Não và các chỉ số trưởng thành
Sự phát triển về tinh thần và vận động thường dùng
để đánh giá sự phát triển, trưởng thành của chức năng
não bộ. Cũng như sự phát triển về thể chất, trong lứa
tuổi này sự phát triển về tinh thần và vận động có tốc
độ nhanh và phụ thuộc vào mức độ trưởng thành của
não.
Trong quá trình não trưởng thành, bé có nhiều biến
đổi (googl image)
Trong quá trình não trưởng thành, bé có những biến
đổi, phát triển về tâm thần và vận động tùy theo tuổi.
Điều này được đánh giá một cách gián tiếp bằng việc
khảo sát 4 khía cạnh:
* Chức năng của các giác quan, sự phát triển về lời
nói.
* Tình hình vận động của bé.
* Sự khéo léo phối hợp các động tác.
* Quan hệ của bé đối với môi trường xung quanh
(giao tiếp, chơi đùa).
Các yếu tố trên nằm trong các yếu tố quan trọng giúp
đánh giá bé phát triển bình thường hay bất thường.
Chức năng của các giác quan, sự phát triển về lời
nói
Bé nhìn ngắm mặt mẹ, lắng nghe giọng mẹ, ngửi mùi
hương từ mẹ, cảm nhận sự vuốt ve của bàn tay mẹ và
sự mềm mại của da thịt mẹ. Đó là cách bé nhận biết
mẹ và “thấu hiểu” mẹ.
Bé giật mình khi có tiếng động lớn. Mắt hướng về
nơi có ánh sáng. Mắt có thể dõi theo một vật di động
từ bên này sang bên khác cách 15-20 cm. Thị lực của
bé lúc này khoảng 20/200. Điều đó có nghĩa bé chỉ có
thể nhìn thấy trong khoảng cách gần nhất. Bé cũng có
thể nhìn theo mẹ ở khoảng cách trên, nhưng không
phân biệt được các gương mặt cũng như màu sắc với
nhau.
Ngay cả khi người mẹ giải quyết hầu hết những vấn
đề của bé, các bé vẫn sử dụng những giác quan của
mình để giải quyết một số vấn đề riêng. Bé rùng
mình để khỏi lạnh, bé rụt lại khi cảm thấy đau và
“giật mình” để nhắc nhở cha mẹ phải bế cẩn thận! Bé
cũng giải quyết luôn “nhu cầu” của cái bụng bằng
cách khóc mỗi khi đói. Bé “phát âm” nhiều trước khi
biết cách sử dụng từ ngữ.
Quan sát kỹ gương mặt, người mẹ sẽ thấy được một
số cảm xúc căn bản của bé. Quan sát tay và toàn bộ
cơ thể, bé sẽ “nói” cho bố mẹ biết cảm giác và điều
bé đang muốn.
Tình hình vận động của bé
Bé nằm ngửa, đầu nghiêng một bên. Để bé ngồi, đầu
sẽ ngả ra trước và lưng còng lại. Nếu cho bé đứng
trên bề mặt cứng và kéo chân xuống, thẳng người, bé
thường có phản ứng rút chân, co người lại.
Bé có khả năng điều khiển quay đầu. Điều tiến bộ
nhất bé có thể làm được là nâng đầu lên cách nền 2,5
cm trong chốc lát khi nằm sấp.
Sự khéo léo phối hợp các động tác
Bé chưa có biểu hiện về sự khéo léo phối hợp các
động tác. Hai tay bé thường nắm chặt lại. Nếu mở ra
và để ngón tay của bạn chạm vào lòng bàn tay, bé sẽ
lập tức nắm chặt lại. Đó là “phản xạ nắm”, bé có thể
nắm chặt mọi thứ đặt trong lòng bàn tay.
Nếu bị giật mình, bé sẽ dang rộng cánh tay và chân
ra.
Quan hệ của bé đối với môi trường xung quanh
Bé nín khóc khi được bế và trò chuyện. Nhìn chăm
chú vào mặt mẹ khi được cho bú và trò chuyện. Bé
gắn bó với mẹ, suy nghĩ của bé được “mở mang” rất
nhiều từ việc bú mẹ. Bé cảm giác được sự bực dọc và
lo lắng hoặc sự ngăn cách với mẹ và mối ràng buộc
với cái chăn quen thuộc, lúc này chính là “cục cưng”
của bé. Đó là tất cả những điều đầu tiên hướng bé đến