LUẬN VĂN:
Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
trong doanh nghiệp sản xuất
Lời mở đầu
Nền kinh tế thị trường với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế xuất hiện như
một động lực thúc đẩy sự phát triển của sản xuất kinh doanh. Hiệu quả kinh doanh là vấn
đề được đặt lên hàng đầu là mục tiêu phấn đấu của mọi doanh nghiệp, là điều kiện cần
thiết để các doanh nghiệp củng cố vị trí vững chắc trên thị trường.
Kế toán chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong kế toán của doanh nghiệp xét
trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế, việc giảm chi phí sản xuất của doanh nghiệp đem lại sự
tiết kiệm lao động xây dựng, tăng tích luỹ cho nền kinh tế và phục vụ cho mục đích tăng
trưởng và phát triển của doanh nghiệp. Do đó đây không chỉ là vấn đề quan tâm chung của
toàn xã hội.
Xuất phát từ vai trò to lớn áp dụng những kiến thức đã học nên em xin chọn đề tài "
Kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất ".
phần i
Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất
1. Tổng quan về kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất
1.1. Sự cần thiết phải tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều
chịu sự tác động của các quy luật kinh tế cơ bản như quy luật cung - cầu, quy luật cạnh
tranh, quy luật giá trị… Do vậy tồn tại và phát triển, quá trình sản xuất kinh doanh cần
phải được định hướng và tổ chức theo những hướng đã định.
Tiền đề cho sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp là lợi nhuận. Đây là một
chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp. Để tổng hợp và cung cấp các thông tin cần thiết này, công cụ đắc lực mà doanh
nghiệp sử dụng là kế toán trogn đó trình tự tập hợp chi phí sản xuất là một phần hành cơ
bản quan trọng nhất đối với các doanh nghiệp sản xuất.
Sự phát triển về quy mô, môi trường sản xuất kinh doanh đặt các doanh nghiệp luôn
đứng trước một tình hình sản xuất kinh doanh mới, một nhu cầu thông tin mới. Vì vậy, yêu
cầu thông tin về chi phí sản xuất ngày càng phải nhanh chóng, linh hoạt và hữu ích hơn
nhằm giúp cho các doanh nghiệp nắm bắt những thông tin kinh tế liên quan đến chi phí.
Từ đó, tìm ra phương án sản xuất hiệu quả, hợp lý, đồng thời có những biện pháp quản lý
và sử dụng chi phí một cách tiết kiệm nhằm hạ thấp giá thành sản phẩm, nâng cao chất
lượng sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường của doanh nghiệp.
1.2. ý nghĩa của việc vận dụng kế toán tập hợp chi phí sản xuất
Chi phí sản xuất là chỉ tiêu phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp. Tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất là tiền đề tiến hành hạch toán kinh doanh, xác
định kết qủa kinh doanh cũng như giá thành của từng loạ sản phẩm, dịch vụ, lao động….
trong doanh nghiệp.
1.3. Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Trong doanh nghiệp sản xuất, chi phí phát sinh ở các giai đoạn của quá trình kinh
doanh: giai đoạn cung cấp, giai đoạn sản xuất, giai đoạn tiêu thụ.
Trong giai đoạn sản xuất, một mặt doanh nghiệp phải bỏ ra những chi phí để tiến
hành sản xuất chi phí nhân công trực tiếp, chi phí NVL trực tiếp chi phí sản xuất chung.
Mặt khác, chi phí của doanh nghiệp lại được đo lường, được tính toán bằng tiền trong một
khoảng thời gian xác định. Nhưng để phục vụ cho quản lý và hạch toán kinh doanh, chi phí
sản xuất phải được tính toán tổng hợp theo từng thời kỳ. Hàng tháng, hàng quý, hàng năm
phù hợpvới kỳ báo cáo chỉ những chi phí sản xuất mà doanh nghiệp bỏ ra trong kỳ mới
được tính vào chi phí sản xuất trong kỳ.
Tất cả những chi phí của một doanh nghiệp sản xuất sẽ đi đầu về đâu, bù đắp từ
đâu? câu trả lời là toàn bộ chi phí đó sẽ được vốn hoá thành những tài sản ở giai đoạn đầu,
sẽ được chuyển hoá vào giai đoạn sản xuất. Để bảo đảm bù đắp được chi phí và có lãi, đòi
hỏi các doanh nghiệp phải tổ chức tập hợp chi phí một cách chính xác, kịp thời, hợp lý
nhằm sản phẩm đồng thời thu được lợi nhuận cao nhất làm tăng khả năng cạnh tranh và
nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
2. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất
2.1. Khái niệm chi phí sản xuất
Những nhận thức về chi phí có thể khác nhau về quan điểm, hình thức thể hiện chi
phí nhưng tất cả đều thống nhất khái niệm "chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn
bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá cần thiết cho quá trình hoạt động sản xuất
kinh doanh mà doanh nghiệp phải chi ra trong kỳ kinh doanh".
2.2. Phân loại chi phí sản xuất
Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp chi phí theo từng loại, từng nhóm khác
nhau theo những đặc trưng nhất định. Một số cách phân loại chủ yếu được sử dụng phổ
biến trong hạch toán chi phí sản xuất trên góc độ kế toán tài chính.
a. Phân loại theo yếu tố chi phí
Theo quy định hiện hành ở Việt Nam toàn bộ chi phí được chia thành 6 yếu tố chi
phí sau:
+ Yếu tố chi phí NVL bao gồm toàn bộ giá trị NVL chính, vật liệu phụ, phụ tùng
thay thế, công cụ, dụng cụ…. sử dụng vào sản xuất kinh doanh.
+ Yếu tố chi phí tiền lương và các khoản phụ cấp theo lương. Phản ánh tổng số tiền
lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho toàn bộ công nhân, viên chức.
+ Yếu tố chi phí BHXH, BHYT, kinh phí công đoàn: phản ánh phần BHXH,
BHYT, kinh phí công đoàn trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp
lương phải trả công nhân viên.
+ Yếu tố chi phí khấu hao tài sản cố định: Phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố
định phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong
kỳ.
+ Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài
dùng vào sản xuất kinh doanh.
+ Yếu tố chi phí khác bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản
ánh ở các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ.
b. Phân loại chi phí sản xuất theo khoảng mục giá thành là sắp xếp những chi phí có
những công dụng giống nhau vào cùng một khoản mục chi phí. Căn cứ vào công dụng và
mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng theo quy định hiện hành bao gồm:
+ Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp phản ánh toàn bộ chi phí về nguyên, vật liệu
chính, phụ, nhiên liệu…. tham gia trực tiếp vào việc sản xuất, chế toạ sản phẩm hay thực
hiện lao vụ, dịch vụ.
+ Chi phí nhân công trực tiếp gồm tiền lương, phụ cấp lương và các khoản trích cho
các quỹ BHXH, BHYT, kinh phí công đoàn theo tỷ lệ với tiền lương phát sinh.
+ Chi phí sản xuất chung là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản
xuất (trừ chi phí vật liệu và nhân công trực tiếp).
+ Chi phí bán hàng: bao gồm toàn bộ những chi phí phát sinh liên quan đến quản
trị kinh doanh và quản lý hành chính trong doanh nghiệp.
3. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
3.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
Xác định đối tượng hạch toán chi phí sản xuất thực chất là việc xác định nơi phát
sinh chi phí và mới chịu chi phí, đối tượng hạch toán chi phí sản xuất có thể là:
+ Toàn bộ quy trình công nghệ sản xuất của doanh nghiệp
+ Từng giai đoạn, quy trình công nghệ riêng biệt, từng phân xưởng, tổ, đội sản xuất.
Từng nhóm sản phẩm cùng loại, từng loại mặt hàng, từng sản phẩm, từng bộ phận.
+ Từng công trình, hạng mục công trình, từng phân xưởng sản xuất, đội sản xuất
3.2. Phương pháp hạch toán chi phí
Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất là một phương pháp hay hệ thống các
phương pháp được sử dụng để tập hợp và phân loại các chi phí sản xuất theo đối tượng
hạch toán chi phí.