BÔ GIAO DUC VA ĐAO TAO
TR NG Đ I H C KHOA H CƯỜ Ạ Ọ Ọ
KHOA CÔNG NGH THÔNG TINỆ

BÀI BÁO CÁO TH C T P CHUYÊN NGÀNH CU I KHÓAỰ Ậ Ố
Đ Tài :ềMô ph ng hàng đ i b ng GPSS ỏ ợ ằ (General Purpose Simulation System)
Gi ng viên h ng d nả ướ ẫ : Đ ng Thanh Ch ngặ ươ
Sinh viên th c hi n : Nguy n Quang Hàự ệ ễ
M C L CỤ Ụ
CH NG 1: GI I THI U Đ TÀIƯƠ Ớ Ệ Ề .................................................................................. 4
I. Đ t v n đ .ặ ấ ề .................................................................................................................. 4
II. M c tiêu đ tài.ụ ề ........................................................................................................... 4
III. Gi i h n đ tài.ớ ạ ề ......................................................................................................... 4
CH NG 2: LÝ THUY T CHUNG V HÀNG Đ IƯƠ Ế Ề Ợ ..................................................... 6
II. Các khái ni m c b n.ệ ơ ả ............................................................................................... 6
1. Đ nh nghĩa v hàng đ i:ị ề ợ .......................................................................................... 6
2. Các tham s đ c tr ng c a hàng đ i. ố ặ ư ủ ợ .................................................................... 7
3. Mô t tr ng thái cho h th ng hàng đ i:ả ạ ệ ố ợ ............................................................... 7
4. Các thông s hi u năng th ng dùng trong mô hình m ng hàng đ i:ố ệ ườ ạ ợ .................. 8
III. M t s hàng đ i c b nộ ố ợ ơ ả ........................................................................................... 8
1. Hàng đ i Markov M/M/1.ợ ....................................................................................... 8
2. Hàng đ i Markov M/M/n.ợ ..................................................................................... 10
3. Hàng đ i có Markov M/M/n/nợ .............................................................................. 11
I. Gi i thi u GPSS.ớ ệ ....................................................................................................... 16
II. Các th c th GPSS ( GPSS Entities ).ự ể ...................................................................... 17
1. Th c th Transactionự ể ............................................................................................ 18
2. Các th c th Block ( Block Entities )ự ể ................................................................... 20
3. Các th c th Facility ( Facility Entities )ự ể .............................................................. 21
4. Th c th Function ( Function Entities )ự ể ................................................................ 22
5. Các th c th Logicswitch ( Logicswitch Entities )ự ể ............................................... 23
6. Các th c th Matrix ( Matrix Entities )ự ể ................................................................ 23
7. Các th c th Queue ( Queue Entities )ự ể .................................................................. 23
8. Các th c th Storage ( Storage Entities )ự ể .............................................................. 24
9. Các th c th Savevalue ( Savevalue Entities )ự ể ...................................................... 25
10. Các th c th Table ( Table Entities )ự ể .................................................................. 25
11. Các th c th Userchain ( Userchain Entities )ự ể .................................................... 25
12. Các th c th Variable ( Variable Entities )ự ể ......................................................... 25
III. Các câu l nh GPSS.ệ ................................................................................................. 25
1. Câu l nh START ệ .................................................................................................. 27
2. Câu l nh STORAGE ệ ............................................................................................ 28
IV. Các câu l nh Block ( Block Statements )ệ ............................................................... 29
1. Block GENERATE ................................................................................................ 32
2. Block ADVANCE ................................................................................................. 33
3. Block QUEUE ...................................................................................................... 34
4. Block DEPART ..................................................................................................... 35
5. Block ENTER ........................................................................................................ 35
6. Block LEAVE ........................................................................................................ 36
7. Block SEIZE ......................................................................................................... 37
8. Block RELEASE .................................................................................................. 38
9. Block TERMINATE ............................................................................................. 39
10. Block TEST ........................................................................................................ 40
V. Câu l nh s d ng phân b xác su tệ ử ụ ố ấ ........................................................................ 41
- - 2
VI. Báo cáo tiêu chu nẩ .................................................................................................. 42
1. Qu n lý báo cáo ( Report Management )ả .............................................................. 42
2. Báo cáo m uẫ .......................................................................................................... 43
Mô hình chung ........................................................................................................... 43
Báo cáo ....................................................................................................................... 43
CH NG 4: MÔ PH NG HÀNG Đ I.ƯƠ Ỏ Ợ ........................................................................ 50
1. Hàng đ i M/M/1 theo lý thuy tợ ế ............................................................................ 50
2. Mô ph ng hàng đ i M/M/1ỏ ợ ................................................................................... 50
II. Mô ph ng hàng đ i M/M/n.ỏ ợ ..................................................................................... 54
2. Mô ph ng hàng đ i M/M/4 ỏ ợ .................................................................................. 54
III. Mô ph ng hàng đ i M/M/n/n .ỏ ợ ................................................................................ 57
1.Lý thuy t hàng đ i M/M/n/n .ế ợ ................................................................................ 57
2. Mô ph ng hàng đ i M/M/4/4 ỏ ợ .............................................................................. 58
K t lu nế ậ ............................................................................................................................ 62
Tài li u tham kh oệ ả ............................................................................................................ 63
- - 3
CH NG 1: GI I THI U Đ TÀIƯƠ Ớ Ệ Ề
I. Đ t v n đ .ặ ấ ề
Hi n nay, hàng đ i đ c ng d ng khá r ng rãi trong th c t . M t bài toánệ ợ ượ ứ ụ ộ ự ế ộ
trong th c t đ t ra là ph i tính, hay d đoán đ c kh năng đáp ng c a m t hự ế ặ ả ự ượ ả ứ ủ ộ ệ
th ng v i m t hàng đ i c th đ c áp d ng. V m t lý thuy t, đã có nhi uố ớ ộ ợ ụ ể ượ ụ ề ặ ế ề
nghiên c u v các mô hình hàng đ i này, cũng nh các công th c đ tính toán.ứ ề ợ ư ứ ể
Song m t nh c đi m mà cách tính toán theo lý thuy t m c ph i là ph c t p vàộ ượ ể ế ắ ả ứ ạ
g p r t nhi u khó khăn trong vi c áp d ng tính toán vào th c t . Các mô hình lýặ ấ ề ệ ụ ự ế
thuy t m i ch đáp ng đ c các mô hình hàng đ i d ng đ n gi n, trong khiế ớ ỉ ứ ượ ợ ở ạ ơ ả
các hàng đ i trên th c t ho t đ ng khá ph c t p. Do có, m t nhu c u phát sinhợ ự ế ạ ộ ứ ạ ộ ầ
là ph i có m t công c ph c v cho vi c mô ph ng cũng nh tính toán trên cácả ộ ụ ụ ụ ệ ỏ ư
mô hình hàng đ i. T đó, đ tài đ c th c hi n nh m cung c p m t cung côngợ ừ ề ượ ự ệ ằ ấ ộ
c giúp gi i quy t bài toán trên cũng nh ph c v cho m c đích nghiên c u h cụ ả ế ư ụ ụ ụ ứ ọ
t p v các mô hình hàng đ i.ậ ề ợ
II. M c tiêu đ tài.ụ ề
M cụ tiêu c aủ đề tài là nghiên c uứ các mô hình hàng đ i.ợ Đ ngồ th i,ờ b cướ
đ uầ xây d ngự mô
ph ngỏ về các mô hình hàng đ i đ n gi n.ợ ơ ả Trong đó, các mô
ph ngỏ ph iả gi iả quy tế đ cượ v nấ đề c tố y uế là
có khả năng mô ph ngỏ các tr ngườ
h pợ trong hệ th ngố hàng đ iợ mà n uế tính toán lý thuy tế là quá
ph cứ t p.ạ
Hệ th ngố hàng đ iợ đ cượ nghiên c uứ chỉ d ngừ l iạ ở mô hình M/M/n/n.
Để th cự hi nệ m cụ tiêu đề ra, đề tài đã th cự hi nệ thông qua hai b c,ướ b cướ m tộ
là nghiên c uứ lý
thuy tế hàng đ i và ch ng trình mô ph ng GPSS, ợ ươ ỏ b cướ hai
là áp d ngụ các lý thuy t đóế để xây d ngự mô ph ng.ỏ T ngươ ng,ứ b nả báo cáo cũng
đ cượ trình bày theo trình tự trên v i:ớ
•Ch ng 1 trình bày s b v d tài.ươ ơ ộ ề ề
•Ch ngươ 2 trình bày về các lý thuy tế mô hình hàng đ iợ
•Ch ngươ 3 trình bày v ch ng trình mô ph ng GPSSề ươ ỏ
•Ch ngươ 4 trình bày v quá trình mô ph ng và ề ỏ các k tế quả đ tạ đ cượ
III. Gi i h n đ tài.ớ ạ ề
N iộ dung nghiên c uứ chỉ d ngừ l iạ ở mô hình hàng đ iợ kinh đi n,ể g pặ nhi uề trong
th cự tế là M/M
system (M/M/n/N/K) – Markov-Markov system. Trong đó:
•Quá trình đ n là quá trình Poisson (xétế theo Xi ~ P(λ)), có nghĩa là kho ngả
th i gian đ n đ c phân ph i theo hàm mũ v i m t đ λ.ờ ế ượ ố ớ ậ ộ
•Th iờ gian ph cụ vụ (holding time, service time): tuân theo phân ph iố hàm
số mũ v iớ m tậ độ
μ.
•Quá trình đ n là đ c l p v i các quá trình ph c v và ng c l i. ế ộ ậ ớ ụ ụ ượ ạ
•n: số server ph cụ v .ụ
•K : dung l ngượ c aủ hệ th ngố hay t ngổ khả năng ph cụ vụ c aủ hệ th ng.ố
Bao g mồ số Server và số buffer. K
≥
n.
•N: số khách hàng.
- - 4
•Các khách hàng luôn “kiên nh n”,ẫ không có hi nệ t ngượ h yủ yêu c uầ từ
phía khách hàng
khi ch aư đ cượ ph cụ vụ xong.
•Không xãy ra quá trình “cố g ngắ thử l i”ạ hay “yêu c uầ l i”ạ c aủ các khách
hàng.
•Trong M/M system, buffer (hay queue) đ cượ th cự hi nệ ở d ngạ FIFO (First
in fisrt out). Tuy
nhiên, hoàn toàn có thể thay thế b ngằ m tộ d ngạ khác. Do
v nấ đề này không thu cộ ph mạ vi đề tài, nên chỉ có m tộ d ngạ đ cượ áp
d ngụ chung cho t tấ cả các mô ph ngỏ là FIFO.
Mô ph ngỏ đ cượ xây d ngự b ngằ GPSS World Student (phiên b nả 5.2.2) trên hệ
đi u hành ềWindow.
Các mô ph ng ch m i d ng l i vi c mô ph ng m t mô hình đ n, ch a hìnhỏ ỉ ớ ừ ạ ở ệ ỏ ộ ơ ư
thành vi c liên k t các h th ng v i nhau.ệ ế ệ ố ớ
- - 5