dây
3. Giáo trình mô đun Thu hoạch và bảo quản sâm dây
4. Giáo trình mô đun Tiêu thụ sản phẩm
Giáo trình “Trồng và chăm sóc sâm dây” giới thiệu về các phương pháp, kỹ
thuật trồng và chăm sóc sâm dây lấy củ phù hợp với điều kiện sinh thái, bao gồm
chuẩn bị đất, gieo trồng, bón phân, làm cỏ, tưới tiêu, che phủ...và các biện pháp quản
lý dịch hại tổng hợp. Giáo trình cũng hướng dẫn kiến thức và kỹ năng giúp người
học có thể nhận biết đặc điểm sinh trưởng của cây, phát hiện sớm các vấn đề ảnh
hưởng đến năng suất, chất lượng và áp dụng các biện pháp kỹ thuật để chăm sóc sâm
dây đạt hiệu quả cao. Mô đun Trồng và chăm sóc sâm dây có thời lượng đào tạo là
105 giờ. Bộ giáo trình mô đun này gồm 04 bài:
Bài 01. Giới thiệu mô hình trồng sâm dây
Bài 02. Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật tư trồng và chăm sóc sâm dây
Bài 03. Trồng và chăm sóc sâm dây lấy củ
Bài 04. Quản lý dịch hại trên sâm dây
Để hoàn thiện bộ giáo trình này, chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng
dẫn của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn – Bộ Nông nghiệp và Môi
trường; ý kiến đóng góp quý báu của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các chuyên gia
5
trong lĩnh vực cây dược liệu, Ban Giám hiệu và các thầy cô giáo Trường Cao đẳng
Lương thực – Thực phẩm.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân các xã thuộc tỉnh Gia Lai,
Lâm Đồng, thành phố Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Nghệ An, Bắc Giang... đã hỗ trợ, tạo
điều kiện thuận lợi cho quá trình khảo sát và thu thập tư liệu.
Đặc biệt, xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ủy ban nhân dân xã Tu Mơ Rông (tỉnh
Quảng Ngãi), Hợp tác xã Dược liệu và Du lịch Ngọc Linh H80, Công ty KPA Măng
Đen, Công ty TNHH Thảo dược Tây Nguyên, Công ty TNHH Sâm Vina (Đà Nẵng)
cùng các chuyên gia, cán bộ kỹ thuật và bà con nông dân đã nhiệt tình chia sẻ kinh
nghiệm thực tiễn, hỗ trợ quý báu cho việc biên soạn giáo trình.
Chúng tôi cũng xin cảm ơn tất cả các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân đã
tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, hỗ trợ và đồng hành, giúp chúng tôi hoàn
thành bộ giáo trình này.
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, chúng
tôi rất mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, cán bộ quản lý,
cơ sở sản xuất và đồng nghiệp để giáo trình ngày càng hoàn thiện, phục vụ thiết thực
hơn cho công tác đào tạo và sản xuất.
Xin chân thành cảm ơn!
Tham gia biên soạn
1. Lê Thị Hương Giang (chủ biên)
2. Hoàng Thị Thu Giang
3. Đặng Thị Mộng Quyên
4. Nguyễn Hữu Nhân