1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
THÁI TH HOÀNG OANH
NGHIÊN CU MT S ĐC ĐIM SINH THÁI CA LOÀI
GÀ RNG LÔNG Đ (Gallus gallus gallus) TRONG ĐIU
KIN NUÔI TH VƯN TI HUYN ĐIN BÀN,
TNH QUNG NAM
Chuyên ngành: SINH THÁI HC
Mã s: 60.42.60
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Ngưi hưng dn khoa hc
: PGS.TS. ĐINH TH PHƯƠNG ANH
Đà Nng – Năm 2012
2
M Đ!U
1. ĐT V"N Đ
nưc ta có 3 phân loài gà rng: Gallus gallus jabouillei, Gallus
gallus spadiceus Gallus gallus gallus. Phân bit các phân loài này
các ñim khác nhau theo Võ Quý (1971) thì Gallus gallus gallus
da ym tai màu trng, ng c rt dài màu ñ cam. Gallus
gallus jabouillei da ym tai nh màu ñ, lông c ngn hơn
màu da cam. Gallus gallus spadiceus da tai cũng nh màu ñ nhưng
lông c khá dài màu ñ thm, ba phân loài này trng lưng
kích thưc tương ñương nhau, ch khác nhau v màu lông c
kích thưc da trn tai
Hin nay ti Qung Nam chưa công trình nghiên c$u o v
gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus). Như v'y vic nghiên c$u m(t
s ñ)c ñim sinh thái c*a rng lông ñ (Gallus gallus gallus)
trong ñiu kin nuôi th vư+n ti huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam
là phù hp và cn thit.
T nh,ng cơ s lu'n th-c ti.n nêu trên tôi tin hành chn
ñ tài “Nghiên cu mt s ñc ñim sinh thái ca loài gà rng lông
ñ (Gallus gallus gallus ) trong ñiu kin nuôi th vưn ti huyn
Đin Bàn, tnh Qung Nam”.
2. M#C ĐÍCH NGHIÊN CU
Nghiên c$u m(t s ñ)c ñim sinh thái c*a loài rng lông ñ
trong ñiu kin nuôi th vư+n ti huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam,
góp phn cho vic qun lý bo t/n ngu/n gen gà rng bn ñ0a c*a
tnh Qung Nam.
3. ĐI TƯ$NG, THI GIAN VÀ ĐA ĐIM NGHIÊN CU
* Đ%a ñi'm: Thôn La Th, huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam.
* Đ(i tư)ng: Loài gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus )
3
* Thi gian: T tháng 1/2012 ñn tháng 8/2012
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
S* d+ng các phương pháp sau:
- Phương pháp k tha
- Phương pháp th-c nghim
- Phương pháp hi ý kin các chuyên gia
5. NI DUNG NGHIÊN CU
- Nghiên c$u ñ)c ñim hình thái
- Nghiên c$u môi trư+ng sng c*a rng trong ñiu kin nuôi
th vư+n.
- Nghiên c$u chu k hot ñ(ng ngày ñêm c*a gà rng.
- Nghiên c$u v ñ)c ñim dinh dư2ng (Thành phn th$c ăn, nhu
cu khi lưng th$c ăn, th$c ăn ưa thích).
- Nghiên c$u v ñ)c ñim tăng trưng (Tăng trưng v trng
lưng và kích thưc).
- Nghiên c$u m(t s ñ)c ñim v sinh sn c*a gà rng trong ñiu
kin nuôi th vư+n.
- Nghiên c$u m(t s t'p tính c*a gà rng.
6. Ý NGHĨA KHOA HC VÀ TH-C TI.N
- Góp phn b sung d, liu v ñ)c ñim sinh thái c*a loài
rng lông ñ trong ñiu kin nuôi th vư+n.
- Kt qu nghiên c$u làm cơ s khoa hc cho vic hoàn thin quy
trình nuôi và bo t/n ngu/n gen gà rng lông ñ ti ñ0a phương.
4
CHƯƠNG 1
T/NG QUAN TÀI LIU
1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CU RNG TRÊN TH0 GI1I
VIT NAM
1.1.1. Nghiên c2u trên th3 gii
Đi vi loài gà rng (Galllus gallus) t rt lâu loài ngư+i ñã có ý
th$c thun hoá và lai to ra nhiu các ging gà ngày nay (khong 150
ging khác nhau). Theo các tài liu kho c hc ñã ñưc công b
trong th'p niên 1980 và d-a vào các di v't tìm ñưc trong thung lũng
Indus t$c Pakistan ngày nay, gii khoa hc cho r4ng, loài rng ñã
ñưc con ngư+i thun dư2ng vào khong 4000 năm trưc công nguyên.
Các nhà nghiên c$u thu(c vin y t quc gia M5 tuyên b ñã
hoàn thành gii mã gen rng, t tiên c*a các loài gà nhà hin nay.
H ñã ñ)t bn ñ/ gen gà rng và bn ñ/ gen c*a con ngư+i song song
vi nhau, ñ giúp các nhà khoa hc so sánh và hiu ñưc b( máy sinh
hoá c*a chính con ngư+i.
1.1.2. Nghiên c2u 4 Vi5t Nam
Quý, Trn Gia Hun (1960,1961), Quý (1962,1966),
quý và Đ6 Ngc Quang (1965) 3 loài trong nhóm chim Trĩcác
tác gi nêu m(t s nét ñ)c tính phân b, th$c ăn c*a rng
(Gallus gallus jabouillei), gà lôi trng (Lophura n. nycthemera). Tip
theo ñó Quý, Anorova (1967a, 1967b) công b v sinh hc
loài gà rng (Gallus gallus jabouillei).
Tp chí sinh hc (Hà N(i) ñã công b nghiên c$u c*a Trương
Văn Lã, Xuân Cnh (1993) “Tính toán s lưng rng (Gallus
gallus gallus) rng nhit ñi m ti hai vư+n quc gia Nam Cát
Tiên tnh Đ/ng Nai và Bch Mã tnh Tha-Thiên-Hu.”
5
Năm 1995 tác gi Trương Văn - Vin sinh thái tài nguyên
sinh v't ñã báo cáo v công trình nghiên c$u “Góp phn nghiên c$u
nhóm chim trĩ ñ)c ñim sinh hc, sinh thái c*a rng lông ñ
(Gallus gallus gallus), Trĩ bc (Lophura nycthemera nycthemera),
Công (Pavo muticus imperator) và bin pháp bo v chúng”.
Năm 2010 Văn S- - Vin chăn nuôi quc gia ñã báo cáo
v“Nghiên c$u m(t s ñ)c tính sinh hc, kh năng sinh sn ñ nhân
nuôi và phát trin loài gà rng (Gallus gallus) ti Vư+n quc gia Cúc
Phương” .
1.2. PHÂN B VÀ NƠI SNG CA GÀ RNG
1.2.1. Phân b(
Theo Quý (1971, 1975), rng lông ñ (Gallus gallus
gallus) phân b Nam Lào, Cămpuchia Vit Nam. Theo TS
Trương Văn L thì ti ranh gii phía Bc, tác gi ñã tìm thy s- phân
b c*a gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus) này các huyn Hương
Sơn, Hương Khê (Hà Tĩnh), các tnh min Trung, Nam Trung B(,
Nam B(.
Yu t ñ0a lý, ñ0a hình ñã nh hưng quyt ñ0nh ñn s- ña
dng các nhóm yu t ñ0a ñ(ng v't c*a các nhóm chim Trĩ Vit
Nam. Phm vi vùng phân b c*a rng nưc ta kéo dài t 8
0
30
18
0
25 vĩ Bc và 104
0
20 – 109
0
25 kinh ñông.
1.2.2. Nơi s(ng
Quý (1983) nh'n xét: rng lông ñ (Gallus gallus
gallus) khp các kiu sinh rng nhưng thư+ng t'p trung nhiu
rng thưa, rng tre n$a, rng ñu kh(p và nht là các ven rng nơi có
nương ry ngoài ra thì rng lông ñ (Gallus gallus gallus) thích
sng các rng th$ sinh, rng mi h/ ph8c sau nương ry b hóa,
rng kh(p, rng nghèo
6
1.3. CƠ S KHOA HC CA VIC NGHIÊN CU
1.3.1. nh hư4ng c6a các y3u t( môi trưng ñ3n gia c7m
Yu t môi trư+ng nh hưng rt ln ñn s- sinh trưng phát
trin c*a gia cm nói chung rng nói riêng. Các yu t môi
trư+ng (nhit ñ( môi trư+ng, ñ( m tương ñi, b$c x năng lưng
m)t tr+i tc ñ( gió), cùng vi các yu t ch* quan c*a v't nuôi
(ging, màu lông, tính trng s$c khe) cơ ch ñiu chnh hoàn
toàn, nh0p th tác ñ(ng ñáng k ñn vic trao di năng lưng gi,a
ñ(ng v't và môi trư+ng (Nienaber et al…, 1999).
1.3.2. Hi5u su8t s* d+ng th2c ăn
Theo kt qu nghiên c$u c*a TS. Trương Văn v th$c ăn c*a
rng lông ñ (Gallus gallus gallus) ñã s9 d8ng 39 loài c*a 16 h
th-c v't và 38 loài c*a 22 h ñ(ng v't làm th$c ăn, ñiu này cho thy
gà rng là loài ăn tp c ñ(ng v't và th-c v't.
Trong chăn nuôi ngi vic to ra các ging mi có năng sut cao
thì các nhà chăn nuôi cn phi chú ý ti ngu/n th$c ăn cân b4ng ñy
ñ* các cht dinh dư2ng phù hp vi ñ)c tính sinh v't hc c*a gia
cm phù hp vi m8c ñích sn xut c*a tng ging, dòng, phù
hp vi tng giai ñon phát trin c*a cơ th, v:n ñm bo ñưc
các ch tiêu v kinh t
1.4. ĐIU KIN T- NHIÊN, KINH T0 XÃ HI ĐIN BÀN -
QUNG NAM
1.4.1. V% trí ñ%a lý
Huyn Đin Bàn nm trên ta ñ ña lý: T 15
0
40’ ñn 15
0
57’ vĩ
ñ( Bc. T 108
0
00’ ñn 108
0
20’ Kinh ñ( Đông
1.4.2. Đi9u ki5n t: nhiên
a. Đa hình, ña mo
7
Đin Bàn m(t huyn ñ/ng b4ng ven bin nên ñ0a hình tương
ñi b4ng ph;ng, m$c ñ( chia ct trung bình.
b. Khí hu
Nhit ñ(: bình quân trong năm 25,6
0
C, ñ( m không khí: tương
ñi trung bình trong năm 82,3% . Lưng mưa trung bình năm
2.208 mm.
1.4.3. Đc ñim dân s và ngun lao ñng
- Dân s trung bình toàn huyn là 197.990 ngư+i.
- Ngu/n nhân l-c là 116.189 ngư+i, chim 58,8% tng dân s.
CHƯƠNG 2
ĐI TƯ$NG, PHM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
2.1. ĐI TƯ$NG NGHIÊN CU
Gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus Linnaeus, 1758)
H Trĩ (Phasianidae)
B( gà (Galliformes)
Lp chim (Aves)
2.2. PHM VI NGHIÊN CU
- Đ0a ñim: Huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam
- Th+i gian nghiên c$u : t tháng 1/2012 ñn tháng 8/2012
2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
2.3.1. Phương pháp nghiên c2u ñ;c ñi'm hình thái
Quan sát, mô t, cân ño các tính trng s9 d8ng kt qu thng
ñ ñánh giá nh,ng tính trng này. D-a theo tài liu c*a G.A.
Novicov (1953). Đo các ch s hình thái ngoài theo S.P Baldwin,
H.C. Oberholser và L.Q.Worley (1931), Võ Quý (1975).
2.3.2. Phương pháp b( trí thí nghi5m
+Thí nghi5m 1: Gà bán trư4ng thành
8
Áp d8ng phương pháp nghiên c$u c*a Nguy.n Văn Thin
(1997). S lưng nuôi tnghim là 30 con, lô thí nghim m't
ñ( khác nhau. M6i khu nuôi 10 con Th+i gian nghiên c$u t tháng 1
– 5/2012..
+Thí nghi5m 2: Gà trư4ng thành
Áp d8ng nghiên c$u c*a Nguy.n Văn Thin (1997). S lưng gà
nuôi thí nghim là 15 con, ñưc 6 tháng tui, m6i khu nuôi 5 con (1
con trng 4 con mái). Đưc ñánh du th$ t- Đ
1
Đ
3
C
1
C
12
các khu nuôi có m't ñ( khác nhau. Th+i gian nghiên c$u t tháng 5
9/2012.
2.3.3. Phương pháp nghiên c2u ñ;c ñi'm sinh thái
a. Phương pháp nghiên cu mt s yu t môi trưng sng ca
gà rng trong ñiu kin nuôi
Quan sát, ghi chép, t, ch8p nh các phn $ng c*a rng
khi có s- thay ñi xung quanh môi trư+ng nuôi, s9 d8ng nhit k, m
k xác ñ0nh nhit ñ( (
0
C), ñ( m (%) máy ño ánh sáng (Lux) xác
ñ0nh cư+ng ñ( ánh sáng.
b. Phương pháp nghiên cu chu k hot ñng ngày ca
rng
S9 d8ng h thng camera lp ñ)t trong phm vi nuôi quan sát
b sung b4ng mt.
c. Phương pháp nghiên cu dinh dưng
- Nghiên c$u thành phn th$c ăn
Đ xác ñ0nh thành phn th$c ăn ưa thích c*a rng thì ta
theo dõi, ghi chép các loi th$c ăn cho ăn, th$ t- th$c ăn và th+i gian
ăn. Theo Trương Văn Lã (1995) và Đ)ng Gia Tùng (1998).
- Xác ñ0nh nhu cu khi lưng th$c ăn
9
Th$c ăn ñưc cân trng lưng trưc sau khi cho ăn. Nhu cu
th$c ăn h4ng ngày ñưc xác ñ0nh theo công th$c c*a Đ)ng Gia Tùng
(1998).
d. Phương pháp nghiên cu tăng trưng
Các th ñưc cân (trng lưng), ño kích thưc (chiu dài
các phn cơ, trưc khi cho ăn vào bui sáng c*a ngày ñưc xác ñ0nh
Theo phương pháp c*a Võ Quý (1981).
e. Phương pháp nghiên cu sinh sn
f. Phương pháp xác ñnh cht lưng trng
+ Ch< tiêu bên ngoài
+ Ch< tiêu bên trong
2.3.4. Phương pháp x* lý s( li5u
- S liu ñưc x9 theo phương pháp thng sinh hc cu
Nguy.n Văn Thin, Nguy.n Duy Hoan, Nguy.n Khánh Quc 2002
CHƯƠNG 3
K0T QU THO LUN
3.1. ĐC ĐIM HÌNH THÁI
3.1.1. Gà r=ng tr(ng trư4ng thành
Màu nn c*a gà rng trng trưng thành màu ñen cùng vi ñ*
mi sc t( ñ vàng c, nh lưng. Lông ñuôi h<p v phương
ngang, lông ph8ng ñu ngn hơn nhiu so vi lông ph8ng ch*.
Thân gà rng khá mnh d= và thuôn, chân mnh khnh và khô.
3.1.2. Gà r=ng mái trư4ng thành
rng mái trưng thành thư+ng màu nâu s:m. Lông b+m
nâu hanh vàng xen l:n nh,ng vch ñen. Lông $c và vùng xung quanh
h'u môn màu nâu nht. Đu nh, mào th't nh gn như không
10
0
5
10
15
20
25
30
5h_7h 7h_9h 9h_11h 11h_13h 13h_15h 15h_17h 17h_19h
Cưng ñ hot ñng (%)
thy ñưc khi nhìn xa. M)t trơn láng, không tích. Thân thuôn như
hình thuyn và chân tương ñi dài.
3.1.3. Gà r=ng bán trư4ng thành
giai ñon bán trưng thành 4 tun tui thì xung quanh c c*a
rng ñã xut hin lông th$ cp màu vàng pha nâu ñen, cánh
lưng lông có màu nâu xám, và xut hin ñi tép mu ñen. Sau 8 tun
tui thì th phân bit ñưc rng trng rng mái bi con
mái có b( lông màu nâu xm như mái trưng thành còn con trng
thì lông c màu vàng dài hơn. rng lông ñ 20 tun tui màu
lông ñã th hin ñy ñ* tính trng ngoi hình ging vi các th
trưng thành.
3.2. HOT ĐNG NGÀY CA GÀ RNG
3.2.1.
Cưng ñ> ho?t ñ>ng c6a gà r=ng bán trư4ng thành trong ngày
Hình 3.4: Th+i ñim hot ñ(ng c*a gà rng bán trưng thành
Cư+ng ñ( hot ñ(ng c*a rng giai ñon bán trưng thành
khác nhau các gi+ quan sát. rng giai ñon này bt ñu hot
ñ(ng mu(n nhưng li ñi vào nơi c$ trú kt thúc hot ñ(ng sm.
Cư+ng ñ( hot ñ(ng cao nht vào khong th+i gian 11h - 13h vi
28,54% và thp nht là khong th+i gian 17h – 19h 14,17%