TiÓu luËn TriÕt Nguy c¬ sãi lë vµ n¹n «
nhiÔm...
PhÇn më ®Çu
M«i trêng ®· vµ ®ang lµ vÊn ®Ò ®îc nhiÒu ngêi quan t©m, b¶o
vÖ m«i trêng kh«ng chr lµ ý thøc vµ tr¸ch nhiÖm cña riªng ai mµ nã lµ
cña toµn x· héi. Xong bªn c¹nh ®ã ®· cã kh«ng Ýt nh÷ng thê ¬ tríc vÊn
®Ò b¶o vÖ m«i trêng bÊt chÊp tÊt c¶ ®Ó lµm nh÷ng viÖc cã lîi cho
m×nh kÓ c¶ viÖc huû ho¹ ®Õn m«i trêng - ®iÒu ®ã ®· g©y ra nh÷ng
hËu qu¶ v« cïng nghiªm träng. Nãi ®Õn m«i trêng th× thùc sù lµ mét
vÊn ®Ò lín cÇn quan t©m, v× vËy víi tÇm hiÓu biÕt cßn rÊt h¹n chÕ
cña mét sinh viªn cßn ®ang häc tËp vµ nghiªn cøu trong trêng em chØ
xin ®îc ®Ò cËp tíi mét phÇn nhá cña vÊn ®Ò m«i trêng, nãi vÒ hiÖn
tr¹ng nguy c¬ xãi lë m¹nh vµ n¹n « nhiÔm ë hai con s«ng: s«ng Sµi Gßn
vµ s«ng §«ng Nai.
MÆc dï ®· cã rÊt nhiÒu cè g¾ng xong v× míi lµm quen víi h×nh
thøc viÕt tiÓu luËn còng nh sù hiÓu biÕt cßn rÊt h¹n chÕ cña mét sinh
viªn cßn ®ang häc tËp vµ nghiªn cøu trong nhµ trêng nªn bµi viÕt cña
em kh«ng thÓ t¸nh ®îc nhiÒu thiÕu xãt. Em rÊt mong sù gióp ®ì, gãp ý
vµ d¹y b¶o cña c¸c thÇy c« còng nh nh÷ng ngêi quan t©m tíi vÊn ®Ò
nµy. Qua ®©y em còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy Vâ Minh TuÊn gi¸o
viªn trùc tiÕp gi¶ng d¹y bé m«n TriÕt häc ®· híng dÉn vµ gióp ®ì em
hoµn thµnh bµi tiÓu luËn nµy.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
Sinh viªn
Vò ThÞ H¬ng Thanh
Líp: K808
1
TiÓu luËn TriÕt Nguy c¬ sãi lë vµ n¹n «
nhiÔm...
Néi dung chÝnh
I. Lý luËn chung vÒ cÆp ph¹m trï kh¶ n¨ng - hiÖn thùc
1. Kh¸i niÖm
Kh¶ n¨ng lµ nh÷ng c¸i cha xuÊt hiÖn, cßn ®ang tån t¹i tiÒm Èn
trong sù vËt, hiÖn tîng nhng khi cã ®iÒu kiÖn thÝch hîp th× sÏ xuÊt
hiÖn, sÏ trë thµnh hiÖn thùc.
HiÖn thùc lµ nh÷ng c¶i ®· xuÊt hiÖn, ®ang tån t¹i thùc sù trong
thùc tÕ
2. Mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a kh¶ n¨ng vµ hiÖn thùc
Kh¶ n¨ng vµ hiÖn thùc lu«n tån t¹i trong mèi quan hÖ chÆt chÏ víi
nhau, kh«ng t¸ch rêi, lu«n lu«n chuyÓn ho¸ vµ thóc ®Èy lÉn nhau. HiÖn
thøch chuÈn bÞ cho mét kh¶ n¨ng míi sÏ x¶y ra, cßn kh¶ n¨ng th× cã xu
híng trë thµnh hiÖn thùc. Trong thùc tÕ cuéc sèng cña chóng ta, qu¸
tr×nh ph¸t triÓn chÝnh lµ qu¸ tr×nh mµ trong ®ã kh¶ n¨ng biÕn thµnh
hiÖn thùc, cßn hiÖn thùc th× v× qu¸ tr×nh ph¸t triÓn mµ n¶y sinh nh÷ng
kh¶ n¨ng míi. Kh¶ n¨ng vµ hiÖn thùc lu«n song song vµ ph¸t triÓn cïng
nhau theo mét quy luËt nhÊt ®Þnh.
VD: Mét c«ng ty cã s¶n phÈm víi chÊt lîng tèt mÉu m· ®Ñp - ®¸p
øng nhu cÇu cña ngêi tiªu dïng th× s¶n phÈm sÏ ®îc tiªu thô rÊt nhanh
chãng trªn thÞ trêng.
Bªn c¹nh ®ã, cïng trong nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh ë cïng mét
sù vËt sÏ cã thÓ tån t¹i mét sè kh¶ n¨ng kh¸c nhau chø kh«ng ph¶i chØ
cã mét kh¶ n¨ng.
VD: Mét sinh viªn ch¨m chØ häc tËp th× ®i thi sÏ ®¹t kÕt qu¶ cao
nhng cã thÓ v× mét lÝ do nµo ®ã mµ l¹i bÞ kÕt qu¶ thÊp - ®iÒu ®ã cã
thÓ x¶y ra.
Ngoµi mét sè kh¶ n¨ng vèn s½n cã sù vËt trong nh÷ng ®iÒu kiÖn
®· cã nµo ®ã, khi cã thªm nh÷ng ®iÒu kiÖn míi bæ sung th× sù vËt sÏ
2
TiÓu luËn TriÕt Nguy c¬ sãi lë vµ n¹n «
nhiÔm...
xuÊt hiÖn thªm nh÷ng kh¶ n¨ng míi. Víi nh÷ng sù bæ sung ®iÒu kiÖn
míi vÒ thùc chÊt, mét hiÖn thùc míi phøc t¹p h¬n xuÊt hiÖn ®îc sù t¸c
®éng qua l¹i cña hiÖn thùc cò víi ®iÒu kiÖn võa míi ®îc bæ sung. Bªn
c¹nh ®ã thùc chÊt ngay b¶n th©n mçi kh¶ n¨ng còng kh«ng ph¶i lµ
kh«ng thay ®æi nhng t¨ng hoÆc gi¶m ®i lµ tuú thuéc vµo sù biÕn ®æi
cña sù vËt trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cu thÓ. §Ó mét kh¶ n¨ng nµo ®ã
biÕn thµnh hiÖn thùc th× kh«ng chØ cÇn mét ®iÒu kiÖn mµ còng cÇn
cã tËp hîp nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh vµ cÇn thiÕt.
3. Vai trß cña c¸c ®iÒu kiÖn kh¸ch quan, chñ quan cña sù
chuyÓn biÕn kh¶ n¨ng - hiÖn thùc.
Trong giíi tù nhiªn, quan hÖ kh¶ n¨ng - hiÖn thùc chñ yÕu lµ qu¸
tr×nh kh¸ch quan. Ta cã thÓ ph©n ra thµnh 3 trêng hîp cô thÓ.
Thø nhÊt: Lo¹i kh¶ n¨ng mµ ®iÒu kiÖn ®Ó biÕn chóng thµnh hiÖn
thùc chØ cã thÓ lµ b»ng con ®êng tù nhiªn.
Thø hai: Lo¹i kh¶ n¨ng cã thÓ biÕn thµnh hiÖn thùc b»ng con ®-
êng tù nhiªn nhng nhê sù t¸c ®éng cña con ngêi.
Thø ba: Lo¹i kh¶ n¨ng mµ trong ®iÒu kiÖn nµy nÕu kh«ng cã sù
tham gia t¸c ®éng cña con ngêi th× kh«ng thÓ trë thµnh hiÖn thùc.
Trong c¸c lÜnh vùc x· héi, bªn c¹nh c¸c ®iÒu kiÖn kh¸ch quan, kh¶
n¨ng - hiÖn thùc còng cÇn cã nh÷ng ®iÒu kiÖn chñ quan ®ã lµ ho¹t
®éng thùc tiÔn cña con ngêi. Kh¶ n¨ng kh«ng thÓ tù nã trë thµnh hiÖn
thùc nÕu kh«ng cã sù t¸c ®éng cña ngo¹i c¶nh - con ngêi. Trong ®êi
sèng x· héi, ho¹t ®éng cã ý thøc cña con ngêi ®ãng vai trß v« cïng to lín
vµ quan träng trong viÖc biÕn kh¶ n¨ng thµnh hiÖn thùc. Nã cã thÓ
®Èy nhanh, kh«ng lµm h·m qu¸ tr×nh biÕn kh¶ n¨ng thµnh hiÖn thùc, cã
thÓ ®iÒu khiÓn kh¶ n¨ng ph¸t triÓn theo chiÒu híng nhÊt ®Þnh b»ng
c¸ch t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn t¬ng øng.
Trong cuéc sèng cña chóng ta, hiÖn thùc vµ kh¶ n¨ng lu«n lu«n ®i
®«i, song hµnh vµ tån t¹i cïng nhau. MÆc dï thÕ c¸c ®iÒu kiÖn kh¸ch
3
TiÓu luËn TriÕt Nguy c¬ sãi lë vµ n¹n «
nhiÔm...
quan, chñ quan còng ®ãng vai trß quan träng vµ t¸c ®éng trùc tiÕp tíi
sù biÕn ®æi cña kh¶ n¨ng vµ hiÖn thùc. Vai trß cña ®iÒu kiÖn kh¸ch
quan, chñ quan lµ kh«ng thÓ thiÕu nÕu nh muèn thóc ®Èy vµ tån t¹i
cña kh¶ n¨ng vµ hiÖn thùc.
II. VËn dông cÆp ph¹m trï kh¶ n¨ng hiÖn thùc ®Ó ph©n tÝch vÒ
nguy c¬ xãi lë vµ n¹n « nhiÔm ë s«ng Sµi Gßn vµ s«ng §ång
Nai.
1. HiÖn tr¹ng cña 2 con s«ng
S«ng Sµi Gßn vµ s«ng §ång Nai ®ang ®øng tríc nguy c¬ xãi lë
m¹nh.
Nh chóng ta ®· biÕt, trªn tÊt c¶ c¸c con s«ng tõ B¾c vµo Nam ë n-
íc ta hiÖn nay ®ang cã nguy c¬ bÞ khai th¸c bõa b·i g©y ra hiÖn tr¹ng
cña 2 con s«ng Sµi Gßn vµ s«ng §ång Nai ë ngo¹i thµnh thµnh phè Hå
ChÝ Minh . ChÝnh v× bÞ khai th¸c m¹nh mÏ vÒ nguån níc, nguån c¸t nªn
hai con s«ng ®· bÞ sôt lë vµ « nhiÔm nghiªm träng. Nh chóng ta ®· biÕt
nguån níc ®· bÞ « nhiÔm th× khã lßng cøu ch÷a ®îc v× níc lµ tµi s¶n v«
gi¸.
Trªn h¹ lu cña s«ng Sµi Gßn hiÖn ®· cã khaáng 33km bÞ xãi lë
m¹nh kÐo dµi x· VÜnh Phó (huyÖn ThuËn An tØnh B×nh D¬ng) ®Õn
mòi §Ìn §á thuéc huyÖn Nhµ BÌ thµnh phè Hå ChÝ Minh. Trong ®ã
®o¹n tõ tØnh VÜnh Phó ®Õn ch©n cÇu Sµi Gßn dµi kho¶ng 20km
®ang bÞ xãi lë rÊt nghiªm träng kÐo dµi liªn tôc trong 3 n¨m tõ 2000 -
2002. Nh÷ng ®iÓm nãng vÒ xãi lë trªn ®o¹n nµy lµ ®Þa phËn huyÖn
ThuËn An (B×nh D¬ng), khu b¸n ®¶o B×nh Quíi - Thanh §a quËn Thñ
§øc, quËn 2 vµ quËn 12. Theo kh¶o s¸t cña tiÕn sÜ NguyÔn B¸ Ho»ng
thuéc Liªn ®oµn ®Þa chÊt thuû v¨n - ®Þa chÊt c«ng tr×nh ViÖt Nam
th× c¸ch cÇu B×nh Phíc 1,5km vÒ phÝa thîng lu bê tr¸i, tõ n¨m 2000
®Õn nay ®· xãi lë dµi kho¶ng 300m, s©u vµo bê 15m. Ngêi d©n ë ®©y
4
TiÓu luËn TriÕt Nguy c¬ sãi lë vµ n¹n «
nhiÔm...
hÕt søc bµng ho¶ng khi mét ®o¹n bê dµi 100m, s©u vµo bê 15m t¹i
HiÖp Phíc (quËn 12) bçng nhiªn sôp xuèng s«ng mang theo mét d·y
nhµ kho chøa v«i TÊn Ph¸t håi th¸ng 5-2001. Hay vô xãi lë lµm mÊt khu
®Êt réng gÇn 200m2 cïng d·y nhµ cña nhµ hµng Hoµng Ty ë Thanh §a
quËn B×nh Th¹nh håi th¸ng 7-2001. Vµ gÇn h¬n n÷a lµ 7-2002, vô sôt
lë mét ®o¹n bê s«ng dµi trªn 200m t¹i phêng 25, quËn B×nh Th¹nhkhiÕn
c«ng ty than MiÒn Nam thiÖt h¹i mÊt trªn 4000 tÊn than… ChØ trong
vßng cã h¬n 1 n¨m mµ ®· cã 3 vô sôt lë nghiªm träng, lµm thiÖt h¹i rÊt
nhiÒu vÒ cña c¶i vËt chÊt. §ã lµ cha kÓ tíi nh÷ng ®o¹n sôt lë nhá.
Trong khi ®ã, hiÖn tr¹ng sôt lë ë s«ng §ång Nai còng ®ang trong
t×nh tr¹ng b¸o ®éng. §o¹n tõ cÇu §ång Nai tíi mòi Nhµ BÌ nh÷ng n¨m
gÇn ®©y theo b¸o c¸o cña TiÕn sÜ Ho»ng - bê bÞ lë mçi n¨m trªn 2m.
§o¹n tõ ®Ëp TrÞ An ®Õn cÇu §ång Nai cã nhiÒu c«ng tr×nh x©y dùng
vµ ho¹t ®éng kinh tÕ diÔn ra kh¸ m¹nh, ®Æc biÖt lµ n¹n khai th¸c c¸t
bõa b·i khiÕn qu¸ tr×nh xãi lë trong thêi gian qua ngµy cµng trë nªn
phøc t¹p vµ nghiªm träng. Khu vùc cï Lao Rïa HiÖp Hoµ, Bµ Xª, Bµ
Xang, ThiÖn T©n, Hoµ An, Biªn Hoµ, T©y Uyªn còng ®ang bÞ xãi lë víi
tèc ®é rÊt lín - trªn 10m/n¨m.
Ngoµi vÊn ®Ò sôt lë m¹nh ë 2 con s«ng trªn th× vÊn ®Ò « nhiÔm
nguån níc hiÖn còng ®ang lµ mèi ®e do¹ lín ®èi víi 2 con s«ng. Trong
mét sè n¨m trë l¹i ®©y, nguån níc cña con s«ng ®· kh«ng cßn s¹ch nh x-
a mµ nã ®ang ngµy mét « nhiÔm nÆng. ViÖc sôt lë bê ®· ¶nh hëng kh¸
m¹nh tíi vÊn ®Ò « nhiÔm cña nguån níc nh thªm vµo ®ã con ngêi ®·
kh«ng cã ý thøc b¶o vÖ mµ cßn lµm cho vÊn ®Ò « nhiÔm ngµy cµng
trÇm träng. Lîng níc th¶i vµ phÕ th¶i cña nh÷ng nhµ d©n ®· lÊy cña 2
con s«ng nµy lµm n¬i chøa, céng thªm nguån níc th¶i cña mét sè nhµ
m¸y, mét sè c«ng tr×nh lín ®· dÉn tíi viÖc lµm « nhiÔm nguån níc. VÊn
®Ò nµy cÇn ®îc c¸c cÊp c¸c ngµnh quan t©m nhiÒu h¬n n÷a bëi vÊn
5