Khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá mô hình quản lý tài nguyên môi trường dựa vào cộng đồng tại thôn Xuân Tự, xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa

Tài nguyên biển và môi trường ven biển là những báu vật vô giá, song đang đối mặt với nguy cơ suy thoái nghiêm trọng do các hoạt động khai thác quá mức và thiếu bền vững của con người. Tình trạng này đe dọa sinh kế của hàng triệu cư dân ven biển và sự phát triển của các ngành kinh tế trọng yếu như ngư nghiệp và du lịch. Trong bối cảnh đó, việc thành lập các Khu bảo tồn biển (KBTB) là một giải pháp hữu hiệu nhằm bảo vệ và khôi phục nguồn tài nguyên. Đặc biệt, các mô hình quản lý tài nguyên thiên nhiên dựa vào cộng đồng, như KBTB Rạn Trào ở thôn Xuân Tự, xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, đại diện cho một cách tiếp cận mới mẻ và đầy tiềm năng tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm đánh giá toàn diện mô hình quản lý này, góp phần làm rõ hiệu quả và tiềm năng nhân rộng của nó.

Các nhà khoa học, quản lý môi trường, hoạch định chính sách, và cộng đồng dân cư quan tâm đến mô hình quản lý tài nguyên biển bền vững dựa vào cộng đồng.

Nghiên cứu này tiến hành đánh giá toàn diện mô hình quản lý tài nguyên môi trường dựa vào cộng đồng tại thôn Xuân Tự, xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, một khu vực có Khu bảo tồn biển (KBTB) Rạn Trào độc đáo ở Việt Nam. Mục tiêu chính là làm rõ cơ chế hoạt động của mô hình đồng quản lý này và phân tích hiệu quả của nó trên các khía cạnh kinh tế, môi trường và xã hội. Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát thực địa, phỏng vấn ngẫu nhiên các hộ dân, thu thập và phân tích số liệu thứ cấp, cùng với các phương pháp tham gia (PRA) để thu thập thông tin chi tiết về sinh kế cộng đồng, tình trạng tài nguyên biển như rạn san hô, và nhận thức xã hội. Kết quả nghiên cứu đã xác định những mặt mạnh và mặt yếu của mô hình quản lý dựa vào cộng đồng, đặc biệt trong việc duy trì và bảo vệ hệ sinh thái biển, đồng thời góp phần cải thiện đời sống kinh tế xã hội của người dân thông qua các hoạt động khai thác và nuôi trồng thủy sản bền vững. Từ đó, nghiên cứu đưa ra những kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả của mô hình, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Giá trị ứng dụng của đề tài nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học để các nhà quản lý và chính quyền địa phương xem xét khả năng nhân rộng mô hình này cho các khu vực ven biển khác có điều kiện tự nhiên và xã hội tương đồng, góp phần bảo vệ tài nguyên biển và thúc đẩy đồng quản lý hiệu quả.