7 nguyên tắc phòng ngừa bệnh Alzheimer ở
người cao tuổi
Alzheimer là bệnh gây mất trí nhớ phổ biến ở nhóm người cao
tuổi. Việc điều trị bệnh này vẫn còn hạn chế nên việc phòng ngừa
đóng một vai trò quan trọng. Tạp chí SDC của Singapore vừa giới
thiệu 7 nguyên tắc cơ bản về phòng tránh bệnh này.
1. Duy trì luyện tập thể chất và tinh thần một cách liên tục
Hoạt động thể chất thường xuyên giúp lưu thông máu và dưỡng
chất đến cho não một cách tốt hơn, giúp mô não khoẻ mạnh và
tăng cường khả năng chống chọi với bệnh tật. Ngoài ra, hoạt động
thể chất, luyện tập thể thao còn làm tăng các “tiếp hợp” của hàng
triệu tế bào não, giúp não làm tốt các chức năng thần kinh vốn có.
Vì lý do trên, giới chuyên môn khuyến cáo, mọi người, đặc biệt là
nhóm trung cao tuổi nên luyện tập thể thao đều đặn, nên đi bộ,
chạy bộ từ 30 - 60 phút mỗi ngày hoặc leo cầu thang, sử dụng xe
đạp thay vì dùng các phương tiện giao thông cơ giới.
Ngưng thuốc lá và bổ sung vitamin E giúp
phòng ngừa bệnh Alzheimer
2. Giáo dục
Giáo dục ở đây rất đa dạng và nhờ giáo dục con người có thêm
kiến thức, trong đó có cả kiến thức phòng bệnh cho chính bản thân.
Qua giáo dục, con người tiếp nhận nhiều thông tin về phòng bệnh
và giúp não thêm tinh tường. Cũng nhờ học suốt đời nên bộ óc con
người liên tục thích nghi với cái mới, không bị trì trệ và suy giảm.
Ví dụ, những người cao tuổi thường xuyên dùng máy tính làm
việc, vào mạng đọc truyện, xem thông tin, làm việc trí óc hoặc
chơi cờ, làm thơ... thì đầu óc minh mẫn hơn nhóm người không có
thói quen này.
3. Quản lý stress
Stress (áp lực) là thủ phạm gây ra rất nhiều phiền toái cho sức khỏe
con người, kể cả việc làm tăng bệnh Alzheimer. Cơ chế gây bệnh
của stress rất phức tạp và khi stress tăng cao, cơ thể bài tiết quá
nhiều cortisol, hoóc-môn làm teo vùng hải mã của não, nơi đảm
nhận việc xử lý trí nhớ và giúp não phát triển, nhất là khi có quá
nhiều stress, não sẽ trở nên rối loạn và làm cho trí nhớ suy giảm.
4. Bằng ăn uống
Theo nghiên cứu, ăn càng ít mỡ động vật càng tốt. Ví dụ, những
người Nhật Bản di cư sống tại Mỹ có khẩu phần ăn với hàm lượng
mỡ cao gấp hai lần người Mỹ bản địa nên tỉ lệ mắc bệnh
Alzheimer tăng trên hai lần so với những người Nhật sống tại
Nhật. Tại nhiều quốc gia, tỉ lệ người mắc bệnh Alzheimer thấp là
do ăn ít mỡ động vật. Ví dụ: Trung Quốc và Nigeria có tỉ lệ mắc
bệnh này ở nhóm người trên 65 chỉ 1%. Vì vậy, khẩu phần ăn uống
đóng vai trò quyết định tới sức khỏe con người.
5. Tránh xa nicotin
Nhiều nghiên cứu khoa học phát hiện thấy nicotin là thủ phạm triệt
tiêu trí nhớ con người. Cơ chế gây triệt tiêu này rất phức tạp mà
khoa học chưa khám phá hết. Những người hút thuốc lá và cả
những người sống trong môi trường có khói hút thuốc lá (gọi là hút
thuốc thụ động) có tỉ lệ mắc bệnh Alzheimer cao gấp 2 lần những
người sống trong môi trường bình thường không có khói thuốc.
6. Bổ sung vitamin E
Nghiên cứu trên chuột các nhà khoa học phát hiện thấy, vitamin E
có thể làm tăng chứng vô sinh ở loài gậm nhấm nhưng lại tốt cho
sức khỏe tim mạch, vì vậy đã được ứng dụng, kê đơn điều trị bệnh
tim mạch, đặc biệt là bệnh hẹp động mạch ở chân. Gần đây, khoa
học còn phát hiện vitamin E có tác dụng làm chậm quá trình suy
giảm trí nhớ ở con người trong đó có bệnh Alzheimer, bởi đây là
nguồn chống oxy hóa rất tiềm ẩn. Về nguyên tắc, chất chống oxy
hóa (antioxidant) có tác dụng làm trung hòa hiệu ứng bất lợi của
các gốc tự do (sản phẩm phụ của các quá trình xử lý diễn ra trong
cơ thể). Các gốc tự do mang theo electron làm tổn thương protein
có trong não và trong các bộ phận khác của cơ thể, đẩy nhanh quá
trình lão hóa. Các chất chống oxy hóa có sẵn trong cơ thể thường
xuyên làm nhiệm vụ trung hòa các gốc tự do, nhưng nếu được bổ
sung vitamin E thì cơ chế trên lại càng hiệu quả và làm giảm bệnh.
7. Sử dụng nhóm thuốc NSAIDs
NSAIDs (Non-Steroidal anti-inflamamatory drugs) là nhóm thuốc
kháng viêm và giảm đau thường được bác sĩ kê đơn giảm đau cho
người bệnh, từ đau đầu, đau lưng cho đến đau xương khớp. Theo
nghiên cứu do các chuyên gia ở ĐH Y khoa Harvard, Mỹ, thực
hiện thì nhóm mắc bệnh viêm khớp dạng thấp nếu dùng nhóm
thuốc này có khả năng giảm được tới 50% rủi ro mắc bệnh
Alzheimer. Trong thực tế, những người đã mắc bệnh Alzheimer
nếu dùng aspirin hoặc các thuốc NSAIDs khác thì khả năng ngôn
ngữ và các chức năng thần kinh được cải thiện rõ rệt và tổng thể,
trí nhớ được tăng cường, minh mẫn hơn so với nhóm người không
dùng nhóm thuốc này