Nhiễu kỹ thuật số
Một chút thử nghiệm có thể loại bỏ hiện tượng nhiễu
Mỗi kiểu chụp sẽ cho ra những kết quả khác nhau mà chúng ta không biết trước
được. Do đó, nếu chúng ta đã thử máy với các thiết lập khác nhau và nắm được độ
nhiễu ảnh tương ứng thì khi tiến hành chụp chính thức, chúng ta sẽ có những quyết
định chính xác hơn. Với các máy khác nhau, thậm chí cùng một nhãn hiệu thì cũng
vẫn cho ra các kết quả ảnh khác nhau, do đó nếu bạn sở hữu nhiều loại máy khác
nhau, hãy làm quen và chụp thử máy với tất cả tính năng khác nhau trên máy.
Hiện tượng nhiễu có thể xuất hiện ở vùng ảnh có màu sắc mịn (có thể nền đã che
giấu hiện tượng nhiễu nên khó nhận ra), đường viền dọc theo khu vực có màu sắc
tương phản, một đường chạy ngang bầu trời xanh, hai trang giấy màu…. Nhiễu do
cảm biến ảnh thường là màu đỏ, xanh lá hoặc xanh dương, hoặc các màu pha như
vàng, cam, tím cũng như các màu trung tính như xám
Thử nghiệm 3 yếu tổ ảnh hưởng đến nhiễu ảnh
1) Chỉ số ISO
Chúng ta dễ dàng điều chỉnh ISO trong máy. Vì vậy, hãy chụp cùng một vật với
chỉ số ISO khác nhau, tăng dần từ thấp nhất đến cao nhất, đễ nắm được các mức
độ nhiễu ảnh khác nhau.
2) Tốc độ chụp (độ phơi sáng)
Hãy thử chụp một vật thể với nhiều tốc độ chụp khác nhau, cũng như chụp vật thể
trong điều kiện thiếu sáng hoặc ban đêm để biết được độ phơi sáng ảnh hưởng như
thế nảo đến kết quả ảnh. Trước tiên, chúng ta chụp thử với thời gian phơi sáng
khoảng 1giây, sau đó tăng dần gấp đôi thời gian phơi sáng. Tuy nhiên, chúng ta
phải điều chỉnh khẩu độ tương ứng với tốc độ chụp ở tất cả các kiểu để có sự so
sánh đồng đều.
Hầu hết các máy ảnh kỹ thuật số đều giới hạn thời gian phơi sáng là 30 giây. Nếu
muốn phơi sáng sau 30 giây, chúng ta sẽ thiết lập chế độ Bulb và tiếp tục tăng gấp
đôi thời gian phơi sáng (1 phút, 2 phút, 4 phút….). Một vài loại máy bắt đầu có
hiện tượng nhiễu khi phơi sáng chỉ ở vài giây, trong khi các máy khác thì nhiễu
không đáng kể dù cho thời gian phơi sáng kéo dài đến vài phút. Nhiễu sẽ bắt đầu
xuất hiện tại một ngưỡng giới hạn nào đó của máy, hãy cố gắng nắm được ngưỡng
giới hạn này và tránh vượt qua.
3) Thiếu sáng
Hãy thử nghiệm chụp với chế độ quá tối (under-exposure) để biết được độ nhiễu
trên ảnh. Vùng trung tính phẳng, mịn (smooth midtone) và vùng tối (deep shadow)
rất dễ nhiễu khi chụp với chế độ quá tối, bởi lượng ánh sáng và dữ liệu trên mỗi
pixel ảnh ít hơn bình thường. Thử chụp cùng một chủ thể có vài vùng trung tính
phẳng mịn, non-textured và vài vùng tối với chế độ chụp bình thường và chế độ
chụp quá tối để xác định độ nhiễu ở vùng tối. Ghi nhận các số liệu của histogram
ảnh và so sánh histogram của các chế độ chụp khác nhau. Không nên giải quyết
vấn đề nhiễu tối bằng cách cố ý chụp dư sáng, quá sáng. Tốt nhất, nên thử nghiệm
chụp chế độ quá tối với các chỉ số ISO tăng dần 100-200-400 để nắm rõ hơn độ
ảnh hưởng của nhiễu trên ảnh.
Chúng ta nên xem ảnh và đánh giá chất lượng ảnh trên màn hình máy tính. Với
ảnh RAW, hãy xem ảnh trên chương trình xử lý ảnh như Adobe Photoshop hoặc
các chương trình tương tự, không nên tin vào hình ảnh hiện thị của chương trình
preview phóng đại, vì ảnh sẽ có độ phân giải thấp, ảnh JPEG hiển thị chỉ là một
phần của ảnh RAW và không phải là chỉ số tin cậy thể hiện độ nhiễu trên ảnh.
Xem lại ảnh
Chúng ta nên xem ảnh và đánh giá chất lượng ảnh trên màn hình máy tính. Với
ảnh RAW, hãy xem ảnh trên chương trình xử lý ảnh như Adobe Photoshop hoặc
các chương trình tương tự, không nên tin vào hình ảnh hiện thị của chương trình
preview phóng đại, vì ảnh sẽ có độ phân giải thấp, ảnh JPEG hiển thị chỉ là một
phần của ảnh RAW và không phải là chỉ số tin cậy thể hiện độ nhiễu trên ảnh.
Hai loại nhiễu kỹ thuật số cần lưu ý:
Nhiễu sáng (Luminance noise) là loại nhiễu kỹ thuật số, có xám đến đen mà
chúng ta nhìn thấy khi phóng to ảnh. Với màu sắc “muối tiêu”, nếu không để ý kỹ
thì dễ lầm tưởng là các chi tiết của chủ thể. Vì vậy, phải thận trọng khi xử lý nhiễu
sáng. Xử lý nhiễu sáng có thể làm ảnh không còn sắc nét. Phần mềm chuyển đổi
ảnh RAW có thể xử lý các ảnh bị nhiễu sáng ít, còn với các ảnh bị nhiễu sáng nặng
thì sẽ cần đến các phần mềm chuyên nghiệp như Noiseware™, Noise Ninja™,…
Nhiễu màu (Chrominance noise) có thể xảy ra cùng lúc với nhiễu sáng
(luminance noise), là những đốm màu loang bẩn mà chúng ta có thể thấy khi
phóng to ảnh. Nó thường được thấy ở khu vực phẳng trung tính như phần da mịn
trong một bức ảnh chân dung. Hiệu chỉnh nhiễu màu không làm ảnh hưởng đến độ
sắc nét của ảnh. Nhiễu sáng cũng dễ dàng được xử lý với chương trình chuyển đổi
file RAW. Tuy nhiên, phải thận trọng khi sử dụng chương trình này vì có thể ảnh
sẽ bị chỉnh quá mức. Khi xử lý nhiễu màu quá mức sẽ làm màu ảnh bị bão hòa,
không tạo nên sự cuốn hút. Nhiễu màu thường xuất hiện ở khu vực dọc đường
viền của các mảng màu tương phản trên ảnh. Nếu hiệu chỉnh nhiễu màu quá mức
thì dải màu bão hòa sẽ xuất hiện dọc theo các đường viền.