
1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
THÁI TH HOÀNG OANH
NGHIÊN CU MT S ĐC ĐIM SINH THÁI CA LOÀI
GÀ RNG LÔNG Đ (Gallus gallus gallus) TRONG ĐIU
KIN NUÔI TH VƯN TI HUYN ĐIN BÀN,
TNH QUNG NAM
Chuyên ngành: SINH THÁI HC
Mã s: 60.42.60
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Ngưi hưng dn khoa hc
: PGS.TS. ĐINH TH PHƯƠNG ANH
Đà Nng – Năm 2012
2
M Đ!U
1. ĐT V"N Đ
nưc ta có 3 phân loài gà rng: Gallus gallus jabouillei, Gallus
gallus spadiceus và Gallus gallus gallus. Phân bit các phân loài này
các ñim khác nhau theo Võ Quý (1971) thì Gallus gallus gallus có
da ym tai màu trng, lông c rt dài và có màu ñ cam. Gallus
gallus jabouillei có da ym tai nh màu ñ, lông c ngn hơn và có
màu da cam. Gallus gallus spadiceus da tai cũng nh màu ñ nhưng
lông c khá dài và có màu ñ thm, ba phân loài này có trng lưng
và kích thưc tương ñương nhau, ch khác nhau v màu lông c và
kích thưc da trn tai
Hin nay ti Qung Nam chưa có công trình nghiên c$u nào v
gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus). Như v'y vic nghiên c$u m(t
s ñ)c ñim sinh thái c*a gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus)
trong ñiu kin nuôi th vư+n ti huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam
là phù hp và cn thit.
T nh,ng cơ s lý lu'n và th-c ti.n nêu trên tôi tin hành chn
ñ tài “Nghiên cu mt s ñc ñim sinh thái ca loài gà rng lông
ñ (Gallus gallus gallus ) trong ñiu kin nuôi th vưn ti huyn
Đin Bàn, tnh Qung Nam”.
2. M#C ĐÍCH NGHIÊN CU
Nghiên c$u m(t s ñ)c ñim sinh thái c*a loài gà rng lông ñ
trong ñiu kin nuôi th vư+n ti huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam,
góp phn cho vic qun lý và bo t/n ngu/n gen gà rng bn ñ0a c*a
tnh Qung Nam.
3. ĐI TƯ$NG, THI GIAN VÀ ĐA ĐIM NGHIÊN CU
* Đ%a ñi'm: Thôn La Th, huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam.
* Đ(i tư)ng: Loài gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus )

3
* Thi gian: T tháng 1/2012 ñn tháng 8/2012
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
S* d+ng các phương pháp sau:
- Phương pháp k tha
- Phương pháp th-c nghim
- Phương pháp hi ý kin các chuyên gia
5. NI DUNG NGHIÊN CU
- Nghiên c$u ñ)c ñim hình thái
- Nghiên c$u môi trư+ng sng c*a gà rng trong ñiu kin nuôi
th vư+n.
- Nghiên c$u chu kỳ hot ñ(ng ngày ñêm c*a gà rng.
- Nghiên c$u v ñ)c ñim dinh dư2ng (Thành phn th$c ăn, nhu
cu khi lưng th$c ăn, th$c ăn ưa thích).
- Nghiên c$u v ñ)c ñim tăng trưng (Tăng trưng v trng
lưng và kích thưc).
- Nghiên c$u m(t s ñ)c ñim v sinh sn c*a gà rng trong ñiu
kin nuôi th vư+n.
- Nghiên c$u m(t s t'p tính c*a gà rng.
6. Ý NGHĨA KHOA HC VÀ TH-C TI.N
- Góp phn b sung d, liu v ñ)c ñim sinh thái c*a loài gà
rng lông ñ trong ñiu kin nuôi th vư+n.
- Kt qu nghiên c$u làm cơ s khoa hc cho vic hoàn thin quy
trình nuôi và bo t/n ngu/n gen gà rng lông ñ ti ñ0a phương.
4
CHƯƠNG 1
T/NG QUAN TÀI LIU
1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CU GÀ RNG TRÊN TH0 GI1I
VÀ VIT NAM
1.1.1. Nghiên c2u trên th3 gii
Đi vi loài gà rng (Galllus gallus) t rt lâu loài ngư+i ñã có ý
th$c thun hoá và lai to ra nhiu các ging gà ngày nay (khong 150
ging gà khác nhau). Theo các tài liu kho c hc ñã ñưc công b
trong th'p niên 1980 và d-a vào các di v't tìm ñưc trong thung lũng
Indus t$c Pakistan ngày nay, gii khoa hc cho r4ng, loài gà rng ñã
ñưc con ngư+i thun dư2ng vào khong 4000 năm trưc công nguyên.
Các nhà nghiên c$u thu(c vin y t quc gia M5 tuyên b ñã
hoàn thành gii mã gen gà rng, t tiên c*a các loài gà nhà hin nay.
H ñã ñ)t bn ñ/ gen gà rng và bn ñ/ gen c*a con ngư+i song song
vi nhau, ñ giúp các nhà khoa hc so sánh và hiu ñưc b( máy sinh
hoá c*a chính con ngư+i.
1.1.2. Nghiên c2u 4 Vi5t Nam
Võ Quý, Trn Gia Hun (1960,1961), Võ Quý (1962,1966), Võ
quý và Đ6 Ngc Quang (1965) có 3 loài trong nhóm chim Trĩ và các
tác gi có nêu m(t s nét ñ)c tính phân b, th$c ăn c*a gà rng
(Gallus gallus jabouillei), gà lôi trng (Lophura n. nycthemera). Tip
theo ñó có Võ Quý, Anorova (1967a, 1967b) công b v sinh hc
loài gà rng (Gallus gallus jabouillei).
Tp chí sinh hc (Hà N(i) ñã công b nghiên c$u c*a Trương
Văn Lã, Lê Xuân Cnh (1993) “Tính toán s lưng gà rng (Gallus
gallus gallus) rng nhit ñi m ti hai vư+n quc gia Nam Cát
Tiên tnh Đ/ng Nai và Bch Mã tnh Tha-Thiên-Hu.”

5
Năm 1995 tác gi Trương Văn Lã - Vin sinh thái tài nguyên
sinh v't ñã báo cáo v công trình nghiên c$u “Góp phn nghiên c$u
nhóm chim trĩ và ñ)c ñim sinh hc, sinh thái c*a gà rng lông ñ
(Gallus gallus gallus), Trĩ bc (Lophura nycthemera nycthemera),
Công (Pavo muticus imperator) và bin pháp bo v chúng”.
Năm 2010 Võ Văn S- - Vin chăn nuôi quc gia ñã báo cáo
v“Nghiên c$u m(t s ñ)c tính sinh hc, kh năng sinh sn ñ nhân
nuôi và phát trin loài gà rng (Gallus gallus) ti Vư+n quc gia Cúc
Phương” .
1.2. PHÂN B VÀ NƠI SNG CA GÀ RNG
1.2.1. Phân b(
Theo Võ Quý (1971, 1975), gà rng lông ñ (Gallus gallus
gallus) phân b Nam Lào, Cămpuchia và Vit Nam. Theo TS
Trương Văn L thì ti ranh gii phía Bc, tác gi ñã tìm thy s- phân
b c*a gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus) này các huyn Hương
Sơn, Hương Khê (Hà Tĩnh), các tnh min Trung, Nam Trung B(,
Nam B(.
Yu t ñ0a lý, ñ0a hình ñã có nh hưng quyt ñ0nh ñn s- ña
dng các nhóm yu t ñ0a lý ñ(ng v't c*a các nhóm chim Trĩ Vit
Nam. Phm vi vùng phân b c*a gà rng nưc ta kéo dài t 8
0
30 –
18
0
25 vĩ Bc và 104
0
20 – 109
0
25 kinh ñông.
1.2.2. Nơi s(ng
Võ Quý (1983) nh'n xét: “ Gà rng lông ñ (Gallus gallus
gallus) có khp các kiu sinh rng nhưng thư+ng t'p trung nhiu
rng thưa, rng tre n$a, rng ñu kh(p và nht là các ven rng nơi có
nương ry ” ngoài ra thì gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus) thích
sng các rng th$ sinh, rng mi h/ ph8c sau nương ry b hóa,
rng kh(p, rng nghèo
6
1.3. CƠ S KHOA HC CA VIC NGHIÊN CU
1.3.1. nh hư4ng c6a các y3u t( môi trưng ñ3n gia c7m
Yu t môi trư+ng nh hưng rt ln ñn s- sinh trưng và phát
trin c*a gia cm nói chung và gà rng nói riêng. Các yu t môi
trư+ng (nhit ñ( môi trư+ng, ñ( m tương ñi, b$c x năng lưng
m)t tr+i và tc ñ( gió), cùng vi các yu t ch* quan c*a v't nuôi
(ging, màu lông, tính trng và s$c khe) và cơ ch ñiu chnh hoàn
toàn, nh0p th có tác ñ(ng ñáng k ñn vic trao di năng lưng gi,a
ñ(ng v't và môi trư+ng (Nienaber et al…, 1999).
1.3.2. Hi5u su8t s* d+ng th2c ăn
Theo kt qu nghiên c$u c*a TS. Trương Văn Lã v th$c ăn c*a
gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus) ñã s9 d8ng 39 loài c*a 16 h
th-c v't và 38 loài c*a 22 h ñ(ng v't làm th$c ăn, ñiu này cho thy
gà rng là loài ăn tp c ñ(ng v't và th-c v't.
Trong chăn nuôi ngoài vic to ra các ging mi có năng sut cao
thì các nhà chăn nuôi cn phi chú ý ti ngu/n th$c ăn cân b4ng ñy
ñ* các cht dinh dư2ng phù hp vi ñ)c tính sinh v't hc c*a gia
cm và phù hp vi m8c ñích sn xut c*a tng ging, dòng, phù
hp vi tng giai ñon phát trin c*a cơ th, mà v:n ñm bo ñưc
các ch tiêu v kinh t
1.4. ĐIU KIN T- NHIÊN, KINH T0 XÃ HI ĐIN BÀN -
QUNG NAM
1.4.1. V% trí ñ%a lý
Huyn Đin Bàn nm trên ta ñ ña lý: T 15
0
40’ ñn 15
0
57’ vĩ
ñ( Bc. T 108
0
00’ ñn 108
0
20’ Kinh ñ( Đông
1.4.2. Đi9u ki5n t: nhiên
a. Đa hình, ña mo

7
Đin Bàn là m(t huyn ñ/ng b4ng ven bin nên ñ0a hình tương
ñi b4ng ph;ng, m$c ñ( chia ct trung bình.
b. Khí hu
Nhit ñ(: bình quân trong năm 25,6
0
C, ñ( m không khí: tương
ñi trung bình trong năm là 82,3% . Lưng mưa trung bình năm là
2.208 mm.
1.4.3. Đc ñim dân s và ngun lao ñng
- Dân s trung bình toàn huyn là 197.990 ngư+i.
- Ngu/n nhân l-c là 116.189 ngư+i, chim 58,8% tng dân s.
CHƯƠNG 2
ĐI TƯ$NG, PHM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
2.1. ĐI TƯ$NG NGHIÊN CU
Gà rng lông ñ (Gallus gallus gallus Linnaeus, 1758)
H Trĩ (Phasianidae)
B( gà (Galliformes)
Lp chim (Aves)
2.2. PHM VI NGHIÊN CU
- Đ0a ñim: Huyn Đin Bàn, tnh Qung Nam
- Th+i gian nghiên c$u : t tháng 1/2012 ñn tháng 8/2012
2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
2.3.1. Phương pháp nghiên c2u ñ;c ñi'm hình thái
Quan sát, mô t, cân ño các tính trng và s9 d8ng kt qu thng
kê ñ ñánh giá nh,ng tính trng này. D-a theo tài liu c*a G.A.
Novicov (1953). Đo các ch s hình thái ngoài theo S.P Baldwin,
H.C. Oberholser và L.Q.Worley (1931), Võ Quý (1975).
2.3.2. Phương pháp b( trí thí nghi5m
+Thí nghi5m 1: Gà bán trư4ng thành
8
Áp d8ng phương pháp nghiên c$u c*a Nguy.n Văn Thin
(1997). S lưng gà nuôi thí nghim là 30 con, lô thí nghim có m't
ñ( khác nhau. M6i khu nuôi 10 con Th+i gian nghiên c$u t tháng 1
– 5/2012..
+Thí nghi5m 2: Gà trư4ng thành
Áp d8ng nghiên c$u c*a Nguy.n Văn Thin (1997). S lưng gà
nuôi thí nghim là 15 con, ñưc 6 tháng tui, m6i khu nuôi 5 con (1
con trng và 4 con mái). Đưc ñánh du th$ t- Đ
1
– Đ
3
và C
1
– C
12
các khu nuôi có m't ñ( khác nhau. Th+i gian nghiên c$u t tháng 5 –
9/2012.
2.3.3. Phương pháp nghiên c2u ñ;c ñi'm sinh thái
a. Phương pháp nghiên cu mt s yu t môi trưng sng ca
gà rng trong ñiu kin nuôi
Quan sát, ghi chép, mô t, ch8p nh các phn $ng c*a gà rng
khi có s- thay ñi xung quanh môi trư+ng nuôi, s9 d8ng nhit k, m
k xác ñ0nh nhit ñ( (
0
C), ñ( m (%) và máy ño ánh sáng (Lux) xác
ñ0nh cư+ng ñ( ánh sáng.
b. Phương pháp nghiên cu chu kỳ hot ñng ngày ca gà
rng
S9 d8ng h thng camera lp ñ)t trong phm vi nuôi và quan sát
b sung b4ng mt.
c. Phương pháp nghiên cu dinh dưng
- Nghiên c$u thành phn th$c ăn
Đ xác ñ0nh thành phn và th$c ăn ưa thích c*a gà rng thì ta
theo dõi, ghi chép các loi th$c ăn cho ăn, th$ t- th$c ăn và th+i gian
ăn. Theo Trương Văn Lã (1995) và Đ)ng Gia Tùng (1998).
- Xác ñ0nh nhu cu khi lưng th$c ăn

9
Th$c ăn ñưc cân trng lưng trưc và sau khi cho ăn. Nhu cu
th$c ăn h4ng ngày ñưc xác ñ0nh theo công th$c c*a Đ)ng Gia Tùng
(1998).
d. Phương pháp nghiên cu tăng trưng
Các cá th gà ñưc cân (trng lưng), ño kích thưc (chiu dài
các phn cơ, trưc khi cho ăn vào bui sáng c*a ngày ñưc xác ñ0nh
Theo phương pháp c*a Võ Quý (1981).
e. Phương pháp nghiên cu sinh sn
f. Phương pháp xác ñnh cht lưng trng
+ Ch< tiêu bên ngoài
+ Ch< tiêu bên trong
2.3.4. Phương pháp x* lý s( li5u
- S liu ñưc x9 lý theo phương pháp thng kê sinh hc cu
Nguy.n Văn Thin, Nguy.n Duy Hoan, Nguy.n Khánh Quc 2002
CHƯƠNG 3
K0T QU VÀ THO LUN
3.1. ĐC ĐIM HÌNH THÁI
3.1.1. Gà r=ng tr(ng trư4ng thành
Màu nn c*a gà rng trng trưng thành là màu ñen cùng vi ñ*
mi sc t( ñ và vàng c, cánh và lưng. Lông ñuôi h<p v phương
ngang, lông ph8ng tá ñu và ngn hơn nhiu so vi lông ph8ng ch*.
Thân gà rng khá mnh d= và thuôn, chân mnh khnh và khô.
3.1.2. Gà r=ng mái trư4ng thành
Gà rng mái trưng thành thư+ng có màu nâu s:m. Lông b+m
nâu hanh vàng xen l:n nh,ng vch ñen. Lông $c và vùng xung quanh
h'u môn có màu nâu nht. Đu nh, có mào th't nh gn như không
10
0
5
10
15
20
25
30
5h_7h 7h_9h 9h_11h 11h_13h 13h_15h 15h_17h 17h_19h
Cưng ñ hot ñng (%)
thy ñưc khi nhìn xa. M)t trơn láng, không có tích. Thân thuôn như
hình thuyn và chân tương ñi dài.
3.1.3. Gà r=ng bán trư4ng thành
giai ñon bán trưng thành 4 tun tui thì xung quanh c c*a
gà rng ñã xut hin lông th$ cp màu vàng pha nâu ñen, cánh và
lưng lông có màu nâu xám, và xut hin ñuôi tép mu ñen. Sau 8 tun
tui thì có th phân bit ñưc gà rng trng và gà rng mái bi con
mái có b( lông màu nâu xm như gà mái trưng thành còn con trng
thì lông c có màu vàng dài hơn. Gà rng lông ñ 20 tun tui màu
lông ñã th hin ñy ñ* tính trng ngoi hình ging vi các cá th
trưng thành.
3.2. HOT ĐNG NGÀY CA GÀ RNG
3.2.1.
Cưng ñ> ho?t ñ>ng c6a gà r=ng bán trư4ng thành trong ngày
Hình 3.4: Th+i ñim hot ñ(ng c*a gà rng bán trưng thành
Cư+ng ñ( hot ñ(ng c*a gà rng giai ñon bán trưng thành
khác nhau các gi+ quan sát. gà rng giai ñon này bt ñu hot
ñ(ng mu(n nhưng li ñi vào nơi c$ trú và kt thúc hot ñ(ng sm.
Cư+ng ñ( hot ñ(ng cao nht vào khong th+i gian 11h - 13h vi
28,54% và thp nht là khong th+i gian 17h – 19h 14,17%

