BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
KHOA: KHOA HỌC SỨC KHỎE
BỘ MÔN: Y TẾ CÔNG CỘNG
PHẠM QUỐC HUY – C01459
KIẾN THỨC, THỰC HÀNH VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN
QUAN TRONG PHÒNG CHỐNG LÂY TRUYỂN VI RÚT
VIÊM GAN B TRÊN PHỤ NỮ MANG THAI CÓ HBV TẠI
ĐỒNG THÁP VÀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2020
TÓM TẮT
LUẬN VĂN THẠC SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG
Hà Nội - 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
KHOA: KHOA HỌC SỨC KHỎE
BỘ MÔN: Y TẾ CÔNG CỘNG
PHẠM QUỐC HUY
KIẾN THỨC, THỰC HÀNH VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN
QUAN TRONG PHÒNG CHỐNG LÂY TRUYỀN VI RÚT
VIÊM GAN B TRÊN PHỤ NỮ MANG THAI CÓ HBV TẠI
ĐỒNG THÁP VÀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2020
TÓM TẮT
LUẬN VĂN THẠC SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG
CHUYÊN NGÀNH: Y TẾ CÔNG CỘNG
MÃ SỐ: 8720715
HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. BS. HOÀNG QUỐC CƯỜNG
Hà Nội - 2020
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................ 1
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............ 3
1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu ........................... 3
1.1. Đối tượng nghiên cứu ......................................................... 3
1.2. Địa điểm nghiên cứu ........................................................... 3
1.3. Thời gian nghiên cứu .......................................................... 3
2. Phương pháp nghiên cứu .......................................................... 3
2.1. Thiết kế nghiên cứu ............................................................. 3
2.2. Cở mẫu và cách chọn mẫu .................................................. 4
2.3. Các biến số, chỉ số nghiên cứu và tiêu chí đánh giá ............ 5
III. CÁC KẾT QUẢ ........................................................................ 8
1. Kiến thức, thực hành về phòng, chống lây truyền vi rút viêm
gan B của thai phụ có HBV ................................................................ 8
2. Các yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành ................... 12
IV. BÀN LUẬN .............................................................................. 16
1. Kiến thức, thực hành về lây truyền vi rút viêm gan B của thai
phụ có HBV. ..................................................................................... 16
2. Yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành về phòng, chống lây
truyền vi rút viêm gan B của đối tượng nghiên cứu. ........................ 22
KẾT LUẬN ..................................................................................... 25
1. Kiến thức, thực hành về phòng, chống lây truyền vi rut viêm
gan B của thai phụ có HBV tại bệnh viên Từ Dũ TP.HCM và BVĐK
Đồng Tháp. ....................................................................................... 25
2. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành phòng chống
lây truyền vi rút viêm gan B của thai phụ có HBV tại Bệnh viện Từ
Dũ TP.HCM và BVĐK Đồng Tháp. ................................................ 26
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................. 27
1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Viêm gan B là bệnh nhiễm trùng gan có khả năng đe dọa đến
tính mạng. Nhiễm vi rút viêm gan B là một vấn đề có tính chất toàn
cầu. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2002, thì có hơn 2
tỷ người trên thế giới bị nhiễm HBV, trong đó có 350 triệu người mang
vi rút viêm gan B mạn tính. Hàng năm, hơn 4 triệu ca lâm sàng liên
quan đến HBV và 25% trong số đó mang bệnh, ước tính trên thế giới
có tới một triệu người mang vi rút viêm gan B mạn tính chết vì ung
thư gan nguyên phát và xơ gan [12].
Bệnh viêm gan B có thể phòng chống được nếu sử dụng vắc xin
sớm và tuân thủ điều trị. Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo sử dụng
vắc xin viêm gan B trong chương trình tiêm chủng mở rộng để tiêm
chủng cho trẻ ở tất cả các quốc gia [11].
Vi rút viêm gan B tồn tại trong máu và dịch thể, có thể lây truyền
theo 3 đường: Từ mẹ sang con, qua đường máu, và quan hệ tình dục
không sử dụng bao cao su. Ở Việt Nam, đường phổ biến nhất là lây
truyền từ mẹ sang con và cũng là nguyên nhân viêm gan B thường gặp
nhất. Nhiều thai phụ không biết mình bị nhiễm viêm gan B do không
có triệu chứng và không được xét nghiệm [7].
Mặc dù bệnh viêm gan B có thể dự phòng được, tỷ lệ bao phủ
vắc xin viêm gan B trên toàn cầu mới đạt 75% thấp hơn nhiều so với
mục tiêu cần đạt là 90%; trong đó tỷ lệ tiêm vắc xin viêm gan B liều
sơ sinh (trong vòng 24 giờ đầu) mới đạt 27% [8].
Việc tiêm vắc xin thực hiện càng sớm thì hiệu quả càng cao, với
mũi tiêm trong 24 giờ kết hợp với tiêm đủ 3 liều vắc xin, thì khả năng
phòng được 85-90% các trường hợp lây truyền từ mẹ sang con [8].
Trên thực tế, nhiều trẻ sinh ra từ mẹ có vi rút viêm gan B dương
tính vẫn bị nhiễm bệnh viêm gan B sau khi sinh, mặc dù đã được tiêm
vắc xin viêm gan B. Lây truyền viêm gan B trong quá trình chuyển dạ
và khi đẻ là nguyên nhân phổ biến trong cơ chế lây truyền vi rút viêm
gan B từ mẹ sang con[8].
2
Trung tâm gan Á Châu – trường đại học Stanford cho rằng viêm
gan B là “kẻ giết người thầm lặng”. viêm gan B mạn rất nguy hiểm vì
thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi có các biểu hiện lâm sàng
thì thường bệnh đã ở giai đoạn muộn. Và viêm gan B là nguyên nhân
chính gây ung thư gan, là nguyên nhân của 37% các trường hợp tử
vong do ung thư gan trên thế giới. Người mắc viêm gan B mạn có
nguy cơ bị ung thư gan cao gấp 100 lần so với người không mắc[7].
Trẻ sơ sinh có nguy cơ tiến triển thành viên gan B mạn cao nhất.
Trên 90% trẻ sinh từ mẹ nhiễm viêm gan B sẽ mắc viêm gan B mạn
nếu không được tiêm vắc xin và điều trị dự phòng [7].
Mặc dù Bộ Y tế Việt Nam đã rất quan tâm đến việc kiểm soát
bệnh do lây truyền vi rút viêm gan B bằng rất nhiều văn bản hướng
dẫn hay kế hoạch cụ thể. Tuy nhiên, nhận thức của người dân về vi rút
viêm gan B còn hạn chế, không có nhiều nghiên cứu về kiến thức, thực
hành phòng chống lây truyền vi rút viêm gan B tại Việt Nam, đặc biết
là trên đối tượng là thai phụ có HBV, nhóm này ảnh hưởng trực tiếp
đến việc lây truyền vi rút viêm gan B từ mẹ sang con. Vì vậy nhóm
nghiên cứu tiến hành thu thập số liệu với mục đích chính là khảo sát
nhận thức việc phòng chống lây truyền vi rút viêm gan B của các bà
mẹ mang thai có HBV tại 2 địa điểm: Bệnh viện Từ Dũ Thành phố Hồ
Chí Minh và Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp từ đề tài cấp Bộ mà cơ
quan chủ trì nghiên cứu là Viện Pasteur TP. HCM với các mục tiêu cụ
thể như sau:
1. Đánh giá kiến thức, thực hành phòng, chống lây truyền vi rút
viêm gan B của phụ nữ mang thai có HBV tại bệnh viện đa
khoa Đồng Tháp và bệnh viện Từ Dũ TP. HCM năm 2020.
2. Phân tích một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành
phòng chống lây truyền vi rút viêm gan B của đối tượng
nghiên cứu.