Nguyên nhân bé bị táo bón và cách
chữa trị cho bé bị táo bón lâu ngày, ra
máu
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thường hay bị táo bón, có nhiều nguyên nhân khiến trẻ
bị táo bón như trẻ không hợp sữa, trẻ uống ít nước, chế độ ăn ít rau củ, hoặc
táo bón do bệnh lý… Khi bị táo bón, trẻ sẽ chán ăn, chậm lớn, sút cân. Vậy
làm thế nào để chữa trị táo bón cho bé?
Dấu hiệu khi trẻ bị táo bón
Táo bón rất dễ phát hiện ra nếu như người mẹ biết cách quan tâm, theo dõi tới việc
đi đại tiện của trẻ. Trẻ có thể bị táo bón là khi trẻ đại tiện dưới 2 lần đại tiện/ngày
đối với trẻ sơ sinh, dưới 3 lần đại tiện/tuần (trên 2 ngày/lần) với trẻ đang bú mẹ,
dưới 2 lần đại tiện/tuần (trên 3 ngày/lần)với trẻ lớn.
Trong trường hợp thấy trẻ đi ngoài phân rắn, có khi thành viên như phân dê, trẻ
phải rặn thì lúc đó bạn nên nghĩ ngay đến việc trẻ đã bị táo bón. Táo bón nếu
không được điều trị sẽ dẫn đến nhiều hậu quả như trẻ biếng ăn, chậm lớn, còi cọc,
suy dinh dưỡng, chướng bụng, đầy hơi, ăn khó tiêu, nôn trớ. Những chất độc trong
phân cần được thải ra ngoài hàng ngày bị tích lại trong ruột có thể bị hấp thu trở lại
trong máu gây hại cho sức khoẻ của trẻ.
Trẻ có thể bị táo bón trong vài ngày hoặc vài tuần và thường được gọi là táo bón
cấp tính nhưng trẻ cũng có thể bị táo bón kéo dài, lâu hơn đến vài tháng.
Nguyên nhân trẻ bị táo bón
Có 2 nguyên nhân chính dẫn tới việc táo bón ở trẻ
Nguyên nhân do tổn thương thực thể ở đường tiêu hoá, loại này hiếm gặp thường
chỉ chiếm 5% trong các nguyên nhân gây táo bón, đó là các dị tật bẩm sinh: Phình
to đại tràng (bệnh Hipschsprung), bệnh suy giáp trạng (bệnh Myxoedeme) khi mắc
các bệnh này trẻ thường bị táo bón rất sớm từ ngay sau khi đẻ.
Ngoài ra còn có các nguyên nhân mắc phải như: trẻ bị nứt hậu môn, bị trĩ, nên trẻ
đi ngoài bị đau gây co thắt hậu môn. Có thể do sai lầm trong chế độ ăn uống: uống
ít nước dẫn đến thiếu nước, ăn quá nhiều chất đạm, ít chất xơ do ăn ít rau xanh, quả
chín, pha sữa quá đặc, ăn chưa đúng về số lượng hàng ngày, trẻ ăn sữa bò dễ bị táo
bón hơn sữa mẹ, mẹ bị táo bón cho con bú sữa mẹ cũng dễ bị táo bón.
Có thể trẻ bị giảm trương lực ruột do mắc một số bệnh như: còi xương, suy dinh
dưỡng, thiếu máu… hoặc do dùng thuốc thuốc kháng sinh giảm ho có codein. Ở trẻ
lớn còn chịu ảnh hưởng của yếu tố tinh thần như nhịn đại tiện do sợ bẩn, sợ thối
hoặc ngại đi đại tiện, ở tuổi mẫu giáo trẻ sợ cô giáo không dám xin phép đi đại
tiện, không luyện thói quen đi ngoài đúng giờ.
Khắc phục tình trạng táo bón ở trẻ
Khi phát hiện ra trẻ bị táo bón, bạn đừng nên quá lo lắng vội, hãy tìm cách giải
quyết vấn đề này cho trẻ.
Hãy cho trẻ uống nhiều nước: trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống
nước nhưng nếu bé bị táo bón thì vẫn cho uống 100 – 200ml nước/ngày. Với trẻ
bắt đầu ăn dặm từ 6 – 12 tháng uống 200 – 300ml nước/ngày. Trẻ 1 – 3 tuổi uống
500 – 600ml nước/ngày. Trẻ 3 – 5 tuổi uống 1000ml nước/ngày. Trẻ lớn hơn 10
tuổi uống bằng người lớn: 1500 – 2000ml nước/ngày.
Với trẻ đã ăn dặm nên cho trẻ ăn nhiều rau xanh và quả chín: Chọn các loại rau quả
có tính chất nhuận tràng: rau khoai lang, mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối tiêu,
cam, bưởi. Nên tập cho trẻ thói quen ăn nhiều rau, quả chín từ nhỏ. Với trẻ lớn
không nên cho bé ăn các loại hoa quả có vị chát như ổi, hồng xiêm, ăn nhiều bánh
kẹo ngọt, uống nước có gas, cà phê…
Nếu trẻ đang bú mẹ mà mẹ cũng bị táo bón thì cần điều trị táo bón cho mẹ bằng
cách: lúc này, mẹ cần uống nhiều nước khoảng 2,5 đến 3lít nước một ngày. Ngoài
ra mẹ nên ăn nhiều rau xanh và quả chín có tính chất nhận tràng như trên, có thể ăn
thêm sữa chua hàng ngày.
Nếu trẻ có bú sữa ngoài cần chọn cho trẻ loại sữa có bổ sung thêm chất xơ.
Trường hợp với trẻ dưới 1 tuổi bạn có thể tác động bên ngoài bằng cách xoa bụng
cho trẻ theo khung đại tràng từ phải sang trái ngày 3-4 lần vào khoảng cách giữa 2
bữa để kích thích làm tăng nhu động ruột. Với trẻ lớn thì tăng cường vận động cơ
thành bụng và cơ tròn hậu môn bằng cách cho trẻ chạy nhảy nô đùa, tập thể dục,
thể thao thường xuyên.
Ngoài ra, mẹ cũng nên tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ quy định, chọn thời gian lúc
nào trẻ không vội vã, thường nên chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt
động tăng, nên tránh bắt trẻ ngồi bô hoặc ngồi bệ xí quá lâu.
Với trường hợp táo bón do nứt hậu môn cần rửa sạch hậu môn, bôi dung dịch natri
bạc 2%.
Khi điều trị bằng chế độ ăn không khỏi thì mới nên sử dụng tới dược phẩm như
dùng thuốc và thụt tháo theo chỉ dẫn của bác sĩ. Như cho trẻ uống dầu Parafin vào
buổi sáng, các loại thuốc có chứa magie sunphát có tác dụng nhuận tràng hay các
loại thuốc có chứa vi khuẩn sống dưới dạng đông khô như: cốm vi sinh (Biobaby);
Biosyptin, lactomin, lactylac, biofidin… làm cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột.
Thụt tháo là biện pháp cuối cùng có thể dùng nước ấm có pha Glyxerin hoặc mật
ong: 30-40ml đối với trẻ dưới 1 tuổi và 100-250 ml đối với trẻ trên một tuổi. Tuy
nhiên nếu dùng kéo dài có thể gây giãn trực tràng và đại tràng sichma tạo thành
thói quen nếu không thụt tháo trẻ không tự đi ngoài được.
Ngoài ra, mẹ cũng cần lưu ý đưa trẻ tới bệnh viện khám ngay khi trẻ có những dấu
hiệu cơ bản sau:
Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng
Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng.
Táo bón ảnh hưởng đến sức khoẻ : kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng, kèm theo nôn.
Các bà mẹ phải làm gì khi trẻ bị táo bón
1. Một trong những nguyên nhân chính gây ra táo bón ở trẻ chính là lượng nước
quá ít trong cơ thể bé. Vì vậy, biện pháp khắc phục có hiệu quả nhất với những em
bé đang bị táo bón là cha mẹ bé nên tích cực cho con uống nhiều nước mỗi ngày.
Hãy bắt đầu ngày mới cho trẻ bằng một cốc nước sau khi thức dậy sẽ giúp rất
nhiều để chữa và hạn chế triệu chứng táo bón.