369
KỸ THUẬT LÀM NẸP KHỚP HÁNG KHÔNG NẮN CHỈNH
I. ĐẠI CƢƠNG
Nẹp HKAFO (Hip-Knee-Ankle-Foot Orthosis): là dụng cụ trợ giúp với những
trường hợp người bệnh bị tổn thương từ khung chậu, tới cột sống vùng thắt lưng và
ngực.
Chức năng của nẹp HKAFO cố định khớp hông, gối và mắt cá, cũng như giữ đúng
tư thế của các khớp chi dưới.
Cấu tạo của nẹp HKAFO được bao gồm các thành phần: bao hông, bao đùi, bao
cẳng chân.
II. CHỈ ĐỊNH
Tổn thương khớp hông.
Co cứng, dang, khép khớp hông.
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Co cứng quá mức khớp hông.
Các trường hợp có tổn thương cấp như: phù nề cấp, bề mặt da bị tổn thương
nặng, dị ứng với nhựa.
IV. CHUẨN BỊ
1. Ngƣời thực hiện
Bác sĩ phục hồi chức năng, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, kỹ thuật viên chỉnh hình.
2. Phƣơng tiện
Máy móc và dụng cụ chuyên dụng.
Nguyên vật liệu và bán thành phẩm.
V. CÁC BƢỚC TIẾN HÀNH
Bƣớc 1. Thăm khám, lượng giá và tư vấn cho người bệnh.
Hỏi bệnh và thông tin người bệnh (môi trường sống, nghề nghiệp, mong muốn
của người bệnh …).
Lượng giá người bệnh: thử bậc cơ, đo tầm vận động khớp.
Kiểm tra độ vững chắc của khớp bằng cách khám dây chằng, khớp và cơ chi phối.
Tư vấn và hướng dẫn cách sử dụng nẹp sao cho phù hợp.
370
Bƣớc 2. Bó bột tạo khuôn
Chuẩn bị nước, bột thạch cao, khu vực bó bột thuận lợi và an toàn cho nhân
viên y tế và người bệnh.
Đánh dấu các điểm mốc, các điểm chịu lực và điểm tránh chịu lực, đo và ghi
lại kích thước số đo trước khi bó.
Tiến hành bó bột cho người bệnh, đợi bột khô và cắt tháo bột ra khỏi người
bệnh.
Bƣớc 3. Đổ bột vào cốt âm - đổ cốt dương
Đánh dấu lại các điểm mốc, hàn kín cốt và gia cố bằng băng bột trước khi đổ bột.
Pha bột và đổ bột vào cốt.
Bƣớc 4. Sửa chỉnh cốt dương
Gỡ bỏ băng bột khỏi cốt dương, đánh dấu lại các điểm mốc.
Sửa chỉnh cốt dương: chỉnh sửa cốt theo người bệnh (phụ thuộc vào từng người
bệnh và từng trường hợp cụ thể).
Bƣớc 5. Tạo cốt dương bằng phương pháp hút nhựa chân không
Đo và cắt nhựa.
Bƣớc 6. Xác định lại tư thế, góc độ của nẹp.
Cắt nhựa.
Bƣớc 7. Chuẩn bị cho thử
Mài sơ qua trước khi thử, vẽ đường viền nẹp, kiểm tra điểm tỳ đè.
Bƣớc 8. Hoàn thiện
Mài mịn đường viền nẹp.
Thời gian làm 1 cái nẹp từ 08 - 24 giờ.
VII. THEO DÕI
Các điểm tỳ đè.
VIII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
Tai biến và tác dụng không mong muốn.
Phương pháp xử lý: chỉnh sửa, giảm chịu lực điểm tỳ đè.