67
KHO SÁT T L TRIU CHNG TNG THNTRÊN BNH NHÂN THIÊN QUÝ SUY
Lê Ngc Thanh
, Hunh Lê Trưng
*
, Đinh Th Hương Trà
*
TÓM TT
Đt vn ñmc tiêu: Trong YHCT, các triu chng biu hin ca ri lon chc năng tng ph ñưc mô t không ñưc thng nht trong
các tác phm kinh ñin. Do ñó không nhng y khó khăn cho ngưi hc còn tác ñng ñn s chn ñoán ca thy thuc. Da trên lun
YHCT, khi con ngưi ñn mt ñ tui (Thiên quý suy), chc năng tng Thn s b suy gim, vi biu hin lâm sàng phong phú. Đ tài này nhm
xác ñnh t l các triu chng bnh tng Thn trên nhng ngưi thiên quí suy t l các bnh YHHĐ thưng gp trên nhng ngưi thiên quí
suy.
Đi tưng và phương pháp nghiên cu: Đ tài ñưc thc hin theo phương pháp mô t, c t ngang trên m!u dân s là 384 ngưi " phưng
Đông Hưng Thun, Qun 12, Tp. H# Chí Minh. Đi tưng ñưc chn nhng ngưi trong ñ tui 49 tui (ñi vi n ) 64 tui ( ñi vi
nam) S liu ñưc thu thp bng bng ph%ng vn thăm khám mt s nghim pháp. Các bin s theo dõi g#m các triu chng lâm sàng: ñau
th t lưng, tiu nhiu ln, p2 chi dưi, ñau nhc trong xương, r&ng răng, r&ng tóc, tóc bc, gim thính lc, ù tai, ñng tác kém khéo léo, khó
th" và các bnh lý theo YHHĐ kèm theo trên ñi tưng nghiên cu. Đ tài ñưc thc hin trong thi gian t' tháng 6/2009 ti tháng 10/2009.
Kt qu: Kho sát cho thy triu chng gim thính lc xut hin vi t l cao nht 73%, ñau nhc các khp t l 70%, ñau th t lưng 69%,
tiu nhiu 56,7%, r&ng tóc 51%, ñi vi nhng triu chng còn li t l thp hơn như phù thng 8%, bt thưng v sc cơ và s khéo léo 10%, ù
tai 21%, khó th" 23%.
Kt lun: Mt s triu chng xut hin vi t( l cao " nhng ngưi thiên quý suy tuy nhiên cũng nhng triu chng không thưng xut
hin " nhng ngưi này. Phn ln các triu chng nu xut hin " nhng ngưi thiên quý suy thì cũng có tính cht tương t nhng gì ñã ñưc mô
t trong các sách kinh ñin v YHCT. Các bnh mn tính thưng gp trong nhóm nghiên cu là các bnh lý tim mch, ni tit và cơ xương khp.
T khóa: Tng Thn (theo Y hc c truyn), Thiên quý suy.
ABSTRACT
A STUDY ON OCCURRENCE RATES OF KIDNEY’S SYMPTOMS IN ‘THIEN QUY’ DECLINE PATIENTS
Le Ngoc Thanh, Huynh Le Truong, Đinh Thi Huong Tra
Background and Aims: In ancient classic books of traditional medicine, the manifestation of functional disorders of internal organs had
been described inconsistently. It has made confusion not only to readers but also interfered the physician’s diagnosis. According to traditional
medicine’s theory, when human come to a given age (‘Thien Quy’ / ‘Tian Gui’ decline: decline of reproductive ability), the Kidney’s functions
will decrease with diverse clinical manifestation. This survey was designed to ascertain occurrence rates of Kidney’s symptoms and common
modern diagnosis in ‘Thien Quy’ decline patients.
Materials and Method: A cross-sectional study was carried out on 342 people at Dong Hung Thuan ward, District No.12, HCM City from
June to October, 2009. Men over 64 and women over 49 years of age were selected. Data were collected by a questionnaire and some physical
examines and tests. Monitor variables were: lower back pain, frequency of urination, swelling of lower limbs, bone and joint pain, teeth loss, hair
loss, grey-hair, hearing impairment, tinnitus, decreased movement skills, dyspnea and the modern diagnosis of the subjects. The study was
carried from June 2009 to October 2009.
Results: The study had shown that the highest occurrence rate were of hearing impairment 73%, bone and joint pain 70%, lower back pain
69%, frequency of urination 56.7%, hair loss 51 %. The remaining symptoms had occurred with lower frequency, including dyspnea 23%,
tinnitus 21 %, decreased movement skills 10%, and swelling of lower limbs 8%.
Conclusion: In ‘Thien Quy’ decline patients, some symptoms have high occurrence rates while the others were not commonly. Most of the
occurring symptoms of ‘Thien Quy’ decline patients are similar to the description of traditional medicine ancient classic books. The common
chronic disorders in this study were cardiovascular, endocrinological, and bone and joint diseases.
Keyword: Kidney (traditional medicine theory), Tian Gui.
ĐT VN Đ
Hin nay trong vic ging dy thc hành chuyên ngành YHCT, mi ngưi gp nhiu khó khăn do không s thng nht v ri lon
chc năng các tng ph. Do ñó, cn có nhng nghiên cu khi ñu ñ có s thng nht khi ñánh giá mt triu chng YHCT, cũng như tng hp
ñưc các triu chng khi có ri lon chc năng các tng ph. Đ tài này trên ñc ñim các triu chng YHCT, so sánh vi các mô t v triu
chng tương t ca YHHĐ, ñ th ñưa các công c ñánh giá triu chng khách quan ca YHHĐ vào trong YHCT. Theo lun YHCT, khi
con ngưi ñn mt ñ tui nht ñnh (Thiên quý suy), chc năng tng Thn s b suy gim, vi biu hin lâm sàng phong phú [2],[7], cho nên nu
kho t các triu chng ca bnh tng Thn s mang tính bao quát hơn, không tp trung vào nhóm bnh nào chuyên bit như ñi vi nhng
trưng hp ri lon các tng ph khác. Do ñó ñ tài này chn tng Thn ñ nghiên cu nh m xác ñnh t! l các triu chng bnh lý tng Thn trên
nhng ngưi thiên quí suy và t! l các bnh YHHĐ thưng gp trên nhng ngưi thiên quí suy
Mc tiêu chính:
Xác ñnh t! l các triu chng bnh lý tng Thn trên nhng ngưi thiên quí suy
Mc tiêu ph:
Kho sát t! l các bnh YHHĐ thưng gp trên nhng ngưi thiên quí suy
Đi tưng nghiên cu
Ngưi dân ti phưng Đông Hưng Thun, Qun 12, Tp. H" Chí Minh.
Tiêu chu#n la chn:
Đ tui: Nam 64 tui, N 49 tui
Không m%c các bnh cp tính, nng cn phi x& trí tích cc b ng Tây Y
Đi tưng ñ"ng ý tham gia nghiên cu
Thit k và phương pháp nghiên cu
Khoa Y hc C truyn – Đi hc Y Dưc Tp. HCM
Đa ch! liên h: ThS. Lê Ngc Thanh ĐT: 0908553507 Email:drlengocthanh@yahoo.com.vn
BS. Hunh Lê Trưng ĐT: 01684811488 Email: hlt1982@yahoo.com
68
Đ tài ñưc thc hin theo phương pháp mô t, c%t ngang
Tin hành thc hin nghiên cu:
1. Tp hp t(c tài liu kinh ñin YHCT (Ni kinh linh khu, T vn, Nan kinh, Hi thưng Y tông tâm lĩnh, Tu tĩnh toàn tp…) các chc
năng sinh các biu hin khi ri lon chc năng ca tng Thn. T( ñó tìm ra các triu chng ca Thn hư theo YHCT, kt hp vi các
nguyên nhân theo YHHĐ ñ loi tr( các nguyên nhân không thích hp (loi b* các yu t gây nhi+u) ñ thêm các công c ñánh giá triu
chng khách quan hơn ca YHHĐ. Da vào ñó mà thit lp bng câu h*i ph*ng vn.
2. Tin hành kho sát trên ñi tưng nghiên cu
Các bin s theo dõi:
Các triu chng lâm sàng: ñau th%t lưng m*i,âm ! liên tc, làm vic nng gp lnh ñau tăng)(4,6); tiu nhiu ln (ñi nhiu ln,
nưc tiu trong, không nhn ñưc)[3],[4]; phù thũng (phù phn dưi cơ th, mm)(3); ñau nhc trong xương (ñau âm !, tăng khi gp lnh)[8]; rng
tóc (rng dn dn, hình tròn)[3]; gim thính lc (gim 2 tai, t( t(, nghe không )[3],[4]; ù tai 2 tai, xut hin t( t(, nghe ù ù như ci
xay…)[3],[4]; ñng tác (thc hiên các ñông tác khéo léo và mnh m)[3]; khó th (khó th khi g%ng sc, ch yu là thì hít vào
…)
[3].
Các bnh lý theo YHHĐ kèm theo trên ñi tưng nghiên cu.[1],[9]
C mu nghiên cu:
n = Z
21-α/2
* P (1-P )/ d
2
= 1.96
2
* 0.5* 0.5 / 0.05
2
= 384 ngưi
Phân tích và x lý s liu:
S& dng phương pháp thng kê mô t.
KT QU NGHIÊN CU
Đc ñim bnh nhân nghiên cu
Trong qtrình ph*ng vn 342 ngưi dân chúng tôi ghi nhn v gii 100 ngưi dân ñưc ph*ng vn là nam gii 242 ngưi n
n vi s phân b v tui như sau:
Bng 1: Phân b theo tui " nam gii
Nam
64 tui - 72 tui 61 ( 61 % )
73 tui – 80 tui 18 (18%)
81 tui – 88 tui 9 ( 9% )
> 88 tui 2 ( 2% )
Tng 100 ( 100% )
Bng 2: Phân b theo tui " n gii
N
49 - 56 tui 68 ( 28,1 % )
57 tui – 63 tui 55 (22,8%)
64 tui – 70 tui 41 ( 16,9% )
> 70 tui 78 ( 32,2% )
Tng 242 ( 100% )
Bng 3: Đc ñim các bnh mn tính kèm theo
Nam N Tng
Tim mch ( THA, TMCT,
NMCT… ) 43 94 137
Thn kinh ( TBMMN,
Parkinson…) 8 15 23
Tiêu hóa( viêm loét DDTT, Xơ
gan…) 10 11 22
Tit niu – sinh dc ( S*i
thn…) 5 9 14
Hô hp ( COPD, Hen…) 5 5 10
Ni tit ( ĐTĐ, RLLM …) 11 36 47
Cơ xương khp (
THK,VKDT…) 19 73 92
Khác 11 49 60
*Nhn xét: c bnh mn tính thưng gp trong nhóm nghiên cu các bnh tim mch, ni tit cơ xương khp. Đây cũng nhng
bnh mn tính thưng gp nhng ngưi trung niên và cao tui nưc ta hin nay.
Kt qu nghiên cu các triu chng
Kt qu kho sát triu chng ñau tht lưng
Bng 5: Kt qu kho sát triu chng ñau lưng
Nam N Tng
68 (68% )
167( 69% ) 235(68,7%)
Không 32 (32% )
75 ( 31 %) 107(31,3%)
Ông bà có
ñau th%t
lưng không
Phép kim
U P <0,05 P <0,05 P <0,05
*Nhn xét: khong 69% nhng ngưi ñư
c ph*ng vn triu
chng ñau th%t lưng, du hiu khác bit ý nghĩa thng ñ
i
69
vi nhóm còn li (p <0,05 )
Chn
thương 10 (14,7%)
8 (4,8%) 18(7,6%)
NT hay ác
tính 1 (1,5%) 1( 0,6 %) 2( 0,9 %)
Khác 57
83,8%) 158 (94,6%) 215
(91,5%)
Ông bà ñau
th%t l
nguyên nhân
Phép kim
χ
2
P > 0,05
*Nhn xét: Phn ln nhng trưng hp ñau th%t l
ưng không do
nhóm nguyên nhân như chn thương hay các bnh nhi+m tr
ùng,
bnh lý ác tính ( các nguyên này ch! chim t! l khong 9%).
< 1 tháng
2 ( 2,9 %)
7(4,2%) 9 (3,8 )
1 - 6 tháng
2 (2,9%) 10 (6%) 12 (5,1 )
>6 tháng 64 (94,2%)
150 (89,8%) 214 (91,1%)
Ông bà ñau
th%t lưng
bao lâu r"i
Phép kim
χ
2
P >0,05
*Nhn xét: Phn ln nhng trưng hp ñau th%t lưng nhóm ñư
c
ph*ng vn là mn tính, ñau > 6 tháng chim t! l >90%.
Đau d di
5 (7,4%) 11 (6,6%) 16 (6,8%)
Đau âm ! 63 (92,6%)
156(93,4%) 219 (93,2%)
Phép kim
U P <0,05 P < 0,05 P <0,05
Ông bà ñau
lưng như th
nào Phép kim
χ
2
P >0,05
*Nhn xét: . c 2 nhóm nam n, phn ln trư
ng hp ñau th%t
lưng vi biu hin ñau âm ! ( >90%).
Tri nóng
1( 1,5%) 2 (1,2%) 3 ( 1,3%)
Tri lnh 26( 38,2%)
66 (39,5%) 92 (39,1%)
Không liên
quan thi
tit
41 (60,3%)
99 (59,3%) 140 ( 59,6%)
Ông bà
thưng ñau
tăng lên vào
lúc nào
Phép kim
χ
2
P >0,05
*Nhn xét: Khong 60% nhng trưng hp ñau th%t lưng
nhóm
ñiu tra là không liên quan ñn vn ñ thi tit, và kho
ng 40%
nhng trưng hp ñau y tăng lên khi tr
i lnh. Không s
khác bit có ý nghĩa gia 2 nhóm nam và n
trong triu chng ñau
liên quan ñn thi tit ( p >0,05 )
*Nhn xét: Qua ñt kho sát này trên nhng ngưi thiên quý suy, cho thy triu chng ñau th%t lưng cũng là mt triu chng thưng gp, vi
khong 69% ngưi ñưc ph*ng vn có triu chng này. Trong ñó biu hin ñau th%t lưng ch yu là ñau âm !, kéo dài nhiu tháng thưng ch!
ñau tăng lên khi tri lnh hoc ñau không liên quan ñn thi tit. Điu này phù hp vi các mô t v triu chng ñau lưng nhng ngưi Thn hư
trong các Y văn kinh ñin.
Kt qu kho sát triu chng ñau nhc xương kh p:
Bng 7: Kt qu kho sát triu chng ñau nhc
Nam N Tng
56 (56% )
185(76,4% )
241(70,5%)
Không 44 (44% )
57( 23,6 %) 101(29,5%)
Ông bà có
b
ñau nhc
xương kh
p
không ( tr
(
th%t lưng )
Phép kim U
P <0,05 P <0,05 P <0,05
*Nhn xét: Khong 70% các trưng hp ñưc ph*ng vn có triu
chng ñau nhc xương khp, khác bit có ý nghĩa so vi nhóm
không ñau nhc ( P <0,05 )
Tri nóng 0 (0%) 4 ( 2,2%) 4( 1,7%)
Ông bà có
cm thy
ñau tăng lên
khi
Tri lnh 23
( 41,1%) 92(49,7 %) 115(47,7 %)
70
Không liên
quan
33
(58,9%) 89( 48,1%) 122 (50,6%)
Phép kim
χ
2
P >0,05
*Nhn xét: 50% nhng trưng hp ñau nhc xương khp không
liên quan ñn thi tit, khong 40% nhng trưng hp ñau tăng l
ên
khi tri lnh. Không có s khác bit có ý nghĩa gia 2 nhóm nam
và n trong triu chng ñau liên quan ñn thi tit ( p >0,05 )
Đau âm ! 50
(89,3%) 162(87,6%) 212(88%)
Đau khác (
chói, vp b/,
nóng t( trong
xương…)
6 (10,7%)
23(12,4%) 29 (12%)
Ông bà
ñau lưng
như th
nào
Phép kim χ
2
P >0,05
*Nhn xét: 88% nhng trưng hp ñau nhc xương khp có biu
hin là ñau âm ! và không có s khác bit có ý nghĩa gia 2 nhóm
nam và n trong tính cht ñau ( P >0,05 )
*Nhn xét: Qua kho sát trên nhng ngưi thiên quý suy, triu chng ñau nhc xương khp (ngoài th%t lưng ) chim mt t! l khá cao
(khong 70%) vi nhng biu hin như ñau nhc xương khp âm !, ñau tăng lên khi tri lnh hoc không liên quan ñn thi tit. Như vy ngoài
ñau th%t lưng, nhng ngưi thiên quý suy n triu chng ñau các xương khp khác vi ñc tính tương t như ñã t v nhng bnh nhân
Thn hư trong các sách YHCT kinh ñin.
Kt qu kho sát triu chng v! thính lc
Bng 8: Kt qu kho sát triu chng v thính lc
Nam N Tng
Nghe rõ li
thì thm 20( 20% )
71(29,3%) 91(26,6%)
Nghe rõ khi
nói ging
bình thư
ng,
nói ln, hét
bên tai
80 (80% )
171(70,7 %)
251(73,4%)
Khám gi
m
thính lc
Phép kim U
P <0,05 P <0,05 P <0,05
*Nhn xét: Có 73% nhng ngưi ñưc ph*ng vn nghe kém mc
ñ t( nh0 ñn nng, khác bit có ý nghĩa so vi nhóm nghe bình
thưng ( P <0,05 )
Chn thương
3 1 4
Bnh lý tai
3 8 11
Dùng thuc
1 2 3
Tin căn
bnh lý
tai
Tng s 7 11 18
*Nhn xét: Có tng s 18 ngưi có tin căn bnh lý tai, chim
7% tng s nhng ngưi ñưc ph*ng vn có vn ñ v thính lc.
Mt tai 16 (20%) 24 (14%) 40 (15,9%)
Hai tai 64 (80%) 147(86 %) 211(84,1%)
Phép kim U
P <0,05 P <005
Ông bà b
gim kh
năng nghe
Phép kim χ
2
P > 0,05
*Nhn xét: 84% nhng ngưi ñưc ph*ng vn b gim kh năng
nghe c hai tai, khác bit không có ý nghĩa c hai nhóm nam
và n ( P >0,05 )
T( t( 74 (92,5%)
165
( 96,5%)
239 (95,2%)
Đt ngt 6 (7,5%) 6 (3,5%) 12 (4,8 %)
So sánh
Gim kh
năng nghe
xut hin
Phép kim χ
2
P >0,05
*Nhn xét: 95% nhng ngưi ñư
c ph*ng vn gim kh năng nghe
xut hin t( t(, khác bit không có ý nghĩa c 2 nhóm nam và n
( P >0,05 )
*Nhn xét: Triu chng gim thính lc cũng triu chng thưng gp nhng ngưi thiên quý suy (73%) vi các biu hin chính là gim
thính lc c hai tai và triu chng xut hin t( t(. Nhng ñc trưng này cũng ñưc mô t nhng ngưi Thn khí hư trong các y văn kinh ñin.
Kt qu kho sát triu chng ù tai
71
Bng 9: Kt qu kho sát triu chng ù tai
Nam N Tng
24 (24%) 48 (19,8%)
72 ( 21,1%)
Không 76 (76%) 194 (80,2%)
270 (78,9%)
Ông bà có b
ù tai không
Phép kim U
P <0,05 P <0,05 P <0,05
*Nhn xét: 21% nhng ngưi ñưc kho sát có biu hin ù tai,
khác bit có ý nghĩa so vi nhóm còn li ( P <0,05 )
U vùng tai
trong, não
Bnh lý tai
7 7 14
D vt trong
tai
Do dùng
thuc 2 3 5
Tin căn
bnh lý tai
Tng s 9 10 19
*Nhn xét: Có 19 ngưi ñư
c kho sát có tin căn bnh lý tai có
th gây ù tai, chim 26% tng s nhng ngưi b ù tai.
T( t( 16 (66,7%)
40 (83,3%)
56 (77,8%)
Đt ngt 8 ( 33,3%)
8 (16,7%) 16 (22,2%)
Phép kim U
P <0,05 P <0,05 P <0,05
Ù tai xut
hin như th
nào Phép kim χ
2
P < 0,05
*Nhn xét: 78% nhng ngưi ñưc kho sát triu chng
ù tai
xut hin t( t(, có s khác bit có ý nghĩa hai nhóm nam và n
(
P <0,05 )
Ch! 1 tai 9 (37,5%)
12 (25%) 21 (29,2%)
C 2 tai 15
( 62,5%) 36 (75%) 51 (70,8%)
Phép kim U
P <0,05 P <0,05 P<0,05
Ù tai xut
hin
Phép kim χ
2
P < 0,05
*Nhn xét: 71% nhng ngưi ñưc kho sát triu chng
ù tai
xu
t hin c hai tai, s khác bit ý nghĩa hai nhóm nam
và n ( P <0,05 )
Nghe ting
thì thm bên
tai
3 (12,5 %)
5 (10,4 %) 8 (11,1 %)
Nghe vo ve
như ting ve
kêu
12 (50% )
20 (41,7%)
32(44,5%)
Nghe như
ti
ng ci xay
ù ù
6 ( 25% ) 17( 35,4%)
23(31,9 %)
Khác 3 ( 12,5%)
6 ( 12,5 %)
9 ( 12,5%)
Phép kim χ
2
P <0,05 P <0,05 P <0,05
Tính cht ù
tai
Phép kim χ
2
P >0,05
*Nhn xét: Các tính cht ca ù tai khác bit ý nghĩa trong c
ùng
mt nhóm ( P <0,05 ), trong ñó tính cht nghe vo ve như ti
ng ve
kiêu chi
m t! l cao nht ( 45%). Không có s khác bit có ý nghĩa
v tính cht ù tai gia 2 nhóm nam và n ( P >0,05 )
*Nhn xét: Tuy t! l nhng ngưi thiên qsuy biu hin ù tai chim t! l thp ( khong 21%) nhưng các tính cht ca ù tai thì tương t
biu hin ù tai ca ngưi Thn khí hư ñưc t trong các y văn như: ù tai xut hin t( t(, c 2 tai nghe trong tai như ting ve u hay
ting ci xoay ù ù là ch yu.
BÀN LUN
Qua kho sát có mt s triu chng có t! l xut hin cao trên nhng ngưi thiên quý suy, mt s triu chng t! l xut hin thp. Gim thính
lc là mt triu chng thưng gp nhng ngưi thiên quý suy vi ñc ñim là gim thính lc trên c hai tai, gim thính lc xut hin t( t(t!
l xut hin triu chng là 73%. Đau nhc xương khp xut hin vi t! l là 70% vi ñc ñim ch yu là ñau âm ! các khp, ñau tăng lên khi gp
tri lnh hoc không liên quan ñn thi tit. Đau th%t lưng mt triu chng thưng gp nhng ngưi thiên quý suy vi ñc ñim ch yu
ñau âm !, ñau mn tính kéo dài, ñau tăng lên khi gp tri lnh hoc không liên quan ñn thi tit và t! l xut hin triu chng là 69%. Tiu nhiu
là mt triu chng thưng gp nhng ngưi thiên quý suy vi ñc ñim là tiu ñêm nhiu, nưc tiu tr%ng trong hoc vàng, tiu không g%t but