BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
NGUYỄN THỊ HẢI
NGHIÊN CỨU NGUỒN TÀI NGUYÊN CÂY THUỐC
NHẰM ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ SỬ DỤNG BỀN VỮNG
MỘT SỐ LOÀI CÓ GIÁ TRỊ Ở KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN NA
HANG, TỈNH TUYÊN QUANG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC
HÀ NỘI – 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
NGUYỄN THỊ HẢI
NGHIÊN CỨU NGUỒN TÀI NGUYÊN CÂY THUỐC
NHẰM ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ SỬ DỤNG BỀN VỮNG
MỘT SỐ LOÀI CÓ GIÁ TRỊ Ở KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN NA
HANG, TỈNH TUYÊN QUANG
Chuyên ngành: Thực vật học
Mã số: 9.42.01.11
LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Trần Huy Thái
2. PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt
HÀ NỘI – 2018
LỜI CẢM ƠN
Luận án đã được hoàn thành tại Học viện Khoa học và Công nghệ -
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và sự kính trọng nhất tới
PGS.TS Trần Huy Thái và PGS.TS Nguyễn Tiến Đạt - những người thầy đã
tận tâm hướng dẫn khoa học, động viên, khích lệ và tạo mọi điều kiện thuận
lợi nhất cho tôi trong suốt thời gian thực hiện luận án.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt
Nam; Ban lãnh đạo Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, phòng Thực vật,
phòng Tài nguyên thực vật, bộ phận Đào tạo; Viện Hóa sinh biển, phòng Hoạt
chất sinh học; Ban lãnh đạo Trường Đại học Tân Trào, khoa Khoa học Tự
nhiên – Kỹ thuật & Công nghệ, khoa Nông – Lâm – Ngư nghiệp; Sở Khoa
học và Công nghệ Tuyên Quang; Khu Bảo tồn thiên nhiên Na Hang (Tuyên
Quang) đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trần Minh Hợi, PGS.TS Nguyễn
Khắc Khôi, TS. Nguyễn Thế Cường, TS. Nguyễn Anh Tuấn, TS. Bùi Văn
Thanh, TS. Nguyễn Hải Đăng, ThS. Hà Thị Vân Anh, ThS. Nguyễn Thị Hiền;
ThS. Dương Thị Hoàn; ThS. Phạm Hữu Hạnh đã cố vấn, định hướng và có
những góp ý quý báu cho tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thiện luận án
này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới toàn thể gia
đình, bạn bè và những người thân đã luôn quan tâm, khích lệ, động viên tôi
trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn đề tài Nghiên cứu: Mã số: VAST.NĐP.18/15-
16 do PGS.TS Trần Huy Thái làm chủ nhiệm, đã hỗ trợ để tôi thực hiện
thành công luận án này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2018
Tác giả
Nguyễn Thị Hải
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan:
Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn
khoa học của PGS.TS Trần Huy Thái và PGS.TS Nguyễn Tiến Đạt.
Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án là trung thực, một phần
đã được công bố trên tạp chí khoa học chuyên ngành quốc tế và quốc gia và
đã được sự đồng ý của các đồng tác giả.
Phần còn lại chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Hà Nội, ngày tháng năm 2018
Tác giả
Nguyễn Thị Hải
MỤC LỤC
1
1
Tính cấp thiết của luận án
1
2
Mục tiêu của luận án
2
3
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
2
4
Bố cục của luận án
2
3
1.1.
Khái quát tình hình nghiên cứu về tài nguyên cây thuốc trên thế giới
3
1.1.1.
Lịch sử nghiên cứu tài nguyên cây thuốc trên thế giới
3
1.1.2.
Đánh giá về giá trị sử dụng và giá trị kinh tế nguồn tài nguyên cây
thuốc trên thế giới
7
1.1.2.1.
Đánh giá về giá trị sử dụng nguồn tài nguyên cây thuốc
7
1.1.2.2.
Đánh giá về giá trị kinh tế nguồn tài nguyên cây thuốc
9
1.1.3.
Tình hình nghiên cứu về kinh nghiệm sử dụng cây thuốc của các
dân tộc trên thế giới
11
1.2.
Khái quát về tài nguyên cây thuốc ở Việt Nam
13
1.2.1.
Lịch sử nghiên cứu tài nguyên cây thuốc ở Việt Nam
13
1.2.2.
Khái quát giá trị sử dụng và giá trị kinh tế nguồn tài nguyên cây
cây thuốc ở Việt Nam
16
1.2.3.
Tình hình nghiên cứu kinh nghiệm sử dụng cây thuốc các dân tộc ở
Việt Nam
17
1.2.4.
Những nghiên cứu về Hệ thực vật và cây làm thuốc tại Na Hang
20
1.3.
Vấn đề bảo tồn và nghiên cứu nhân giống tài nguyên cây thuốc
21
1.4.
Cây thuốc và hoạt tính kháng ung thư từ cây thuốc
26
1.5.
Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội khu Bảo tồn thiên
nhiên Na Hang, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang
30
1.5.1.
Điều kiện tự nhiên
30
1.5.2.
Đặc điểm về kinh tế xã hội
32
35
2.1.
Đối tượng nghiên cứu, địa điểm và thời gian
35
2.1.1.
Đối tượng nghiên cứu
35
2.1.2.
Địa điểm và thời gian nghiên cứu
35
2.2.
Nội dung nghiên cứu
35