Khóa luận tốt nghiệp: Kiểm tra sự phù hợp mô hình quá trình và nhật ký sự kiện bằng phƣơng pháp phát lại

Trong bối cảnh dữ liệu sự kiện ngày càng tăng và nhu cầu cải tiến quy trình kinh doanh liên tục, khai phá quá trình (process mining) đã nổi lên như một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Lĩnh vực này đóng vai trò cầu nối giữa khai phá dữ liệu và quản lý quy trình, cho phép các tổ chức trích xuất tri thức từ nhật ký sự kiện để hiểu rõ hơn về các quy trình thực tế. Một trong ba bài toán cốt lõi của khai phá quá trình là kiểm tra sự phù hợp (conformance checking), nhằm đánh giá mức độ tương đồng giữa mô hình quá trình đã được xây dựng và hành vi thực tế ghi nhận trong nhật ký sự kiện. Việc này cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính chính xác của mô hình và xác định các điểm sai lệch cần cải tiến. Khóa luận này tập trung vào giải quyết bài toán kiểm tra sự phù hợp bằng cách sử dụng phương pháp phát lại.

Các nhà nghiên cứu và thực hành trong lĩnh vực khai phá quá trình, quản lý quy trình nghiệp vụ (BPM), khoa học dữ liệu, cũng như sinh viên ngành Công nghệ thông tin quan tâm đến phân tích và tối ưu hóa quy trình.

Nghiên cứu này đi sâu vào bài toán kiểm tra sự phù hợp (conformance checking) trong lĩnh vực khai phá quá trình (process mining), một nhánh khoa học đang phát triển mạnh mẽ nhằm phân tích các quy trình kinh doanh dựa trên dữ liệu sự kiện. Trong khi các tổ chức ngày càng số hóa và ghi lại các hoạt động của mình vào nhật ký sự kiện, việc đảm bảo rằng các mô hình quy trình đã được thiết kế vẫn phản ánh chính xác thực tế hoạt động là điều tối cần thiết. Luận văn này khám phá một hướng tiếp cận tăng cường dựa trên phương pháp phát lại (replay method) để đo lường và đánh giá sự phù hợp giữa mô hình quá trình hiện có và nhật ký sự kiện tương ứng. Cụ thể, nghiên cứu tiến hành phát lại từng dấu vết (trace) trong nhật ký sự kiện trên mô hình quá trình, đồng thời đưa ra ý tưởng điều chỉnh cách xác định không gian trạng thái của mô hình lưới Petri trong quá trình phát lại để nâng cao hiệu quả phân tích. Các ý tưởng và mô hình giải quyết bài toán đã được thử nghiệm thông qua việc phát triển và tích hợp một plugin Conformance Checker vào bộ công cụ mã nguồn mở ProM 5.2. Kết quả thực nghiệm cho thấy sự cải thiện về độ chính xác (precision) trung bình, chứng minh tiềm năng của phương pháp đề xuất trong việc cung cấp các công cụ mạnh mẽ hơn cho việc kiểm định, chẩn đoán và cải tiến liên tục các quy trình kinh doanh.