1
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................... 3
DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ ............................................................................. 4
LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................... 5
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN VỀ LẠM PHÁT
1.1. Khái niệm về lạm phát ............................................................................. 12
1.2. Thước đo lạm phát ................................................................................... 13
1.3. Quan điểm của các trường phái khác nhau về lạm phát .......................... 16
1.4. Các giải pháp để kiềm chế lạm phát ........................................................ 23
1.5. Kinh nghiệm của Trung Quốc trong kiềm chế lạm phát và bài học kinh
nghiệm rút ra cho Việt Nam. ........................................................................... 24
CHƯƠNG 2: LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN
TỪ NĂM 2003 ĐẾN NAY
2.1. Tổng quan về tình hình kinh tế vĩ mô của Việt Nam trong giai đoạn 2003
đến nay ............................................................................................................ 31
2.1.1. Những thành tựu kinh tế đạt được trong giai đoạn 2003 đến nay .... 31
2.1.2. Những vấn đề còn tồn tại trong nền kinh tế vĩ mô Việt Nam ............ 36
2.2. Diễn biến, tác động và nguyên nhân lạm phát giai đoạn 2003-2007 ....... 39
2.2.1. Diễn biến của chỉ số giá tiêu dùng giai đoạn 2003-2007 ................. 39
2.2.2. Những tác động của lạm phát ........................................................... 43
2
2.2.3.Nguyên nhân lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 2003 -2007 ................ 46
2.3. Các giải pháp kiềm chế lạm phát Việt Nam đã thực hiện trong giai đoạn
2003 – 2007 và hệ quả .................................................................................... 68
2.4. Đánh giá chung ........................................................................................ 73
CHƯƠNG 3: GỢI Ý MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH VĨ MÔ
ĐỂ KIỀM CHẾ LẠM PHÁT TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY Ở
VIỆT NAM
3.1. Nhận diện lại bối cảnh kinh tế thế giới và Việt Nam ............................... 75
3.1.1 Bối cảnh thế giới ................................................................................ 75
3.1.2. Bối cảnh kinh tế Việt Nam ................................................................. 77
3.1.3. Quan điểm định hướng cho giai đoạn hiện nay ............................... 79
3.2. Một số kiến nghị ....................................................................................... 80
3.2.1. Các giải pháp kiềm chế lạm phát cấp thời ....................................... 80
3.2.2. Các giải pháp kiềm chế và kiểm soát lạm phát trong dài hạn .......... 82
KẾT LUẬN .................................................................................................... 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 87
3
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: GDP bình quân đầu người tính bằng VND và tính bằng USD theo
tỷ giá hối đoái
Bảng 2.2. Tỷ lệ hộ nghèo qua các năm của Việt Nam
Bảng 2.3: Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa, nhập siêu và tỷ lệ nhập siêu
qua các năm
Bảng 2.4: Tỷ lệ chi ăn uống, hút trong chi tiêu cho đời sống (%)
Bảng 2.5: Mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam 2003-2007
Bảng 2.6 : Chỉ số phát triển diện tích và sản lượng lúa của Việt Nam qua các
năm (năm trước = 100%)
Bảng 2.7: Điều chỉnh giá xăng dầu của Việt Nam từ năm 2003 -2007
Bảng 2.8: Vốn đầu tư phát triển, cơ cấu và hiệu quả đầu tư
Bảng 2.9: Thu, chi ngân sách Nhà nước, 2003-2007
Bảng 2.10: Tốc độ tăng tổng mức bán lẻ qua các năm gần đây
Bảng 2.11: Một số chỉ số của thị trường cổ phiếu chính thức
4
DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ
Đồ thị 1.1: Mẫu hình đường tổng cung và tổng cầu
Đồ thị 2.1: Dự trữ ngoại tệ của Việt Nam, 2003-2007 (tỷ USD)
Đồ thị 2.2: Các chỉ số kinh tế vĩ mô Việt Nam giai đoạn 2003 - 2007
Đồ thị 2.3: Hệ số chênh lệch giàu nghèo giữa nhóm người giàu (20% dân số
có thu nhập cao nhất ) và nhóm người nghèo (20% dân số có thu
nhập thấp nhất)
Đồ thị 2.4: Cơ cấu rỏ hàng hóa dịch vụ tính chỉ số giá tiêu dùng hiện nay của
Việt Nam
Đồ thị 2.5: Tốc độ tăng của chỉ số giá tiêu dùng, 2003-2007
Đồ thị 2.6: Sự tăng, giảm giá của các ngoại tệ mạnh và VNĐ so với USD
trong năm 2007
Đồ thị 2.7: Tăng trưởng cung tiền, tín dụng và lạm phát 2004- 2007
5
LỜI MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Sau một thời gian dài “trầm lắng” thì từ cuối năm 2003 đến nay, vấn đề
lạm phát lại trở nên sôi động, trở thành tiêu điểm của những cuộc tranh luận
kéo dài giữa các học giả trong, ngoài nước và các nhà hoạch định chính sách.
Đặc biệt năm 2007 – một năm sau ngày Việt Nam chính thức ra nhập tổ chức
thương mại thế giới (WTO) bên cạnh việc đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế
cao (8,48%) thì tỷ lệ lạm phát của chúng ta cũng đạt 12,63% - mức cao nhất
kể từ 11 năm trở lại đây, và đưa Việt Nam trở thành một trong những nước có
mức lạm phát cao nhất trong khu vực. Tỷ lệ lạm phát cao những năm gần đây
đặt ra nhiều câu hỏi về nguyên nhân của lạm phát; và chắc chắn, theo suy
nghĩ của nhiều nhà kinh tế và công chúng, nguyên nhân của lạm phát trong
những năm gần đây không giống nguyên nhân lạm phát của những năm 1980
và đầu những năm 1990. Lạm phát cao ảnh hưởng tiêu cực đến những thành
qủa của tăng trưởng kinh tế xã hội và vấn đề kiềm chế lạm phát trở thành một
trong những mục tiêu quan trọng nhất của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Để lý giải nguyên nhân của lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn 2003
đến nay, đã có nhiều quan điểm và những ý kiến khác nhau được đưa ra. Một
số ý kiến thiên về quan điểm của trường phái trọng tiền (monetarist) cho rằng,
lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn vừa qua không khác gì với lạm phát
những năm 1980 và Ngân hàng Trung ương là người phải chịu trách nhiệm.
Một số ý kiến khác lại thiên về quan điểm của trường phái cơ cấu
(Structuralist), cho rằng lạm phát ở Việt Nam là do tăng chi phí sản xuất mà
nó bắt nguồn từ các yếu tố khách quan bên ngoài cho nên lạm phát là điều tất
yếu và không đáng lo ngại.
