Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu thực trạng và giải pháp trong quản lý các loại lâm sản ngoài gỗ quý tại xã Kon Pne – Kbang – tỉnh Gia Lai thuộc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh

Tài nguyên lâm sản ngoài gỗ (LSNG) từ lâu đã đóng vai trò thiết yếu trong đời sống của các cộng đồng dân cư sinh sống gần rừng, không chỉ là nguồn sinh kế mà còn sở hữu giá trị kinh tế quan trọng. Tuy nhiên, tình trạng khai thác và sử dụng tài nguyên rừng, đặc biệt là LSNG, thiếu bền vững đang đẩy nhanh quá trình suy thoái và mất mát nguồn gen quý hiếm. Thực trạng này đặt ra thách thức lớn trong công tác quản lý và bảo vệ đa dạng sinh học rừng, đồng thời tạo ra mâu thuẫn giữa nhu cầu sử dụng của cộng đồng và mục tiêu bảo tồn. Để giải quyết vấn đề cấp bách này, việc tìm kiếm các giải pháp quản lý hiệu quả là vô cùng cần thiết, trong đó, ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là Hệ thống thông tin địa lý (GIS), được xem là hướng đi tiềm năng. Nghiên cứu này tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý LSNG tại xã Kon Pne, thuộc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên.

Các nhà quản lý rừng, cán bộ bảo tồn, chuyên gia GIS, nhà hoạch định chính sách, sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Lâm nghiệp, Quản lý tài nguyên, và Địa lý môi trường quan tâm đến bảo tồn lâm sản ngoài gỗ và ứng dụng công nghệ trong quản lý.

Nghiên cứu này đánh giá thực trạng quản lý và sử dụng lâm sản ngoài gỗ (LSNG) trong bối cảnh tài nguyên rừng đang đối mặt với nguy cơ suy thoái nghiêm trọng do khai thác không bền vững. Nhận thấy sự cấp thiết của việc bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn gen quý hiếm, đặc biệt là các loài LSNG có giá trị cao, công trình tập trung đề xuất và phân tích tính khả thi của giải pháp ứng dụng Hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào quản lý. Cụ thể, nghiên cứu tiến hành tại xã Kon Pne, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai, thuộc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh – một khu vực giàu đa dạng sinh học nhưng còn thiếu chính sách quản lý LSNG rõ ràng. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc phân tích thực trạng khai thác, sử dụng và các phương thức quản lý LSNG hiện có của cả Vườn quốc gia và cộng đồng địa phương. Các nội dung chính bao gồm đánh giá các loại LSNG ưu tiên cần bảo tồn, xem xét những thuận lợi và khó khăn trong công tác quản lý hiện tại. Điểm nổi bật là việc ứng dụng GIS để xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ phân bố các loài LSNG, cho phép theo dõi nhanh chóng về sự phân bố, trữ lượng và đặc tính của chúng. Kết quả nghiên cứu không chỉ xác định được các loài LSNG nguy cấp, quý hiếm cần ưu tiên bảo vệ mà còn chứng minh ưu việt của GIS trong việc hỗ trợ quản lý tài nguyên hiệu quả hơn, chính xác hơn, và với chi phí thấp hơn so với phương pháp truyền thống. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu là cung cấp một khung giải pháp toàn diện để quản lý bền vững LSNG, góp phần bảo vệ nguồn gen và đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh. Các kết quả có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách quản lý tài nguyên rừng, đặc biệt là LSNG, thúc đẩy sự phối hợp giữa các bên liên quan và nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn. Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho việc áp dụng công nghệ vào công tác bảo tồn, hướng tới sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.