Lecture Database Systems: Chapter 4 - Trần Thị Quế Nguyệt

Trong bối cảnh quản lý dữ liệu hiện đại, việc tổ chức và lưu trữ thông tin một cách có hệ thống là vô cùng cần thiết. Mô hình dữ liệu quan hệ (Relational Data Model) đóng vai trò nền tảng, cung cấp một khung lý thuyết và thực tiễn vững chắc cho thiết kế cơ sở dữ liệu. Chương này tập trung vào việc giới thiệu các khái niệm cơ bản của mô hình này, từ cấu trúc dữ liệu đến các ràng buộc toàn vẹn quan trọng. Hơn nữa, nó sẽ hướng dẫn quy trình ánh xạ từ các mô hình ER/EER sang mô hình quan hệ, một bước chuyển đổi cốt yếu giúp hiện thực hóa các thiết kế cơ sở dữ liệu phức tạp thành các cấu trúc có thể triển khai. Việc nắm vững các nguyên tắc này là chìa khóa để xây dựng các hệ thống cơ sở dữ liệu hiệu quả và đáng tin cậy.

Sinh viên các ngành Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính, Kỹ sư phần mềm; chuyên gia phát triển và quản trị cơ sở dữ liệu; hoặc bất kỳ ai quan tâm đến nền tảng lý thuyết và thực hành của thiết kế và quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ.

Chương này cung cấp một cái nhìn toàn diện về Mô hình Dữ liệu Quan hệ, bắt đầu bằng việc trình bày các khái niệm cơ bản. Những khái niệm này bao gồm định nghĩa về mô hình dữ liệu quan hệ, lược đồ quan hệ, miền giá trị (domain), bộ (tuple), và lược đồ cơ sở dữ liệu. Các phần tiếp theo đi sâu vào các Ràng buộc Toàn vẹn Quan hệ thiết yếu, phân tích chi tiết về khóa (key), khóa chính (primary key), khóa ngoại (foreign key), ràng buộc toàn vẹn thực thể (entity integrity constraint) và ràng buộc toàn vẹn tham chiếu (referential integrity). Những ràng buộc này là cốt lõi để đảm bảo tính nhất quán, chính xác và đáng tin cậy của dữ liệu trong một hệ thống quan hệ, đồng thời kiểm soát các thao tác cập nhật dữ liệu. Bên cạnh đó, chương còn đề cập đến các giai đoạn chính của thiết kế cơ sở dữ liệu, một quy trình có cấu trúc từ phân tích yêu cầu đến triển khai vật lý. Đặc biệt, nó trình bày chi tiết về quy trình Ánh xạ ER/EER sang Quan hệ, một phương pháp luận quan trọng giúp chuyển đổi các mô hình khái niệm (Entity-Relationship và Enhanced Entity-Relationship) thành lược đồ quan hệ cụ thể. Việc nắm vững quy trình ánh xạ này là thiết yếu để xây dựng các cơ sở dữ liệu chức năng từ các thiết kế cấp cao. Tổng thể, chương này trang bị kiến thức nền tảng vững chắc cho việc thiết kế, triển khai và quản lý các hệ thống cơ sở dữ liệu quan hệ hiệu quả, có khả năng duy trì tính toàn vẹn của dữ liệu trong các ứng dụng thực tế.