Giới thiệu Luận văn Thạc sĩ
“NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SOẠN THẢO VĂN BẢN QUẢN LÝ
TẠI CÁC DOANH NGHIỆP
(TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH)”
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ngọc Hân
Giáo viên hướng dẫn: TS Lưu kiếm Thanh
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong hoạt động kinh doanh, thông tin có một vai trò hết sức quan trọng, Có thể
nói hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp một phần tùy thuộc vào chất lượng của hệ
thống văn bản được ban hành. Văn bản là thứ công cụ hiệu quả để thể hiện hình ảnh
và uy tín của mỗi nhà lãnh đạo nói riêng và doanh nghiệp nói chung. Văn bản ban
hành ra có đạt chất lượng và bảo đảm mục đích đề ra hay không chủ yếu được quyết
định ở khâu soạn thảo. Nếu văn bản soạn thảo ra không đảm bảo yêu cầu thì không
những công việc giải quyết không đạt mà còn ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp.
Soạn thảo văn bản là công việc thường xuyên và rất quan trọng trong hoạt động
quản lý của các doanh nghiệp. Vì vậy công tác soạn thảo VB cần coi trọng đúng mức.
Thể thức trình bày văn bản tuy được qui định rất chi tiết trong Thông tư 55/2005/
TTLT-BNV-VPCP, nhưng nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện theo Thông tư này. Về
mặt tư tưởng, các doanh nghiệp cho rằng mình không phải cơ quan nhà nước nên
không cần chấp hành theo các qui định của Chính phủ về việc soạn thảo, ban hành
văn bản, dẫn đến doanh nghiệp khá tùy tiện trong việc lựa chọn hình thức văn bản
(công văn, tờ trình, thông báo..). Bên cạnh tình trạng tùy tiện về việc trình bày thể
thức, hình thức, nội dung văn bản, tình trạng chung hiện nay về hành văn trong văn
bản cũng đang có nhiều bất cập.
Đã có nhiều tài liệu, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học có giá trị làm nền tảng
cho việc soạn thảo văn bản tại các cơ quan, đơn vị, tổ chức. Tuy nhiên, các đề tài này
phần lớn tập trung nghiên cứu việc soạn thảo văn bản cho các cơ quan quản lý nhà
nước, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ, hệ thống việc soạn thảo
văn bản quản lý của doanh nghiệp đặc biệt từ khi có Luật DN và TT55..
Những lý do trên đây dẫn đến việc tác giả cho rằng việc nghiên cứu đề tài
“Nâng cao chất lượng soạn thảo văn bản quản lý tại các doanh nghiệp (Từ thực tiễn
thành phố Hồ Chí Minh)” là vấn đề mang tính cấp thiết trong tình hình hiện nay
1
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:
Đề tài được nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng tình hình soạn thảo văn bản quản
lý tại các doanh nghiệp đóng trên địa bàn TPHCM đồng thời đề xuất những giải pháp
để nâng cao chất lượng soạn thảo văn bản quản lý, trong đó có kiến nghị xây dựng
mẫu trình bày cho các loại văn bản quản lý thông dụng tại các doanh nghiệp
CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN GỒM
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia thành ba chương
Chương 1. Cơ sở lý luận và pháp lý về xây dựng, ban hành các văn bản
doanh nghiệp.
Ở chương này tác giả tập trung làm rõ các nội dung:
Hệ thống văn bản của doanh nghiệp và đặc trưng của chúng.
Mục tiêu và tiêu chí đánh giá chất lượng soạn thảo văn bản của doanh nghiệp.
Chương 2. Thực trạng chất lượng soạn thảo văn bản của doanh nghiệp tại
Thành phố Hồ Chí Minh.
Quá trình tiến hành khảo sát, nghiên cứu, đánh giá hơn 1600 văn bản các loại
được soạn thảo trong 3 năm 2005, 2006, 2007 của 106 doanh nghiệp điển hình tại
Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả nhận thấy những điểm nổi bật sau đây về chất lượng
soạn thảo văn bản:
1. Về đội ngũ làm công tác soạn thảo văn bản
Tại các DN lớn, DN Nhà nước đa số những người tham gia vào việc soạn thảo
VB đều có trình độ từ đại học trở lên. Tại DN vừa và nhỏ, đặc biệt DN tư nhân, đội
ngũ tham gia soạn thảo VB gồm đủ mọi trình độ nhưng nhìn chung trình độ học vấn
không cao. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng VB được soạn thảo
Về quy trình soạn thảo hiện nay khi được giao soạn thảo văn bản người soạn
thảo thường tra cứu các văn bản đã có sẵn, chỉ cần sửa đổi, “cắt dán” đôi chút từ văn
bản cũ sẽ có văn bản mới hoặc theo thói quen người đi trước trình bày văn bản như
thế nào thì người đi sau nương theo đó mà soạn văn bản mới.Việc này giúp khâu soạn
văn bản tiến hành nhanh chóng nhưng nếu người đi trước làm không chuẩn thì dẫn
đến tình trạng tồn tại một loạt các văn bản kém chất lượng.
2
2. Về chất lượng nội dung
Kết quả nghiên cứu cho thấy: Các văn bản của doanh nghiệp đều xác định rõ
mục tiêu, thể hiện bản chất hoạt động của DN là lợi nhuận trên cơ sở phù hợp với chủ
trương, chính sách của Đảng, phù hợp với Hiến pháp, pháp luật của nhà nước. Nhìn
chung nội dung VB đều bảo đảm tính khoa học, tính phổ thông, đơn giản dễ hiểu, phù
hợp với khả năng, trình độ người thực hiện, phù hợp với cuộc sống, các quyết định
đưa ra có thể trở thành hiện thực.
Tuy nhiên, vì lợi ích riêng của doanh nghiệp nên một số văn bản có nội dung
không phù hợp, VB viết ra nhằm mục đích che giấu hoặc hợp thức hoá một hành vi vi
phạm pháp luật. Tính hệ thống của văn bản chưa cao. Nội dung VB không phù hợp
tên gọi của VB. Kết cấu nội dung của từng hình thức văn bản trong hệ thống văn bản
trình bày chưa theo một chuẩn mực nhất định. Thực tế cho thấy các văn bản như: nghị
quyết, quyết định, kế hoạch, đề án, tờ trình, báo cáo, thông báo, công văn, biên bản ở
mỗi doanh nghiệp được trình bày một cách khác nhau.Từ ngữ sử dụng trong văn bản
còn chưa chính xác, thường mắc lỗi dùng từ khẩu ngữ, đa nghĩa, địa phương, từ thừa,
từ ngoại lai, viết tắt, ghép chữ ghép tiếng tuỳ tiện. Về cú pháp thường sử dụng sai các
loại dấu (,) (.) (;). Lỗi thường gặp nữa là viết câu cụt. Về chính tả thường sai dấu hỏi,
ngã, viết hoa.
Về thể thức văn bản quản lý của các doanh nghiệp được trình bày nhiều kiểu,
khá tuỳ tiện theo suy nghĩ của người soạn thảo, từ quốc hiệu, tên cơ quan ban hành,
số, ký hiệu cho đến nơi nhận văn bản.
Kết quả điều tra, nghiên cứu cho thấy việc soạn thảo văn bản còn nhiều điểm
chưa thống nhất về quy trình, kỹ thuật soạn thảo văn bản là do :
- Về kỹ năng soạn thảo văn bản: văn bản liên quan đến vấn đề gì được giao cho
bộ phận phụ trách vấn đề đó đảm nhiệm soạn thảo văn bản nên văn phong chưa chuẩn
xác, chưa đạt yêu cầu;
- Về hình thức, thể thức văn bản: chưa thống nhất, do người soạn thảo văn bản
được đào tạo về kỹ thuật soạn thảo văn bản ở nhiều khóa khác nhau, trong thời gian
khác nhau, nhiều đơn vị, trường lớp khác nhau … nên khi soạn thảo văn bản còn
nhiều điểm không thống nhất, mỗi người áp dụng một cách khác nhau.
Ngoài ra người soạn thảo văn bản phải theo “gu” trình bày của giám đốc doanh
nghiệp hoặc các thành viên có trách nhiệm soạn thảo khác. Do vậy, văn bản không
theo qui định chung.
3
Ngoài những nguyên nhân trên chúng tôi cho rằng nguyên nhân chủ yếu của
những hạn chế, thiếu sót, yếu kém về việc soạn thảo văn bản quản lý ở doanh nghiệp
tại thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung là:
- Thiếu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh cụ thể, chi tiết và không
kịp thời về việc soạn thảo văn bản, nhất là hệ thống văn bản quản lý của doanh
nghiệp;
- Việc nhận thức tầm quan trọng của việc soạn thảo văn bản quản lý ở doanh
nghiệp chưa đúng và việc chấp hành không nghiêm những quy định của Nhà nước về
công tác này;
- Việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng soạn thảo văn bản của cơ quan chức
năng, các trường chưa tốt, chưa kịp thời đáp ứng yêu cầu thực tế của cán bộ soạn
thảo.
Chương 3. Các định hướng và giải pháp nâng cao chất lượng soạn thảo văn bản
của doanh nghiệp.
Trên cơ sở lý luận về soạn thảo và ban hành văn bản, từ những quy định của
Thông tư 55/2005–TTLT–BNV – VPCP, từ kết quả nghiên cứu, khảo sát thực trạng
chất lượng soạn thảo văn bản của doanh nghiệp tại TP. HCM tác giả đề xuất ba nhóm
giải pháp chính nhằm nâng cao chất lượng soạn thảo văn bản quản lý tại các doanh
nghiệp.
1. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng soạn thảo văn bản của doanh
nghiệp
Hiện nay, chúng ta đã có Thông tư 55/2005/TTLT-BNV-VPCP hướng dẫn cách
trình bày thể thức văn bản. Tuy nhiên, Thông tư này chỉ đi sâu hướng dẫn cách trình
bày văn bản của các cơ quan quản lý nhà nước, chưa đáp ứng được nhu cầu của doanh
nghiệp.
Việc ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể cách soạn thảo văn bản cho các doanh
nghiệp là hết sức cần thiết.
Trong văn bản hướng dẫn cách trình bày thể thức văn bản, theo tác giả có vài
điểm kiến nghị như sau:
4
-Đối với yếu tố Quốc hiệu: có thể không cần trình bày trên VB. Ở phần này cho
phép các doanh nghiệp được trình bày logo hoặc các danh hiệu, chứng nhận mà doanh
nghiệp được công nhận. Vì đây là biểu trưng, là hình ảnh, là niềm tự hào của doanh
nghiệp.
-Đối với yếu tố tên cơ quan ban hành văn bản: ở phần này đề nghị đối với DN
chỉ cần trình bày tên cơ quan ban hành VB mà không trình bày tên cơ quan chủ quản
và cho phép các doanh nghiệp được trình bày địa chỉ, điện thoại, email của mình để
tiện việc giao dịch.
- Đối với yếu tố số và ký hiệu: riêng việc ghi tên tắt của cơ quan ban hành nên
dùng tên viết tắt giao dịch quốc tế cho ngắn gọn và phù hợp với trào lưu chung.
- Đối với yếu tố địa danh, ngày tháng năm: địa danh đề nghị ghi thống nhất là
thành phố Hồ Chí Minh. Ngày tháng là ngày ký VB.
- Đối với yếu tố tên loại và trích yếu nội dung văn bản: qui định cụ thể về tên
loại và đặc tính sử dụng của từng loại. Đặc biệt phân biệt công văn và tờ trình
Nhưng riêng đối với tờ trình nên qui định có yếu tố kính gửi đặt vị trí bên dưới
trích yếu của VB.
- Đối với yếu tố chữ ký: qui định cụ thể hơn về chữ ký ủy quyền, chữ ký TL, ký
thay, ký thừa ủy quyền.
- Về cách đánh số trang văn bản: nên qui định đánh số theo công thức số thứ tự
trang/ tổng số trang. Thí dụ văn bản gồm 3 trang thì trang 2 được đánh số như sau 2/3.
Việc đánh số như vậy giúp đơn vị nhận VB kiểm tra được là họ đã nhận được đủ số
trang VB chưa.
- Về giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình soạn thảo:để tạo thuận lợi cho DN
trong quá trình soạn thảo văn bản, việc nghiên cứu xây dựng đề cương khái quát cho
từng loại VB là hết sức cần thiết. Từ đề cương khái quát trên, từng DN sẽ cụ thể hóa
cho từng tình huống nhất định, khẩn trương nghiên cứu mẫu hóa văn bản là sự cụ thể
hóa thể thức văn bản hoặc các tiêu chuẩn trình bày văn bản đã được qui định, khẩn
trương chuẩn hóa về chính tả và ngữ pháp tiếng Việt thì việc tiến hành chuẩn hóa hệ
thống thuật ngữ trong VB quản lý. Xây dựng từ điển thuật ngữ hành chính có chất
lượng cao là hết sức cần thiết.
5
