
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA GIỐNG CHÈ VÀ
THỜI GIAN HÉO NHẸ ĐẾN CHẤT LƯỢNG CẢM QUAN CHÈ XANH
Ở PHÚ HỘ - PHÚ THỌ
Ngô Xuân Cường, Nguyễn Văn Tạo
Summary
The research on the ifluence of varieties and withering Times
to the green tea quality by testing ceptor in Phu Ho, Phu Tho
The research on the effect of tea varieties and withering periods on the green tea quality, which
was processed from tea buds grade B and having 12 - 15% of fibrous metter - - was carried out on
five tea varieties planted in Phu Ho, including PT95, Hung Dinh Bach, Keo Am Tich, Phuc Van Tien
- imported from China and the Tester strain is Trung Du variety. The study showed that: The green
tea prepared with the PT95 variety as the raw material showed super quality, the second was the
Hung Dinh Bach variety, the third was the Keo Am Tich, Phuc Van Tien and the worst was the
Trung Du tea variety. When withering the tea leaves of all these varieties for 3 hours, 6 hours, 9
hours, 12 hours: the quality of green tea product of the PT95, Hung Dinh Bach, Phuc Van Tien and
Trung Du tea varieties have the best quality when being withered for 6 hours and the Keo Am Tich
has the best quality when being withered for 9 hours.
Keywords: Tea imported varieties, processing, quality by testing ceptor.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Xu hướng tiêu thụ chè xanh chất lượng
cao trên thế giới đang ngày càng tăng, lượng
tiêu thụ chè đen giảm. Điều này đặt ra cho
Ngành Chè Việt Nam cần có sự đổi mới về
cơ cấu giống và nâng cao chất lượng sản
phNm chè xanh để đáp ứng kịp thời các yêu
cầu của thị trường. Trong những năm gần
đây, một số giống chè mới có xuất xứ từ
Trung Quốc thích hợp cho chế biến chè xanh
chất lượng cao đã được nhập vào Việt N am
như Keo Am Tích, PT95, Hùng Đỉnh Bạch,
Phúc Vân Tiên, Long vân 2000, Phú Thọ
10... Việc nghiên cứu công nghệ chế biến
thích hợp để phát huy đặc tính ưu việt của
các giống chè mới là nội dung cấp thiết. Héo
nhẹ nguyên liệu là một trong những phương
pháp mới được bổ sung trong quy trình chế
biến chè xanh [3]. N ội dung bài viết giới
thiệu một số kết quả so sánh chất lượng cảm
quan của sản phNm chè xanh được chế biến
từ nguyên liệu của một số giống chè mới
nhập từ Trung Quốc vào Việt N am với sản
phNm từ giống chè Trung du, đều được trồng
ở Phú Hộ, Phú Thọ và ảnh hưởng thời gian
héo nhẹ nguyên liệu đến chất lượng cảm
quan của sản phNm chè xanh.
II. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠN G PHÁP
N GHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu là nguyên liệu
gồm đọt chè 1 búp 3 lá của 5 giống chè
trồng tại Phú Hộ, tỉnh Phú Thọ. Tỷ lệ lá
bánh tẻ của nguyên liệu từ 12 - 15%, đạt
phNm cấp loại B theo TCVN [2].
Phương pháp lấy mẫu và xác định
phNm cấp theo TCVN 1053 - 86 [2].
Phương pháp héo nhẹ: Chè được héo
nhẹ trên nong có đường kính 1,1m, với
lượng chè 2,7 kg/nong. N ong được gác trên
dàn gỗ đặt trong phòng thoáng khí. N hiệt

độ không khí trong phòng làm héo trong
khoảng 27 - 30
0
C, độ Nm không khí từ 75 -
85%. Chọn 4 ngưỡng thời gian héo thí
nghiệm với khoảng thời gian cách đều là 3
giờ, 6 giờ, 9 giờ, 12 giờ. Cứ sau 30 phút lại
đảo rũ nhẹ chè trên nong một lần.
Phương pháp chế biến mẫu theo sơ đồ
quy trình: N guyên liệu → Héo nhẹ (công
đoạn bổ sung) → Sao diệt men → Vò và rũ
tơi → Sấy sơ bộ → Làm nguội cân bằng Nm
→ Sao khô → Phân loại → Thành phNm.
Đánh giá chất lượng bằng cảm quan
theo TCVN 3218 - 1993 [2]. Các thành viên
của Hội đồng thử nếm được tuyển chọn
theo phương pháp Spencer [4].
Xử lý số liệu theo phương pháp thống
kê, ứng dụng phần mềm EXCEL,
IRRISTAT 4.0 trong Windows [1].
III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
1. Chất lượng cảm quan sản ph#m chè
xanh được chế biến từ nguyên liệu các
giống chè không qua héo nhẹ
Tiến hành chế biến thử chè xanh từ
nguyên liệu của 4 giống chè ngay sau khi thu
hái, không qua quá trình héo nhẹ theo qui
trình. Kết quả đánh giá chất lượng cảm quan
sản phNm được trình bày trên bảng 1.
Bảng 1. Ảnh hưởng của nguyên liệu giống chè mới đến chất lượng cảm quan chè xanh
Mẫu
Ngoại hình Màu nước Mùi Vị Tổng
điểm
Xếp
Loại
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
KAT
Xoăn xanh, có
tuyết 3,90
Xanh vàng
sáng 4,15 Thơm tự nhiên,
không bền 3,90 Chát dịu
3,90 15,75
Khá
PT95
Xoăn xanh, có
tuyết 3,90
Xanh vàng
sáng 4,15 Thơm tự nhiên
hài hòa 4,05 Chát dịu
3,95 15,99
Khá
PVT
Xoăn xanh tự
nhiên, nhiều
tuyết
4,05
Xanh vàng
sáng 4,25 Thơm 3,25 Chát dịu
4,00 15,30
Khá
HĐB
Xoăn, xanh, có
tuyết 4,00
Xanh vàng
sáng 4,10
Thơm tự nhiên
hài hòa, không
bền
3,95 Chát dịu
3,95 15,94
Khá
TD Xoăn, xanh
vàng 3,60
Xanh vàng 3,75 Bình thường 2,75 Chát 3,00 12,75
Trung
bình
LSD
0,05
0,26 0,38 0,32 0,22
Từ kết quả bảng 1 cho thấy: Điểm cảm
quan về mùi của các mẫu PT95, Hùng Đỉnh
Bạch và Keo Am Tích cao hơn so với Phúc
Vân Tiên và Trung Du, trong đó PT95 có
hương thơm nhất. Ngoại hình chè xanh của
các giống nhập nội đều đạt loại khá trong
đó ngoại hình sản phNm của giống Phúc
Vân Tiên đạt điểm cảm quan cao nhất.
N goại hình chè xanh từ giống Hùng Đỉnh
Bạch, Keo Am Tích và PT95 đều đạt loại
khá. N goại hình sản phNm của giống Trung
Du chỉ đạt trung bình. N ước pha của mẫu
chế biến từ 5 giống cũng đều đạt loại khá,
trong đó nước pha chè của các giống nhập
nội đạt điểm cảm quan cao hơn giống
Trung Du. Sản phNm từ các giống Keo Am
Tích, PT95, Hùng Đỉnh Bạch có hương
thơm tự nhiên đặc trưng của giống ở nước
pha nên đều đạt điểm cảm quan loại khá.
Sản phNm từ giống Phúc Vân Tiên có nước
pha thơm hơn so với giống Trung Du. Hai
giống này có điểm cảm quan về mùi chỉ đạt
mức trung bình.
Sản phNm chè xanh từ các giống nhập
nội đều đạt điểm cảm quan loại khá. N ước

pha sản phNm của giống Trung Du chỉ đạt
trung bình.
2. Chất lượng cảm quan sản ph#m chế
biến từ nguyên liệu các giống chè được
héo nhẹ với thời gian 3 giờ
Chế biến thí nghiệm chè xanh từ nguyên
liệu của 4 giống chè đã được héo nhẹ với
thời gian 3 giờ. So sánh giữa các mẫu cho
thấy: N goại hình mẫu Phúc Vân Tiên có
điểm cao nhất. Ba mẫu Keo Am Tích, PT95,
Hùng Đỉnh Bạch có điểm ngoại hình khác
nhau không rõ, đạt mức khá nhưng thấp hơn
so với điểm ngoại hình của mẫu Phúc Vân
Tiên. N goại hình chè xanh từ giống Trung
Du đạt mức điểm trung bình.
Điểm cảm quan về màu nước cũng có
thứ tự xếp hạng tương tự điểm ngoại hình,
cao nhất là mẫu Phúc Vân Tiên và thấp nhất
là mẫu Trung Du. Các mẫu chè nhập nội
đều đạt mức điểm khá, mẫu chè Trung Du
đạt mức điểm trung bình khá. Điểm cảm
quan về mùi của mẫu PT95 gần đạt mức
điểm tốt, mẫu Keo Am Tích và Hùng Đỉnh
Bạch đạt mức khá. Điểm cảm quan về mùi
của 2 giống Phúc Vân Tiên và Trung Du
chỉ đạt mức trung bình (bảng 2).
Bảng 2. Kết quả thử nếm cảm quan mẫu chè được héo nhẹ thời gian 3 giờ
Mẫu
Ngoại hình Màu nước Mùi Vị Tổng
điểm
Xếp
loại
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
KAT
Xoăn xanh, có tuyết
4,00
Xanh
vàng
sáng
4,15
Thơm tự nhiên
mạnh 4,15
Chát dịu
dễ chịu 4,10
16,39 Khá
PT95
Xoăn xanh, có tuyết
4,10
Xanh
vàng
sáng
4,20
Thơm tự nhiên
mạnh, hài hòa 4,45
Chát dịu
dễ chịu 4,20
17,00 Khá
PVT
Xoăn chặt xanh tự
nhiên, nhiều tuyết 4,35
Xanh
sáng 4,40
Thơm tự nhiên 3,45
Chát dịu
dễ chịu 4,30
16,29 Khá
HĐB
Xoăn ch
ặt, xanh, có
tuyết 4,15
Xanh
vàng
sáng
4,20
Thơm tự nhiên
mạnh, hài hòa 4,30
Chát dịu
dễ chịu 4,20
16,87 Khá
TD
Xoăn, xanh, vàng 3,70
Xanh
vàng 3,80
Thơm 3,10
Chát 3,20
13,54 Trung
bình
LSD
0,05
0,21 0,22 0,27
0,15
Điểm cảm quan về vị của các giống
nhập nội đều đạt mức khá. Trong đó mẫu
của giống Phúc Vân Tiên đạt cao nhất. Thứ
đến là các mẫu PT95, Hùng Đỉnh Bạch,
Keo Am Tích. Điểm cảm quan về vị của
mẫu chè Trung Du đạt mức trung bình.
So sánh kết quả tổng hợp từ bảng 2 với
kết quả bảng 1 cho thấy tổng điểm cảm
quan của cả 5 mẫu chè xanh chế biến từ
nguyên liệu được héo nhẹ 3 giờ đều cao
hơn so với mẫu chè chế biến từ nguyên liệu
không héo.
3. Chất lượng cảm quan sản ph#m chế biến từ nguyên liệu các giống chè được héo
nhẹ với thời gian 6 giờ
Bảng 3. Kết quả cảm quan mẫu chè xanh được héo nhẹ 6 giờ
Mẫu
Ngoại hình Màu nước Mùi Vị Tổng
điểm
Xếp
Loại
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm
Mô tả Điểm

