K THU T GIEO M CÂY KEOỸ Ậ ƯƠ
1. Giá tr kinh t :ị ế
G cây Keo dùng ch bi n b t gi y, s i nhân t o, làm c i đun vàỗ ế ế ộ ấ ợ ạ ủ
đ gia d ng.ồ ụ
Tr ng Keo còn nh m c i t o tính ch t đ t, ngăn ch n xói mòn vàồ ằ ả ạ ấ ấ ặ
b o v đ t. Cây Keo có tán lá xanh, hoa đ p nên đ c tr ng đ t o phongả ệ ấ ẹ ượ ồ ể ạ
c nh đ p công viên, b nh vi n... Keo cũng đ c tr ng nh m c i thi nả ẹ ở ệ ệ ượ ồ ằ ả ệ
môi tr ng sinh thái.ườ
2. Đi u ki n sinh thái:ề ệ
Cây Keo (Acacia) đ c nh p gi ng vào n c ta t nhi u năm qua.ượ ậ ố ướ ừ ề
Các loài Keo hi n đ c tr ng ph bi n là: Keo lá tràm (Acaciaệ ượ ồ ổ ế
auriculiformis); Keo tai t ng (Acacia mangium); Keo lai (là gi ng lai tượ ố ự
nhiên gi a Keo lá tràm và Keo tai t ng). Keo tai t ng tr ng n i thíchữ ượ ượ ồ ơ
h p, sau 3 năm s n l ng có th đ t t 10 – 15mợ ả ượ ể ạ ừ 3/ha/năm.
Các loài Keo nói chung thích h p vùng nhi t đ i m, nhi t đợ ở ệ ớ ẩ ẹ ộ
bình quân hàng năm trên 220C (cao tuy t đ i là 41,5ệ ố 0C, th p tuy t đ iấ ệ ố
30C),l ng m a bình quân hàng năm 1500 – 1800mm. Đ cao n i tr ng ượ ư ộ ơ ồ ở
phía B c d i 500m, v i phía Nam d i 800m.ắ ướ ớ ướ
Keo có th tr ng đ c nhi u lo i đát: đ t phù sa không ng p úng,ể ồ ượ ở ề ạ ấ ậ
đ t cát n đ nh và màu m , đ t đ i núi, đ t nghèo x u.... Do đó tr ng Keoấ ổ ị ỡ ấ ồ ấ ấ ồ
đ c i t o và ph xanh đ i tr c. Không tr ng Keo đ c các bãi cát diể ả ạ ủ ồ ọ ồ ượ ở
đ ng, cát tr ng ven bi n. Nh ng yêu c u t i thi u v đ t đ các loài Keoộ ắ ể ữ ầ ố ể ề ấ ể
phát tri n là: Đ dày tàng đ t 20cm, pH > 3, hàm l ng mùn > 1%.ể ộ ấ ượ
3. K thu t gieo m:ỹ ậ ươ
3.1. H t gi ng:ạ ố
H t gi ng thu hái t cây m có tu i 5 tr lên, t các cây tr ng phânạ ố ừ ẹ ổ ở ừ ồ
tán hay t r ng gi ng, ho c gi ng hom c a cành Keo lai t nhiên.ừ ừ ố ặ ố ủ ự
Thu hái qu vào cu i tháng 3, khi v q a chuy n t màu xanh sangả ố ỏ ủ ể ừ
nâu. Qu Keo thu c lo i qu khô, t n t. Qu hái v ph i lo i b các v tả ộ ạ ả ự ứ ả ề ả ạ ỏ ậ
l n r i vun thành t ng đ ng r ng kho ng 1m, cao 30 – 50cm, trong 2 – 3ẫ ồ ừ ố ộ ả ủ
ngày đ cho qu chín đ u, m i ngày đ o qu 1 l n. Sau đó ph i qu trongể ả ề ỗ ả ả ầ ơ ả
n ng nh , qu t tách và h t r i ra. Làm s ch h t , lo i b v t l n, ph iắ ẹ ả ự ạ ơ ạ ạ ạ ỏ ậ ẫ ơ
h t thêm 1 – 2 n ng n a r i c t tr b o qu n.ạ ắ ữ ồ ấ ữ ả ả
Cây m l y gi ng tán cây ph i đ u, thân th ng và nh n, phát tri nẹ ấ ố ả ề ẳ ẵ ể
m nh, không b sâu b nh.ạ ị ệ
B o qu n h t theo cách c t khô thông th ng có th gi ph m ch tả ả ạ ấ ườ ể ữ ẩ ấ
h t t i 18 tháng, n u b o qu n khô l nh tu i th c a h t kéo dài vài năm,ạ ớ ế ả ả ạ ổ ọ ủ ạ
thông th ng th i gian b o qu n h t không quá 1 năm. ườ ờ ả ả ạ
3.2. K thu t t o cây con:ỹ ậ ạ
a. Th i v gieo h t: Gieo h t tr c khi tr ng r ng kho ng 3 tháng.ờ ụ ạ ạ ướ ồ ừ ả
Đ i v i mi n B c gieo h t vào tháng 2, b c trung b và duyên h iố ớ ề ắ ạ ắ ộ ả
mi n trung là tháng 6 – 7, Tây Nguyên đông Tr ng S n là tháng 2 –ề ườ ơ
3, Tây Nguyên tây Tr ng S n là tháng 3 – 4, Nam b là tháng 2 – 3.ườ ơ ộ
b. X lý h t:ử ạ
Dùng n c sôi, đ h t gi ng vào đ o đ u trong n c sôi kho ng 30 giâyướ ổ ạ ố ả ề ướ ả
(2 l ng n c sôi + 1 l ng h t). Đ h t ra và ngâm trong n c lã 12 gi .ượ ướ ượ ạ ổ ạ ướ ờ
Sau đó r a s ch h t và cho vào túi v i đem , r a chua h t 2 l n/ngày. ử ạ ạ ả ủ ử ạ ầ Ủ
kho ng 2 – 3 ngày thì h t n t nanh đem gieo, s h t ch a n y m m ti pả ạ ứ ố ạ ư ả ầ ế
t c .ụ ủ
c. Làm đ t: Công vi c làm đ t gieo h t Keo g m các khâu sau:ấ ệ ấ ạ ồ
- Chu n b đ t đ gieo vãi trên lu ng, c y cây trên lu ng và c y câyẩ ị ấ ể ố ấ ố ấ
trên b u.ầ
-Lu ng gieo và lu ng c y cây: S d ng đ t cát pha thoát n c, đ tố ố ấ ử ụ ấ ướ ấ
đ c cày b a k , đ p t i nh , x lý đ t tr c khi gieo 1 ngày bàngượ ừ ỹ ậ ơ ỏ ử ấ ướ
dung d ch Boocdo 0,5% ho c Benlat 0,1%. Lên lu ng và bón lótị ặ ố
(Phân chu ng hoai 7 – 8kg + super lân 100g cho 1mồ2 đ t). T iấ ướ
n c đ m tr c khi gieo.ướ ủ ẩ ướ
- T o b u đ t: V b u b ng Polyêtylen kích th c 5 x 11cm.ạ ầ ấ ỏ ầ ằ ướ
- Thành ph n ru t b u g m: 84% đ t m t v n m + 5% đ tầ ộ ầ ồ ấ ặ ở ườ ươ ấ
m t d i r ng Keo + 10% phân h u c hoai + 1% Super lân.ặ ướ ừ ữ ơ ủ
Đóng b u và x p lên lu ng.ầ ế ố
d. Gieo h t và c y cây:ạ ấ
- Gieo h t tr c ti p vào b u, m i b u gieo 1 – 2 h t đã n t nanhạ ự ế ầ ỗ ầ ạ ứ
(c m ph n r m m nhú xu ng d i), l p đ t kín b ng chi u dàyắ ầ ễ ầ ố ướ ấ ấ ằ ề
c a h t, r i t i nh n c b ng thùng ô doa và che ph b u gieo.ủ ạ ồ ướ ẹ ướ ằ ủ ầ
Cũng có th gieo vãi h t trên lu ng gieo, nh m t o cây m m đ c y vàoể ạ ố ằ ạ ầ ể ấ
b u đ t. M t đ gieo h t 1kg trên 10mầ ấ ậ ộ ạ 2 đ t.ấ
- C y cây: Thông th ng c y cây màm vào b u đ t đ sau này đemấ ườ ấ ầ ấ ể
cây đi tr ng, ph i t i m cho b u đ t r i m i c y cây. Cây m mồ ả ướ ẩ ầ ấ ồ ớ ấ ầ
đ c y có hình que diêm, có 2 – 3 đôi lá non, thân dài 1,5 – 2,5cm.ể ấ
Dùng que nh n t o l sâu gi a b u, đ t cây m m vào l , b rọ ạ ỗ ở ữ ầ ặ ầ ỗ ộ ễ
cây ph i th ng, l p đ t g n sát lá m m, nén ch t đát quanh g c câyả ẳ ấ ấ ầ ầ ặ ố
m m.ầ
e. Chăm sóc v n gieo, m cây:ườ ươ
Trong vòng 45 ngày sau khi gieo ho c c y, cây màm ph i đ c t iặ ấ ả ượ ướ
n c 1 – 2 l n/ngày, đ t ph i luôn m. Làm c phá ván 15 – 20 ngày m tướ ầ ấ ả ẩ ỏ ộ
l n. Khi cây đ c 2 tháng ph i đ o b u xén r , ch n b u cây đ t tiêuầ ượ ả ả ầ ễ ọ ầ ạ
chu n, tr ng x p riêng, loa b b u cây không đ t tiêu chu n. Sau khi gieoẩ ồ ế ị ỏ ầ ạ ẩ
h t và c y cây vào b u 7 ngày, ph i ti n hành tra h t hay tr ng d m câyạ ấ ầ ả ế ạ ồ ặ
vào bàu có cây ch t.ế
Cây đ t 1 tháng tu i thì bón thúc 2 – 3 l n, 15 ngày bón 1 l n.ạ ổ ầ ầ
Th ng dùng phân NPK n ng đ 2 – 3%, t i 2 lít/mườ ồ ộ ướ 2, sau khi t i phânướ
ph i r a lá b ng n c s ch.ả ử ằ ướ ạ
Tr b nh h i cây Keo trong v n gieo m th ng dùng các lo iừ ệ ạ ườ ươ ườ ạ
thu c Benlate 0,5% ho c Boocdo 0,5% - 1% (tùy theo b nh n ng nh màố ặ ệ ặ ẹ
n ng đ có khác nhau). Tr sâu h i Keo th ng dùng thu c Fonitrotionồ ộ ừ ạ ườ ố
0,5% ....
f. Tiêu chu n cây con xu t v n:ẩ ấ ườ
Cây con đem tr ng ph i đ t tiêu chu n: Tu i cây t 2,5 – 3,5 tháng tu i,ồ ả ạ ẩ ổ ừ ổ
chi u cao cây là 20 – 25cm, đ ng kính c r t 2mm tr lên. Cây sinhề ườ ổ ễ ừ ở
tr ng t t, không b sâu b nh, không c t ng n, b u không v ...ưở ố ị ệ ụ ọ ầ ỡ
4. K thu t tr ng r ng:ỹ ậ ồ ừ
4.1. Làm đ t:ấ
N i ít cây hoang d i, ti n hành đào h tr ng cây ngay. N i câyơ ạ ế ố ồ ơ
hoang d i m c dày, ph i ti n hành phát d n th c bì toàn di n hay theoạ ọ ả ế ọ ự ệ
băng r i m i đào h tr ng cây.ồ ớ ố ồ
Sau khi phát d n cây hoang d i ti n hành làm đ t. Đ t d c thì đào, l p họ ạ ế ấ ấ ố ấ ố
và tr ng cây ngay. N i đ t d c ít cày toàn di n tích hay cày theo băng r iồ ơ ấ ố ệ ồ
m i đào, l p h và tr ng cây. Đ t sâu t t kích th c h 30 x 30 x30cmớ ấ ố ồ ấ ố ướ ố
ho c 40 x 40 x 40cm, n i đ t nông, x u kích th c h 20 x 20 x 20cm.ặ ơ ấ ấ ướ ố
L p h tr c khi tr ng 7 – 10 ngày, tr n đ u đ t trong h . N u có đi uấ ố ướ ồ ộ ề ấ ố ế ề
ki n thì bón lót v i li u l ng: phân chu ng hoai 0,5 – 1kg/1 h ho cệ ớ ề ượ ồ ố ặ
NPK 0,05kg/1 h . Bón lót cùng v i th i gian l p đ t.ố ớ ờ ấ ấ
4.2. M t đ và th i v tr ng:ậ ộ ờ ụ ồ
- M t đ : tr ng cây đ l y g , m t đ tr ng 1600cây – 2500cây/ha.ậ ộ ồ ể ấ ỗ ậ ộ ồ
Tr ng r ng phòng h m t đ tr ng 2500cây – 3300cây/ha. Tr ngồ ừ ộ ậ ộ ồ ồ
Keo h n giao v i các loài cây khác, thì m t đ Keo ph i là 1600câyỗ ớ ậ ộ ả
– 2500cây/ha.
- Th i v tr ng: Th i v tr ng các t nh phía B c là tháng 3 – 5, v iờ ụ ồ ờ ụ ồ ỉ ắ ớ
các t nh mi n trung t tháng 9 – 11, Đông Tr ng S n là tháng 5 –ỉ ề ừ ườ ơ
6, Tây Tr ng S n (Tây Nguyên) t tháng 6 – 7, Nam b tháng 5 –ườ ơ ừ ộ
6.
4.3. Tr ng cây:ồ
Ch n cây đ tiêu chu n và ngày râm mát đ tr ng. Tr n đ u đ t,ọ ủ ẩ ể ồ ộ ề ấ
l p đ t đ y h , t o l đ đ đ t b u cây. Xé v b u và đ t cây vào hấ ấ ầ ố ạ ỗ ủ ể ặ ầ ỏ ầ ặ ố
ngay th ng, cân đ i, l p đ t, lèn ch t.ẳ ố ấ ấ ặ
5. Chăm sóc, b o v r ng tr ng:ả ệ ừ ồ
Sau khi tr ng r ng 1 – 3 tháng, ph i ki m tra, tr ng dăm nh ng câyồ ừ ả ể ồ ữ
đã ch t. Chăm sóc liên t c trong 3 năm đ u. N i dung chăm sóc gi ng nhế ụ ầ ộ ố ư
công vi c chăm sóc r ng tr ng B ch đàn. N u có đi u ki n thì bón thúcệ ừ ồ ạ ế ề ệ
cho cây tr ng vào năm th nh t (n u không bón lót), l ng bón là phânồ ứ ấ ế ượ
NPK 0,05kg/1 g c cây. ố
Nghiêm c m ch t phá r ng, c m chăn th trâu bò trong 3 – 5 nămấ ặ ừ ấ ả
đ u khi r ng m i tr ng. L p k ho ch phòng cháy, phòng tr sâu b nhầ ừ ớ ồ ậ ế ạ ừ ệ
h i.ạ