Khóa luận tốt nghiệp: Phát hiện điểm thay đổi trôi khái niệm trong khai phá quy trình

Trong môi trường kinh doanh đầy biến động như hiện nay, các tổ chức phải liên tục thích nghi với những thay đổi về cung cầu, quy định và kỳ vọng của khách hàng để duy trì hiệu suất và lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, các kỹ thuật khai phá quy trình truyền thống thường giả định quy trình ở trạng thái ổn định, một giả định không còn phù hợp khi các quy trình kinh doanh liên tục phát triển và thay đổi. Sự thay đổi này, được gọi là trôi khái niệm (concept drift), ảnh hưởng đáng kể đến độ chính xác của các mô hình phân tích quy trình. Do đó, việc phát hiện điểm thay đổi (change point) trong các quy trình là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả của các quyết định quản lý. Khóa luận này tập trung vào việc nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp để phát hiện trôi khái niệm, nhằm nâng cao khả năng thích ứng của các hệ thống quản lý quy trình kinh doanh (Business Process Management - BPM) và quản lý tiến trình công việc (Workflow Management - WFM) trong thực tiễn.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khai phá quy trình, học máy và khoa học dữ liệu; chuyên gia quản lý quy trình doanh nghiệp; và sinh viên ngành Công nghệ thông tin.

Nghiên cứu này đi sâu vào vấn đề phát hiện trôi khái niệm (concept drift) và điểm thay đổi (change point) trong khai phá quy trình, một thách thức lớn trong bối cảnh các quy trình kinh doanh không ngừng phát triển và biến đổi. Mặc dù các hệ thống quản lý quy trình kinh doanh (BPM) và quản lý tiến trình công việc (WFM) hiện đại mang lại sự linh hoạt, nhưng việc các mô hình phân tích quy trình không kịp thời nhận diện sự thay đổi trong hành vi quy trình có thể dẫn đến các quyết định quản lý không chính xác. Luận văn trình bày một cái nhìn tổng quan về các phương pháp xử lý trôi khái niệm, từ các kỹ thuật phát hiện đột ngột dựa trên tập đặc trưng, đến các phương pháp tự động sử dụng cửa sổ thích nghi, xử lý trôi từ từ và thay đổi đa mức. Đặc biệt, nghiên cứu tập trung vào việc ứng dụng kỹ thuật kiểm thử giả thuyết thống kê trên phân bố của sự chạy trong nhật ký sự kiện để xác định sự xuất hiện của trôi khái niệm một cách hiệu quả. Để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các phương pháp này, khóa luận đã tiến hành một thực nghiệm trên một bộ 72 nhật ký sự kiện tổng hợp với 18 mẫu thay đổi khác nhau, áp dụng hai kỹ thuật chính: Concept Drift plugin trong ProM và ProDrift trong nền tảng Apromore. Kết quả thực nghiệm cho thấy một số kỹ thuật đạt được độ đo F1 ấn tượng là 1.0 trong các nhật ký sự kiện cụ thể, và đặc biệt, kỹ thuật dựa trên kiểm thử thống kê trên tập sự chạy cho kết quả vượt trội hơn so với kỹ thuật kiểm thử trên tập đặc trưng trong phần lớn các mẫu thay đổi. Những phát hiện này không chỉ cung cấp các công cụ hữu ích cho việc quản lý quy trình thích ứng mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới để tối ưu hóa việc phát hiện và xử lý trôi khái niệm, đóng góp vào việc nâng cao năng lực thích ứng và hiệu suất của các tổ chức.