BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
*************
LÂM VỸ NGUYÊN
NGHIÊN CỨU SỰ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CỦA
CÂY ĐƢỚC ĐÔI (Rhizophora apiculata BLUME.)
Ở KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ
BẰNG KỸ THUẬT RAPD
Luận văn kỹ sƣ
Chuyên ngành: Công Nghệ Sinh Học
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 8/2006
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
*************
NGHIÊN CỨU SỰ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CỦA
CÂY ĐƢỚC ĐÔI (Rhizophora apiculata BLUME.)Ở KHU DỰ
TRỮ SINH QUYỂN RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ BẰNG KỸ
THUẬT RAPD
Luận văn kỹ sƣ
Chuyên ngành: Công Nghệ Sinh Học
Giáo viên hƣớng dẫn: Sinh viên thực hiện:
TS. BÙI MINH TRÍ LÂM VỸ NGUYÊN
TS. VIÊN NGỌC NAM
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 8/2006
MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING
NONG LAM UNIVERSITY, HCMC
DEPARTMENT OF BIOTECHNOLOGY
STUDYING GENETIC DIVERSITY OF THE MANGROVE
TREE (Rhizophora apiculata Blume.) IN CAN GIO MANGROVE
BIOPHERE RESERVE BY RAPD-PCR
Engineer Thesis
Major: Biotechnology
Research adviser Researcher
BÙI MINH TRÍ, PhD LÂM VỸ NGUYÊN
VIÊN NGỌC NAM, PhD Term: 2002 - 2006
HCMC, 09/2006
iii
LỜI CẢM ƠN
Con xin cảm ơn ba mẹ cùng gia đình đã nuôi con đến ngày khôn lớn và cho con
ăn học thành tài.
Em xin chân thành cảm ơn:
Các Thầy Cô trong trƣờng Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh đã tận tình
truyền đạt kiến thức cho em trong suốt 4 năm học.
Ban chủ nhiệm cùng các Thầy Cô trong Bộ Môn Công Nghệ Sinh Học đã động
viên, giúp đỡ em trong thời gian thực hiện khóa luận.
Thầy Bùi Minh Trí, Thầy Viên Ngọc Nam đã tận tình chỉ dẫn em trong suốt quá
trình thực hiện khóa luận.
Chị Phan Đặng Thái Phƣơng đã hết lòng hƣớng dẫn em trong quá trình thực
hiện khóa luận.
Các anh chị trong Trung tâm Phân tích và Thí nghiệm Hóa sinh đã động viên,
giúp đỡ em trong quá trình thực hiện khóa luận.
Ban quản lý Rừng phòng hộ Cần Giờ đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong
quá trình thu thập mẫu.
Anh Quy cùng các anh, chị trong phòng Kỹ thuật thuộc Ban quản lý Rừng
phòng hộ Cần Giờ đã tận tình giúp đỡ em trong quá trình thu thập mẫu.
Xin cám ơn các bạn lớp Công Nghệ Sinh Học 28 đã cùng tôi chia sẻ biết bao
niềm vui, nỗi buồn trong suốt 4 năm đại học.
Xin chân thành cảm ơn!
LÂM VỸ NGUYÊN
iv
TÓM TẮT
LÂM VỸ NGUYÊN, Đại Học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh. Tháng 8/2006.
“NGHIÊN CỨU SỰ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CỦA CÂY ĐƢỚC ĐÔI (Rhizophora
apiculatA BLUME.) Ở KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN RỪNG NGẬP MẶN CẦN
GIỜ BẰNG KỸ THUẬT RAPD”.
Hội đồng hƣớng dẫn:
TS. BÙI MINH TRÍ
TS. VIÊN NGỌC NAM
Cây đƣớc đôi (Rhizophora apiculata Blume.) là cây có giá trị về kinh tế và môi
trƣờng rất cao. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, rừng đƣớc tại Khu Dự trữ sinh quyển
rừng ngập mặn Cần Giờ đƣợc xem là “lá phổi xanh của thành phố” với chức năng điều
hoà không khí, giảm ô nhiễm và hấp thu CO2 do các hoạt động công nghiệp thải ra.
Tuy nhiên, sau gần 30 năm phát triển rừng đƣớc tại Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập
mặn Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh đã xuất hiện dấu hiệu lụi tàn (Viên Ngọc Nam và cộng
sự, 2005). Vì vậy việc xây dựng chiến lƣợc phát triển lâu dài đem lại hiệu quả kinh tế
và môi trƣờng cao, vấn đề đánh giá tổng quát quỹ gene và mức độ đa dạng của quần
thể đƣớc tại Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh đƣợc
xem là một việc làm cấp thiết. Song song với quá trình xác định đa dạng di truyền của
quần thể để từ đó có chiến lƣợc cụ thể cho việc bảo vệ nguồn gene đối với cây đƣớc
đôi, chúng ta cũng có thể tìm ra các chỉ thị phân tử (molecular marker) và phát triển
chúng thành những công cụ hữu hiệu cho phép rút ngắn thời gian của quá trình chọn,
tạo giống phục vụ cho công tác trồng rừng.
Những kết quả đạt đƣợc:
- Thu thập đƣợc 45 mẫu lá đƣớc với những đặc điểm hình thái khác nhau.
- Xác định điều kiện tối ƣu để bảo quản mẫu lá đƣớc.
- Hoàn thiện quy trình ly trích DNA từ lá đƣớc.
- Bƣớc đầu xây dựng quy trình RAPD phù hợp cho cây đƣớc. Qua thử nghiệm
trên primer 11 (OPN 06) và primer 5 (OPA 05) thì thấy primer 11 cho sản phẩm
thể hiện sự đa dạng về di truyền cao.