
1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
QUÀNG HÒA AN
NGHIÊN CU MT S ĐC ĐIM SINH THÁI HC CA
CH NAM M (Rana catesbeiana) TRONG ĐIU KIN NUÔI
TI HÒA KHƯƠNG, HÒA VANG, ĐÀ NNG
Chuyên ngành: SINH THÁI HC
Mã s: 60.42.60
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS Đinh Th Phương Anh
Đà Nng – Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS Đinh Th Phương Anh
Phn bin 1: PGS.TS. Võ Văn Phú
Phn bin 2: TS. Vũ Th Phương Anh
Lun văn ñưc bo v trưc Hi ñng chm Lun văn tt nghip
thc sĩ Sinh thái hc hp ti Đi hc Đà nng vào ngày 26 tháng 11
năm 2011
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin – Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư viên trưng Đi hc Sư phm, Đi hc Đà Nng

3
M Đ!U
1. Lý do chn ñ# tài
ch thuc nhóm ñng vt lưng cư, thưng sng b rung,
b sông, ao, ven sui… Thc ăn ca chúng thưng là nhng loài sâu
b phá hoi mùa màng như: cào cào, u trùng thân mm, sâu b….
Vì vy, ch ñưc coi là ñng có ích trong nông nghip.
Bên cnh các li ích nêu trên, ch còn là ngun th c ph!m
quý giá ñi vi con ngưi. Đ ñáp ng nhu c"u th#t ch ca con
ngưi, nhiu nưc trên th gii ñã phát trin ngh nuôi ch. Đa s các
nưc ñu chn các ging ch thuc h Rana, trong ñó có ch Nam
M$ (Rana catesbeiana), ñ nuôi th#t do ch thuc h này có cht
lưng th#t rt ngon, nht là ch ñng ñưc mnh danh là “gà ñng”,
ñưc th# trưng kh%p nơi ưa chung. Hin nay, ging ch Nam M$
ñã ñưc nuôi nhiu nưc Châu Âu; Châu Á, ch Nam M$ ñã có
m't Thái Lan, Philippin, Nht Bn, Trung Quc…
Trong nhng năm qua, nhiu loài ch ñã ñưc du nhp vào
nưc ta t( nhiu ngun khác nhau (Cuba, Nam M$, Nht…) nhưng
kh năng thích ng vi ñiu kin sng ca các loài này kém nên chưa
phát trin ñưc rng rãi.
Ti Đà Nng, ngh nui ch cũng b%t ñ"u ñưc quan tâm,
ñ'c bit là trong nhng năm g"n ñây, vi ñ#a bàn phân b* ch yu là
huyn Hòa Vang. Tuy nhiên, vic nghiên cu v ging ch, trong ñó
có ging ch Nam M$ chưa ñưc chú ý. Trong chin lưc phát trin
ngh thy sn ñn năm 2020 ca Huyn Hoà Vang, ñã kh+ng ñ#nh
nuôi ch là mt trong nhng ngành ngh c"n phát trin.
Vic hiu bit mt cách ñ"y ñ và khoa hc v ñ'c ñim sinh
thái, tp tính hot ñng, thành ph"n thc ăn, tc ñ sinh trưng, kh
năng sinh sn …ca ch Nam M$ là rt c"n thit ñ có k$ thut nuôi
phù hp nh,m nâng cao hiu qu kinh t trong vic nuôi ch hin
nay.
4
Vi mong mun góp ph"n nâng cao hiu qu trong vic nuôi
ch Nam M$ chúng tôi ñã tin hành th c hin ñ tài:
“Nghiên cu mt s ñc ñim sinh thái hc ca ch Nam
M (Rana catesbeiana) trong ñiu kin nuôi ti Hoà Khương, Hòa
Vang, Đà Nng”.
2. M$c ñích nghiên c%u
B* sung nhng dn liu cơ bn v ñ'c ñim sinh thái hc ca
ch Nam M$ (Rana catesbeian) trong ñiu kin nuôi; ñóng góp cơ s
khoa hc cho vic xây d ng quy trình chăn nuôi ch Nam M$ ti Hòa
Khương, Hòa Vang, TP Đà Nng.
3. Đi tư&ng nghiên c%u
- ch Nam M$ (Rana catesbeiana) các giai ñon tu*i khác nhau.
4. Ph'm vi nghiên c%u
- Đ'c ñim sinh thái ca ch Nam M$ (Rana catesbeiana):
ch con 2 tháng tu*i và ch bán trưng thành 5 tháng tu*i trong ñiu
kin nuôi ti xã Hoà Khương, Hoà Vang, TP Đà Nng.
5. N(i dung nghiên c%u
- Đ'c ñim hot ñng theo ngày ñêm và theo mùa ca ch
Nam M$ trong ñiu kin nuôi
- Đ'c ñim dinh dưng ca ch Nam M$
- Đ'c ñim tăng trưng ca ch Nam M$
- Mt s tp tính ca ch Nam M$.
6. Ý nghĩa khoa hc và th*c ti+n c,a ñ# tài
6.1. Ý nghĩa khoa hc
- Kt qu nghiên cu góp ph"n b* sung d liu v ñ'c ñim
sinh thái ca ch Nam M$ trong ñiu kin nuôi.
6.2. Ý nghĩa thc tin
- Đóng góp cơ s khoa hc cho vic xây d ng quy trình k$
thut nuôi ch Nam M$ ti ñ#a phương.

5
7. C-u trúc c,a lu.n văn:
Lun văn gm: ph"n m ñ"u; Chương 1: T*ng quan tài liu;
Chương 2: Đi tưng, ñ#a ñim, thi gian và phương pháp
nghiên cu; Chương 3: Kt qu và bàn lun; ph"n kt lun và kin
ngh#; danh m-c tài liu tham kho và ph- l-c.
Chương 1: T/NG QUAN TÀI LIU
1.1. T/NG QUAN NGHIÊN CU V CH
1.1.1. M(t s k0t qu1 nghiên c%u v# ch
ch là loài lưng cư vì chúng có kh năng sng dưi nưc
ln trên cn, v(a th b,ng ph*i, v(a th b,ng da, nh ñó mà kh
năng sng ca chúng rt cao trưc các ñiu lin bt li ca môi
trưng.
Ph*i ch cu to ñơn gin, ngoài th b,ng ph*i, ch còn th
b,ng da (da ch có khă năng vn chuyn 51% ôxy và 86% CO
2
). Da
ca lưng cư là cơ quan hô hp vô cùng quan trng.
ch có ñ"u to, ming rng, ñôi m%t li to, có mí m%t. Tuy
ngi dương m%t, nhưng th c t ch li kém tinh, ch. nhìn rõ nhng
vt di ñng, phn ng b%t mi rt nhy bén. Còn nhng vt tĩnh ch
li kém nhy bén, chúng b%t mi b,ng lưi.
ch có 4 chân: 2 chân trưc ng%n, nh/ ñ gi ñưc th thăng
b,ng khi di chuyn trong sinh hot hàng ngày và gi ñưc con mi.
Hai chân sau khá dài và có cơ b%p to kh/e, bàn chân có màng như
chân v#t giúp ch phóng xa, bơi li
ch thưng ít vn ñng, nht là vào ban ngày, ban ñêm thì
hot ñng nhiu hơn vì chúng ch yu kim ăn vào ban ñêm (pha
hot ñng b%t ñ"u t( khong 19h ti hôm trưc ñn 5h sáng hôm sau.
Đi vi ch ngoài t nhiên, cưng ñ hot ñng cao nht thưng vào
khong thi gian t( 20h ñn 23h và gim d"n cho ñn sáng .
6
Đi vi ch, ñiu kin cơ bn quyt ñ#nh s sng là: khí hu
nóng, nhit ñ thích hp 25 – 28oC; ñ !m không khí cao, thích hp
nht là 80%, có v c nưc ngt
V hình thái: ch ñ c thưng ñ"u nh/, b-ng thon, có chai
tay ngón tay th nht bàn tay trưc như giác bám ñ ôm ch cái khi
sinh sn. ch ñ c có 1 túi kêu dưi má, ch cái không có; có trng
lưng và kích thưc nh/ hơn ch cái; riêng loài ch Nam M$
(Rana catesbeiana) ch ñ c ln hơn ch cái
1.1.2. Tình hình nghiên c%u 0ch trên th0 gii
Các tài liu nghiên cu cho thy, ñã có nhiu chuyn kho
sát v thành ph"n loài bò sát, ch, nhái ca Guibe J. (1962), Bellaire
A. (1971), Daniet J.D. (1989), Adler. K. (1994), Corkran, Charlotte ,
Chris Thoms (1996), Obst F.J., K. Richter, U.Jacob. (1998),
Stebbins, Robert C. (2003). Bourret (1942), Smith (1945), Manthey
U. và Gossmann (1997) có nhng công trình n*i ting t*ng hp kt
qu nghiên cu bò sát và ch nhái khu v c Đông Nam Á, trong ñó
có mô t mt s loài khu v c Trung Trưng Sơn Vit Nam
0 khu v c Châu M$, t( rt sm ñã có nhng cuc nghiên
cu kho sát, xác ñ#nh thành ph"n loài ch, nhái. Có th k ñn các
công trình tiêu biu như: “Danh sách ñng vt B%c M$: Lưng cư và
bò sát” ca Leonhard Stejneger và Thomas Babour thuc Đi hc
Harvard (1923); “Danh sách loài bò sát và lưng cư California”,
“Đng vt hoang dã Florida” ca Barbuor, RW, Đi hc Kentucky
(1971). Sau này, các nhà khoa hc ñã m rng nghiên cu ch, nhái
trên nhiu lĩnh v c khác nhau, như: Phân loi hc, H thng hc, Di
truyn và tin hoá, Sinh hc, Sinh thái, Tài nguyên và Đa dng sinh
hc, Ký sinh trùng và Bnh hc, K$ thut chăn nuôi, Bo tn ñng
vt hoang dã. Tiêu biu có Bury, RB và Whelan, JA (1984) vi công
trình “Sinh thái hc và Qun lý ch nhái”.
V ngh nuôi ch: Sau Chin tranh Th gii th 2, ngh nuôi
ch công nghip ñã phát trin mnh m1 vi nhng trang tri ln

7
Canada, Hoa kỳ, Ai Cp và mt s nưc khác. 0 Châu Á, nưc tiên
phong phát trin ngh nuôi ch công nghip là 3n Đ, sau ñó là Nht
Bn, Đài Loan, Thái Lan …Riêng khu v c Đông Nam Á, ngành công
nghip nuôi ch ñã phát trin t( cui thp k. 80 ca th k. XX
Đã có nhiu công trình nghiên cu v sinh hc, sinh thái hc ca ch
Nam M$ ca nhiu tác gi, như: Ryan (1980), Bury & Whelan
(1984), Stinner, Zarlinga & Orcutt (1994), Lopez-Fores et all (2003):
Yanping Wang, Yihua Wang (2008) ... (R. Nguy4n Kim Tin).
1.1.3. Tình hình nghiên c%u 0ch 2 Vi3t Nam
Đ"u nhng năm 60 ca th k5 XX, có mt s công trình ca
Lê Duyên (1963) v sinh sn ca ch ñng ngoài t nhiên; Đào Văn
Tin và Lê Vũ Khôi (1965) v sinh thái hc ca ch ñng ngoài t
nhiên; Tr"n Kiên, Nguy4n Văn Sáng, Nguy4n Quc Th%ng và H
Thu Cúc (1981 - 1985) xác ñ#nh s phân b ca ch ñng các t.nh
phía B%c: Qung Ninh, Hà B%c, Lng Sơn, Hà Ni, Vĩnh Phúc, B%c
Thái
G"n ñây, ñã có mt s nghiên cu v sinh hc, sinh thái hc
và k$ thut nuôi mt s loài ch có giá tr# như: “Nghiên cu mt s
ñc ñim sinh thái hc ca ch ñng (Rana rugulosa Wiegmann,
1835) trong ñiu kin nuôi” ca Nguy4n Kim Tin, 1999; “Mt s
ñc ñim sinh thái hc ca ch Nam M (Rana catebeiana Shaw,
1802) trong ñiu kin nuôi tnh Thanh Hoá” ca Nguy4n Kim
Tin, 2008; “Nghiên cu mt s ñc ñim sinh hc, sinh thái hc ca
ch gai sn (Quasipaa verrucospinosa Bourret, 1937) vùng A Lưi
- tnh Tha Thiên Hu” ca Ngô Đ%c Chng, Ngô Văn Bình, 2009;
“Nhng dn liu v s sinh trưng và phát trin ca Chàng xanh
ñm(Polypedates dennysi, Blanford, 1881) trong ñiu kin nuôi nht
ca” Lê Vũ Khôi, Đ'ng Tt Th, Hà Th# Tuyt Nga (2009) [5].
8
1.1.4. Tình hình nghiên c%u 0ch 2 Đà Nng
Cho ñn nay, Đà Nng, vic nghiên cu v lưng cư ñã
ñưc chú ý hơn nhưng ph"n ln tp trung vào nghiên cu phân b,
phân loi; có rt ít tài liu lên quan ñn sinh hc, sinh thái hc ca
ch nói chung và ch Nam M$ nói riêng.
0 Đà Nng, chưa có các công trình nghiên cu v ñ'c ñim
sinh hc ca ch Nam M$.
1.2. T/NG QUAN V ĐIU KIN T4 NHIÊN, KINH T - XÃ
HI HUYN HÒA VANG, TP ĐÀ NNG
1.2.1. Đi#u ki3n t* nhiên
1.2.1.1. V trí ña lý
Hòa Vang là huyn nông thôn duy nht ca thành ph Đà
Nng, bao bc quanh phía Tây khu v c ni thành Thành ph Đà
Nng, huyn có to ñ t( 15
o
55’ ñn 16
o
13’ vĩ ñ B%c và 107
o
49’ ñn
108
o
13’ kinh ñ Đông. Huyn có xã, 118 thôn, trong ñó có 4 xã min
núi: Hòa B%c, Hòa Ninh, Hòa Phú, Hòa Liên; 4 xã trung du: Hòa
Phong, Hòa Khương, Hòa Sơn, Hòa Nhơn; 3 xã ñng b,ng: Hòa
Châu, Hòa Tin, Hòa Phưc.
1.2.1.2. Din tích
T*ng din tích ñt t nhiên ca huyn là 73.691ha; trong ñó:
ñt nông lâm nghip 61.923,8ha, chim 84,0% din tích t nhiên; ñt
phi nông nghip 6.201,1ha chim 8,4%; ñt chưa s6 d-ng 5.566,1ha
chim 7,6% . Hiu qu s6 d-ng ñt cho phát trin nông nghip tương
ñi cao.
1.2.1.3. Đa hình, ñt ñai
Trên ñ#a bàn huyn có 3 loi ñ#a hình: ñi núi, trung du và
ñng b,ng h7p thích hp cho vic phát trin lâm nghip, nông nghip
và du l#ch.
1.2.1.4. Khí hu, thy văn
Hoà Vang n,m trong vùng khí hu nhit ñi gió mùa ñin
hình, nhit ñ cao và ít bin ñng; có hai mùa rõ rt: mùa mưa t(

9
tháng 8 ñn tháng 12 và mùa khô t( tháng 01 ñn tháng 7, th.nh
thong có nhng ñt rét mùa Đông nhưng không ñm và không kéo
dài
Nhit ñ trung bình năm là 25,8
0
C, cao nht vào các tháng 6,
7, 8, vi nhit ñ trung bình 28-30°C; thp nht vào các tháng 12, 1,
2 vi nhit ñ trung bình 18-23°C.
Lưng mưa trung bình năm khong 1.800 mm, mưa ln
thưng tp trung vào các tháng 10 và 11, gây lũ l-t, ngp úng cho
vùng ñt thp.
Các hưng gió th#nh hành là gió mùa Đông B%c, Đông Nam
và Tây Nam.
H thng sông ngòi ca Hoà Vang gm các sông chính: sông
Cu Đê, sông Yên, sông Túy Loan, sông Vĩnh Đin.
1.2.1.5. Tài nguyên
Ngun tài nguyên r(ng phong phú là mt trong các th mnh
ca huyn Hoà Vang. Din tích ñt lâm nghip hin có là 53.306,1ha
chim 89,3%; trong ñó, ñt r(ng sn xut chim 42,1%; r(ng phòng
h - 17,9%; r(ng ñ'c d-ng - 10.852ha. Vùng r(ng ñ'c d-ng có r(ng
nguyên sinh vi h sinh thái ña dng và tài nguyên ñng, th c vt
phong phú; ñ'c bit, có nhiu loi g8 quý, nhiu cnh quan thiên
nhiên ñ7p rt hp dn vi du khách như khu v c Bà Nà - Núi Chúa
1.2.2. Đi#u ki3n kinh t0 - xã h(i
1.2.2.1. Dân s, lao ñng
Theo s liu thng kê, dân s năm 2010 ca huyn Hòa Vang
là 120.698 ngưi, mt ñ dân s trung bình là 1.63,79 ngưi/km
2
Tuy
nhiên, dân cư tp trung ch yu các xã ñng b,ng và trung du,
các xã min núi, dân cư khá thưa tht
Phát trin kinh t g%n vi gii quyt vic làm và các vn ñ
xã hi luôn luôn ñưc chú trng. Bình quân, m8i năm gii quyt vic
làm cho hơn 2500 ngưi. T( năm 2002 ñn nay, trung tâm ñào to
10
ngh Hoà Vang ñã ñào to ngh cho hơn 4000 nghìn hc viên vi các
ngành ngh khác nhau cung cp cho th# trưng lao ñng.
1.2.2.2.Tình hình sn xut các ngành kinh t
Trong nhng năm qua, kinh t Hòa Vang liên t-c có s tăng
trưng ñáng k. Tc ñ tăng trưng t*ng sn ph!m quc ni (GDP)
giai ñon 2001- 2010 ñt 8,51%; giai ñon 2006 - 2007: 9,81% ñn
năm 2010 GDP ñt 12,4%
Cơ cu ngành kinh t ñã có s chuyn d#ch mnh theo hưng
“Công nghip - D#ch v- - Nông nghip; tăng d"n t. trng các ngành
công nghip - xây d ng và thương mi - d#ch v-, gim d"n t. trong
ngành nông, lâm nghip
1.2.2.3. Cơ s h tng – Y t - giáo dc
H thng ñưng giao thông trên ñ#a bàn huyn tương ñi
thun tin, bao gm: Quc l 1A, Quc l 14B, các tuyn ñưng ĐT
601, 602, 604, 605 do thành ph qun lý và h thng các tuyn
ñưng giao thông liên huyn và liên xã.
Cht lưng khám cha bnh ph-c v- nhân dân cùng vi y ñc và
trình ñ chuyên môn nghip v- ca nhân viên y t ngày mt nâng
caoHin nay, ñã có 100% xã ñưc công nhn ñt Chu!n quc gia v
y t giai ñon 2001-2010.
Huyn ñã hoàn thành m-c tiêu xóa mù ch trong ñ tu*i 15-
45; Ph* cp giáo d-c tiu hc và ph* cp giáo d-c trung hc cơ s
ñúng ñ tu*i. Có 29/41 Trưng hc ñt chu!n văn hóa ñt t. l 70,3%
1.2.3. Đnh hưng phát tri5n ñ0n năm 2020
- Duy trì tc ñ tăng trưng kinh t 12 - 13%/năm. Cơ cu
kinh t chuyn ñ*i theo hưng d#ch v- - công nghip, xây d ng -
nông nghip. D kin cơ cu kinh t thành ph ñn năm 2020 là: d#ch
v- - 55,6%, công nghip và xây d ng - 42,8%, nông nghip - 1,6%.
- Hưng phân b* sn xut nông, lâm, ngư nghip: tp trung
sn xut nông nghip ti huyn Hòa Vang; nuôi trng thy sn ti

