i
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong nền kinh tế thị trường, việc sản xuất ra sản phẩm và tiêu thụ
được sản phẩm là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại và phát triển của các
doanh nghiệp sản xuất. Kế toán chính xác tiêu thụ và xác định kết quả là điều
kiện tiền đề để mỗi doanh nghiệp tìm ra lời giải cho bài toán lựa chọn giá cả,
số lượng hàng bán, và phương thức tiêu thụ tốt nhất. Tổ chức tốt khâu tiêu thụ
giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh. Do đó, doanh nghiệp phải chú trọng
vào khâu tiêu thụ sản phẩm. Xác định kết quả là cơ sở để đánh giá hiệu quả
cuối cùng của quá trình kinh doanh.
Hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện Việt Nam là
sản xuất và kinh doanh dây, cáp điện và các thiết bị phụ trợ để phục vụ cho
tiêu dùng dân dụng, phục vụ cho việc phát triển mạng lưới điện quốc
gia…Chỉ với bấy nhiêu thôi cũng đủ cho thấy tầm quan trọng, cũng như tiềm
năng cho sự phát triển của các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện Việt
Nam.
Chính vấn đề nêu trên đã đặt ra sự cấp thiết cho việc nghiên cứu đề tài:
“Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tại các doanh nghiệp sản
xuất dây và cáp điện Việt Nam”
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Luận văn khái quát hoá các vấn đề lý luận về kế toán tiêu thụ và xác
định kết quả trong các doanh nghiệp sản xuất. Nghiên cứu, phân tích thực
trạng kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại các doanh nghiệp sản
xuất dây và cáp điện Việt Nam. Đánh giá những thành công, tồn tại, và đưa ra
một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tại các
doanh nghiệp đó.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
ii
Phạm vi khảo sát: Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại hai
đơn vị là công ty cơ điện Trần Phú và công ty cổ phần dây và cáp điện Sài
Gòn.
Phạm vi nghiên cứu: Do mảng chính trong kết quả kinh doanh của các
doanh nghiệp sản xuất là kết quả tiêu thụ nên tác giả chỉ nghiên cứu những
vấn đề cơ bản của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại các doanh
nghiệp sản xuất dây và cáp điện Việt Nam. Lấy ví dụ minh hoạ là công ty cơ
điện Trần Phú và công ty cổ phần dây và cáp điện Sài Gòn.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu đề tài
Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, kết
hợp với các phương pháp khoa học kinh tế. Đồng thời luận văn cũng vận
dụng các phương pháp như: thống kê, khảo sát thực tế, so sánh, phân tích…
5. Những đóng góp của đề tài
Luận văn khái quát hoá những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán tiêu thụ
và xác định kết quả tiêu thụ tại các doanh nghiệp sản xuất.
Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng kế toán tiêu thụ và xác định kết
quả tại một số doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện Việt Nam.
Luận văn đề xuất những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện
kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại các doanh nghiệp sản xuất dây
và cáp điện Việt Nam. Và đưa ra những điều kiện để thực hiện được những
giải pháp đó.
6. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu
thụ trong các doanh nghiệp sản xuất.
Chương 2: Thực trạng kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại
các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện Việt Nam
iii
Chương 3: Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại
các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện Việt Nam.
iv
CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC
ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN
XUẤT
1.1 Ý nghĩa và sự cần thiết của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu
thụ trong các doanh nghiệp sản xuất
1.1.1 Tiêu thụ, xác định kết quả tiêu thụ, và ý nghĩa
Tiêu thụ là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hoá gắn với lợi ích
hoặc rủi ro cho khách hàng, đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp
nhận thanh toán.
Tiêu thụ là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh. Thông qua
tiêu thụ, các doanh nghiệp thu hồi được vốn để tiếp tục tái sản xuất kinh
doanh.
Tiêu thụ còn có ý nghĩa rất to lớn đối với nền kinh tế quốc dân. Nó là
tiền đề cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng, cân đối giữa tiền và hàng trong lưu
thông, đảm bảo cân đối sản xuất giữa các ngành, các khu vực trong nền kinh
tế quốc dân.
Kết quả tiêu thụ hay còn gọi là kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là
số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng,
và chi phí quản lý doanh nghiệp. Xác định kết quả tiêu thụ là cơ sở để đánh
giá hiệu quả cuối cùng của quá trình kinh doanh trong một thời kỳ nhất định
của doanh nghiệp. Giúp xác định nghĩa vụ của doanh nghiệp với Nhà nước, là
số liệu thông tin cho các nhà đầu tư, tổ chức tín dụng, và các đối tượng liên
quan khác.
1.1.2 Sự cần thiết phải kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ
trong các doanh nghiệp sản xuất
Tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ quyết định sự tồn tại và phát triển
của doanh nghiệp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải quản lý hoạt động bán hàng
v
và xác định kết quả tiêu thụ một cách khoa học, chặt chẽ. Kế toán là một
trong những công cụ giúp nhà quản lý thực hiện được việc đó.
1.2 Các nguyên tắc kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ trong các
doanh nghiệp sản xuất
- Nguyên tắc cơ sở dồn tích
- Nguyên tắc phù hợp
- Nguyên tắc nhất quán
- Nguyên tắc thận trọng
1.3 Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ trong các doanh nghiệp
sản xuất
1.3.1 Các phƣơng thức tiêu thụ thành phẩm
- Phương thức giao hàng trực tiếp
- Phương thức gửi hàng
- Phương thức bán hàng trả góp
- Phương thức bán hàng thông qua đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng
- Ngoài ra còn có các phương thức khác như: bán lẻ, hàng đổi hàng,
biếu tặng, trả lương…
1.3.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu (5 điều kiện)
- Doanh nghiệp đã trao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở
hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho người mua.
- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người
sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá.
- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn
- Doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán
hàng.
- Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
1.3.3 Hệ thống chứng từ và tài khoản sử dụng để hạch toán tiêu thụ