LỜI TỰA
Nhằm từng bước thực hiện lộ trình hội nhập trong lĩnh vực sản xuất dược
phẩm, ngày 9/9/1996, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số
1516/BYT – QĐ về việc chính thức áp dụng tiêu chuẩn “ Thực hành tốt
sản xuất thuốc” của Hiệp hội các nước Đông Nam á (GMP – ASEAN) đối
với các cơ sở sản xuất thuốc tân dược ở Việt Nam. Để tạo tiền đề cho việc
Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), ngày
03/11/2004, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành quyết định số 3886/2004/QĐ
- BYT về việc triển khai áp dụng các nguyên tắc tiêu chuẩn “ Thực hành
tốt sản xuất thuốc” (GMP) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới
(WHO). Ban hành kèm theo Quyết định này có bản hướng dẫn triển khai
thực hiện và đưa ra lộ trình triển khai để các doanh nghiệp sản xuất dược
phẩm trong nước thực hiện.
Trong quá trình hội nhập toàn cầu lĩnh vực dược phẩm, bên cạnh “Thực
hành tốt sản xuất thuốc” (GMP) của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) còn có
hướng dẫn “Thực hành tốt sản xuất thuốc” của Châu âu (EU), “Thực hành
tốt sản xuất thuốc” của Hệ thống hợp tác thanh tra dược phẩm (PIC/S). Để
triển khai các hoạt động hội nhập lĩnh vực dược phẩm trong khu vực
(ACCSQ/PPWG), các nước ASEAN dự kiến áp dụng chung hướng dẫn
“Thực hành tốt sản xuất thuốc” (GMP) của Hệ thống hợp tác thanh tra
dược phẩm (PIC/S) để tiến tới thừa nhận và công nhận lẫn nhau.
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất dược phẩm trong nước đi tắt, đón
đầu, nâng cao năng lực cạnh tranh khi hội nhập, Bộ Y tế ấn hành tài liệu
“Hướng dẫn thực hành tốt sản xuất thuốc” của Hệ thống hợp tác thanh
tra dược phẩm (PIC/S) ban hành ngày 01/6/2006 dưới hình thức song ngữ
Việt- Anh. Đây là một trong những tài liệu cơ bản giúp các doanh nghiệp
sản xuất dược phẩm Việt Nam nâng cấp hệ thống đảm bảo chất lượng, hệ
thống hồ sơ tài liệu, thẩm định quy trình sản xuất, thẩm định hệ thống máy
móc v.v….
Bộ Y tế hy vọng rằng tài liệu này sẽ hữu ích cho cho các doanh nghiệp
sản xuất dược phẩm của Việt Nam trong việc xây dựng và triển khai hoạt
động sản xuất thuốc, giúp các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm triển khai
áp dụng nguyên tắc, tiêu chuẩn “ Thực hành tốt sản xuất thuốc” ở Việt
Nam ngày càng tốt hơn, có đủ năng lực và kinh nghiệm, tạo ra nhiều cơ
hội trong quá trình Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại Quốc tế
(WTO).
Bộ trưởng Bộ Y tế
PGS.TS. Trần Thị Trung Chiến
1
MỤC LỤC
GIỚI THIỆU Trang
CHƯƠNG 1 – QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG……………………………
Nguyên tắc ……………………………………………………….
Đảm bảo chất lượng …………………………….………………..
Thực hành tốt sản xuất thuốc (GMP) …………………………….
Kiểm tra chất lượng ………………………………………………
Xem xét lại chất lượng sản phẩm …………………………………
CHƯƠNG 2– NHÂN VIÊN……………………………………………
Nguyên tắc ……………………………………………………….
Qui định chung …………………………………………………..
Nhân viên chủ chốt ……………………………………………….
Đào tạo …………………………………………………………..
Vệ sinh cá nhân ………………………………………………….
CHƯƠNG 3 – NHÀ XƯỞNG VÀ THIẾT BỊ …………………………
Nguyên tắc ……………………………………………………….
Nhà xưởng ……………………………………………………….
Qui định chung …………………………………………….
Khu vực sản xuất …………………………………………..
Khu vực bảo quản ………………………………………………
Khu vực kiểm tra chất lượng ……………………………………
Khu phụ ……………………………………………………………..
CHƯƠNG 4 – HỒ SƠ TÀI LIỆU ………………………………………
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Qui định chung ……………………………………………………….
Những hồ sơ tài liệu cần thiết ………………………………………..
Tiêu chuẩn ……………………………………………………….
Tiêu chuẩn đối với nguyên liệu ban đầu và nguyên liệu bao gói …
Tiêu chuẩn chất lượng đối với sản phẩm trung gian và
bán thành phẩm …………………………………………………...
Tiêu chuẩn thành phẩm …………………………………………..
Công thức sản xuất và hướng dẫn chế biến ………………………….
Hướng dẫn đóng gói ………………………………………………….
Hồ sơ chế biến lô ……………………………………………………..
Hồ sơ đóng gói lô …………………………………………………….
Qui trình và hồ sơ ghi chép …………………………………………..
Tiếp nhận …………………………………………………………
Lấy mẫu ………………………………………………………….
Thử nghiệm ………………………………………………………
Các vấn đề khác ………………………………………………….
CHƯƠNG 5 – SẢN XUẤT ………………………………………………
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Qui định chung ……………………………………………………….
2
Đề phòng nhiễm chéo trong sản xuất …………………………………
Thẩm định ……………………………………………………………
Nguyên liệu ban đầu …………………………………………………
Thao tác chế biến – sản phẩm trung gian và bán thành phẩm………..
Nguyên liệu đóng gói ………………………………………………..
Hướng dẫn đóng gói …………………………………………………
Thành phẩm ………………………………………………………….
Nguyên vật liệu bị loại, phục hồi và nguyên liệu bị trả về …………..
CHƯƠNG 6 – KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG …………………………….
Nguyên tắc …………………………………………………………….
Qui định chung ………………………………………………………..
Thực hành tốt phòng kiểm tra chất lượng ……………………………..
Hồ sơ tài liệu ………………………………………………………….
Lấy mẫu ……………………………………………………………….
Thử nghiệm ……………………………………………………………
Chương trình nghiên cứu độ ổn định ………………………………….
CHƯƠNG 7 - SẢN XUẤT VÀ KIỂM NGHIỆM THEO HỢP ĐỒNG
Nguyên tắc ……………………………………………………………..
Qui định chung ………………………………………………………..
Bên hợp đồng ………………………………………………………….
Bên nhận hợp đồng ……………………………………………………
Bản hợp đồng ………………………………………………………….
CHƯƠNG 8 . KHIẾU NẠI VÀ THU HỒI SẢN PHẨM ………………
Nguyên tắc …………………………………………………………….
Khiếu nại ………………………………………………………………
Thu hồi sản phẩm ………………………………………………………
CHƯƠNG 9 – TỰ THANH TRA …………………………………………
Nguyên tắc …………………………………………………………….
Phụ lục 1 Sản xuất các dược phẩm vô trùng ……………………………..
Nguyên tắc …………………………………………………………….
Qui định chung ………………………………………………………..
Công nghệ cô lập ……………………………………………………..
Công nghệ thổi, đóng thuốc và hàn …………………………………..
Các sản phẩm tiệt trùng ở công đoạn cuối ……………………………
Pha chế vô trùng ………………………………………………………
Nhân sự ………………………………………………………… ……
Nhà xưởng ……………………………………………………………
Thiết bị ………………………………………………………………
Vệ sinh ……………………………………………………………….
Chế biến ………………………………………………………………
Tiệt trùng ……………………………………………………………..
Tiệt trùng bằng nhiệt …………………………………………………
3
Tiệt trùng bằng nhiệt ẩm ………………………………………………
Tiệt trùng bằng nhệt khô ………………………………………………
Tiệt trùng bằng bức xạ ……………………………………………….
Tiệt trùng bằng Ethylen Oxid …………………………………………
Lọc những sản phẩm mà không tiệt trùng được
trong bao gói cuối cùng ………………………………………………
Hoàn thành sản phẩm vô trùng ……………………………………….
Kiểm tra chất lưọng ………………………………………………….
Phụ lục 2 Sản xuất các sản phẩm thuốc sinh học …………………………
Phạm vi ……………………………………………………………….
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhân sự ………………………………………………………….. ….
Nhà xưởng và thiết bị …………………………………………………
Khu vực nuôi súc vật và việc nuôi súc vật ……………………………
Hồ sơ tài liệu …………………………………………………………
Sản xuất……………………………………………………………….
Nguyên liệu ban đầu ……………………………………………..
Hệ thống mẻ chủng và ngân hàng tế bào …………………………
Các nguyên tắc hoạt động ……………………………………………
Kiểm tra chất lượng ………………………………………………….
Phụ lục 3 Sản xuất thuốc phóng xạ …………………………………….
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhân viên ……………………………………………………………
Nhà xưởng và thiết bị ……………………………………………….
Sản xuất ……………………………………………………………..
Kiểm tra chất lượng …………………………………………………
Phân phối và thu hồi …………………………………………………
Phụ lục 6 Sản xuất các khí y học ……………………………………………
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhân viên ……………………………………………………………
Nhà xưởng và thiết bị ……………………………………………….
Hồ sơ tài liệu ………………………………………………………..
Sản xuất ……………………………………………………………..
Kiểm tra chất lượng …………………………………………………
Bảo quản và phân phối ……………………………………………
Định nghĩa …………………………………………………………
Phụ lục 7 Sản xuất thuốc thảo dược ……………………………………..
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhà xưởng ……………………………………………………………
Khu vực bảo quản …………………………………………………
Khu vực sản xuất ………………………………………………….
Hồ sơ tài liệu ……………………………………………………….. ..
4
Tiêu chuẩn chất lượng và nguyên liệu ban đầu
……………………………….
Hướng dẫn qui trình sản xuất
……………………………………………….
Lấy mẫu ……………………………………………………………….
Kiểm tra chất lượng …………………………………………………
Phụ lục 8 Lấy mẫu nguyên liệu ban đầu và nguyên liệu đóng gói ………
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhân sự …………………………………………………………….
Nguyên liệu ban đầu …………………………………………………
Nguyên liệu bao gói ……………………………………………….
Phụ lục 9 Sản xuất chế phẩm lỏng, kem và thuốc mỡ …………………
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhà xưởng và thiết bị ……………………………………………….
Sản xuất ……………………………………………………………..
Phụ lục 10 Sản xuất chế phẩm khí dung áp suất phân liều để xông ……
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Qui định chung ………………………………………………………
Nhà xưởng và thiết bị ……………………………………………….
Sản xuất và kiểm tra chất lượng ..……………………………………..
Phụ lục 11 Hệ thống vi tính hoá …………………………… …………
Nguyên tắc ……………………………………………………………
Nhân sự ……………………………………………………………
Thẩm định ………………………………………………………….
Hệ thống …………………………………………………………….
Phụ lục 12 Sử dụng bức xạ ion hoá trong sản xuất.. …………………..
Giới thiệu ………………………………………………………….
Trách nhiệm ………………………………………………………..
Do đạc liều bức xạ ………………………………………………….
Thẩm định qui trình …………………………………………………
Đánh giá cơ sở chiếu xạ …………………………………………….
Nguyên tắc chung …………………………………………………
Thiết bị chiếu xạ tia Gamma ……………………………………
Thiết bị chiếu xạ chùm tia electron …………………………….
Tái đánh giá ……………………………………………………
Nhà xưởng ………………………………………………………….
Chế biến ……………………………………………………………
Thiết bị chiếu xạ tia Gamma ……………………………………
Thiết bị chiếu xạ chùm tia electron …………………………….
Hồ sơ tài liệu ……………………………………………………….
Theo dõi độ nhiễm khuẩn ………………………………………….
Phụ lục 13 Sản xuất thuốc nghiên cứu ………………………………
Nguyên tắc …………………………………………………………
5