Hệ thống thu thập và quản lý đo
đếm điện năng
1. CẤU TRÚC HỆ THỐNG THU THẬP DỮ LIỆU
Theo Qui trình kinh doanh nội bộ hiện nay của EVN thì phân bố các điểm đo ranh giới
giữa các công ty phát điện (GenCo), truyền tải (TransCo), phân phối (DisCo) và Khách
hàng (bao gồm cả khách hàng lớn đấu nối trực tiếp với lưới truyền tải, khách hàng công
nghiệp & thương mại và khách hàng tiêu dùng) được mô tả trong hình 1.
Hình 1: Qui tắc bố trí điểm đo đếm ranh giới trong kinh doanh
điện
Công tác thu thập dữ liệu đo đếm để phục vụ quản lý kinh doanh hiện nay của EVN đang
chủ yếu được thực hiện bằng cách chốt chỉ số công tơ định kỳ tại điểm giao nhận điện.
Công tác này khá tốn kém và chúng ta gần như không có được thông tin giữa hai lần đọc
chỉ số để có thể áp dụng các công nghệ mới về xử lý số liệu cho các bài toán quản lý, mặc
dù các đơn vị đã đầu tư khá nhiều công tơ điện tử có khả năng cung cấp toàn bộ các dữ
liệu cần thiết với cách truy cập trực tiếp thời gian thực.
Hiện nay các loại công tơ điện tử trong lưới điện của EVN gồm có A1700
(ELSTER/ABB-UK), ZMD (Landis+Gyr-Thụy sỹ), Nexus 1262 (EIG-USA), MK6
(EDMI-Singapore). Trong đó loại A1700 chiếm tỷ lệ khoảng 80%. Lý do sử dụng A1700
là EVN phụ thuộc vào phần mềm đọc công tơ từ xa DataLink và PMU do ABB phát
triển.
Các công ty điện lực của EVN đã triển khai một số phương pháp đọc từ xa qua Modem
hữu tuyến và GSM với phần mềm DataLink qua cổng kết nối thông tin (RS232/RS485)
nhưng kết quả khá hạn chế và không có khả năng triển khai rộng rãi do chi phí quá lớn và
giải pháp không đủ tin cậy.
Bằng kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực thu thập và xử lý dữ liệu vận hành hệ thống
điện, Công ty ATS (www.ats.com.vn) đề xuất giải pháp thu thập dữ liệu được mô tả ở
hình 2.
Hình 2: Các phương án kết nối thu thập dữ liệu từ công tơ
Giải pháp cơ bản bao gồm:
Đối với các trạm hoặc các điểm lắp đặt công tơ có mạng WAN/LAN/Internet
l Kết nối trực tiếp thông qua thiết bị biến đổi cổng (Terminal Server)
Các công tơ tại các vị trí này được kết nối tập trung về thiết bị biến đổi cổng
RS232/RS485/Ethernet và Hệ thống thu thập dữ liệu sẽ truy cập trực tiếp các công tơ
thông qua các loại đường truyền khác nhau trên mạng SDH (E1/T1)/IP/FR/TDM. Dữ liệu
đo/đếm/cảnh báo của công tơ được thu thập theo chu kỳ cập nhật đến 5 giây và việc truy
cập trực tiếp vào công tơ sẽ căn cứ vào phân quyền của người/nhóm người sử dụng với
các mức mật khẩu khác nhau.
* Kết nối gián tiếp thông qua thiết bị tập trung dữ liệu (Data Concentrator)
Đặc điểm chính của giải pháp này là toàn bộ các công tơ sẽ được kết nối tập trung về 1
thiết bị tập trung và xử lý dữ liệu. Thiết bị này sẽ đóng gói toàn bộ dữ liệu và gửi về trung
tâm thông qua hệ thống mạng diện rộng WAN (Wide Area Network) hoặc các hình thức
truyền tin khác phù hợp nhất tại vị trí lắp đặt.
Đối với các trạm không kết nối được với mạng WAN/IP/INTERNET
* Kết nối qua mạng thông tin di động GSM/CDMA bằng dịch vụ GPRS
Các công tơ sẽ được kết nối trực tiếp hoặc qua thiết bị gateway với modem GRPS để
được truy cập on-line và truy xuất toàn bộ dữ liệu đo đếm, cảnh báo cũng như các bản ghi
sự kiện. Ưu điểm của giải pháp này là không phải trả phí kết nối mà chỉ phải trả phí trên
dung lượng truyền. ATS đã thử nghiệm và kết quả là với khoảng thời gian quét là 1 phút
thì cước phí cho một điểm thu thập dữ liệu khoảng 25.000 VNĐ/tháng tùy thuộc vào gói
cước của nhà cung cấp.
Ưu điểm nổi bật của giải pháp này là có thể triển khai trong thời gian rất nhanh vì không
phải thiết lập một mạng riêng hay phải kéo cáp điện thoại đến vị trí đặt điểm đo, với giải