Phán Quan Mặt Xanh
Tôn Tử Sở là một danh sĩ nổi tiếng ở Việt Tây, chàng văn hay chữ tốt
nhưng lại có tính khá ngây thơ. Nhiều kẻ nói đùa bịa chuyện cho vui
nhưng khi Sở nghe được thì tin ngay là chuyện thực. Do thành thật chất
phác quá nên Sở rất nhát gái, hễ thấy nơi nào có bọn con gái phóng túng
chàng bèn vội vàng tránh xa, không dám tới nữa.
Bạn bè có lần trêu SỞ bày mưu dụ chàng đến gặp bọn ca kỹ để chúng
cợt nhả vồ vập, bị thế thì chàng ta sợ toát mồ hôi, mặt mũi đỏ bừng trông
rất ngờ nghệt. Do đó thiên hạ đặt cho chàng biệt hiệu là Sở ngốc.
Trong huyện Sở ở có một hiệu buôn lớn, dinh thự nguy nga không
thua gì các nhà vương tộc, cả họ hàng của nhà này cũng là những người
nổi tiếng giàu có. Nhà buôn ấy có một cô con gái đẹp tuyệt trần tên là A
Bảo, vừa đang tuổi cập kê. Các thế gia vọng tộc quanh vùng ấy đua nhau
mang sính lễ đến hỏi cưới A Bảo nhưng cha nàng chưa chịu một ai.
Gặp lúc Sở vừa chết vợ, bạn bè xúi giục chàng thuê mối đến hỏi A
Bảo và đùa rằng:
Cô gái ấy thường nói với gia nhân rằng nếu không lấy được danh sĩ
cỡ như Tôn Tử Sở thà chết còn hơn.
Vốn thật thà nên Sở tin ngay lời đồn ấy là có thực, chàng vội nhờ
người mối đến dạm hỏi.
Phú ông từ lâu cũng phục Sở là người văn hay chữ tốt, nhưng vẫn từ
chối lời cầu hôn vì chê chàng quá nghèo.
Mụ mối vừa ra đến cửa, cha liền gọi A Bảo ra hỏi:
Tôn Tử Sở danh tiếng khắp vùng vì bút nghiên, con nghĩ sao?
A Bảo vừa che miệng cười vừa nói đùa:
Nếu gã dám chặt ngón tay thứ sáu, con sẽ dám lấy gã.
Nguyên từ khi chào đời Sở đã có một ngón tay thứ sáu mọc cạnh
ngón tay cái.
Mụ mối thoáng nghe được lời nói của A Bảo liền về thuật với Sở,
chàng cười gằn:
Khó gì, chỉ là chuyện nhỏ.
Sở liền lấy dao tự chặt ngón thứ sáu khiến máu vọt ra đầy thềm nhà
và chàng đau đến tận xương tuỷ, tưởng có thể chết được. Tịnh dưỡng vài
ngày Sở nhận thấy vết thương đã hơi lành, bèn tìm mụ mối, chẳng nói
chẳng rằng giơ bàn tay lên cho mụ xem.
Mụ mối vội vàng chạy đến báo cho phú ông.
Phú ông kể lại với con gái. A Bảo nghĩ rằng anh chàng lạ lùng, nàng
đùa thêm một câu nữa:
Dám chặt ngón tay kể cũng anh hùng thật. Nhưng nếu muốn lấy con
phải chặt cả cái tính ngốc đi mới được.
Sở nghe câu ấy, hoang mang vì không biết tính ngốc là tính gì? Vả
lại, chàng cũng chưa bao giờ nghĩ rằng mình có tính ngốc và nghĩ rằng
mình hỏi cô gái vì bạn bè yêu cầu chứ mặt mũi chưa biết đẹp xấu thế
nào. Tự nhiên, Sở đâm ra hết tha thiết với việc lấy vợ và ý định chinh
phục A Bảo cũng dần nhạt.
Lúc ấy vừa đến tiết thanh minh.
Theo phong tục, vào ngày này trai thanh gái lịch đua nhau trẩy hội
xuân. Các chàng trai phóng đãng cũng nhân dịp này theo đuổi và tha hồ
trêu chọc mấy nàng nữ tú.
Có người bạn cùng học đến rủ Sở đi chơi:
Nhân dịp này anh nên nhìn ngắm dung nhan của tiểu thư đài các xem
sao!
Sở vẫn ấm ức vì lời nói đùa của A Bảo dạo nọ nên bằng lòng cùng đi.
Trong ngày hội dập dìu tài tử giai nhân, từ xa chàng thấy một cô gái
ngồi nghỉ chân dưới bóng cây mà chung quanh bọn con trai cứ vờn tán
đông lắm. Họ kháo nhau rằng:
Đó là tiểu thư A Bảo.
Sở vội đến gần, nhận thấy cô gái quả là sắc nước hương trời, dung
nhan có một trên đời. Nghỉ một lát, thấy bọn con trai kéo đến lúc càng
đông, A Bảo vội đứng dậy bước đi.
Thân thể nàng như viên ngọc chuốt, dáng điệu uyển chuyển thật
không có bài văn nào sánh bằng. Đám con trai đứng quanh, mỗi người
tán một câu huyên náo, toàn là những lời xáo rỗng ca ngợi vẻ đẹp toàn
bích của nàng. Chỉ có Sở là không buồn mở lời.
A Bảo đã đi mất rồi mà bạn Sở vẫn thấy chàng đứng ngây ra như
tượng gỗ, mặt mũi bần thần, không còn hồn vía gì cả. Nhóm bạn vừa
kéo đi vừa đùa:
Hồn anh theo A Bảo rồi phải không?
Họ không thấy Sở nói gì.
Mọi người đều đã biết Sở có bản tính ngây ngô nên cũng không lấy
gì làm lạ, cứ đưa đẩy, trì kéo chàng về. Nhưng đến nhà rồi, Sở như
người trong mơ, đờ đẫn lên giường nằm thẳng đơ, suốt ngày không thấy
động đậy gì.
Người nhà lay dậy, thấy Sở bất động, đoán rằng chàng đã bị người
đẹp hớp hồn liền ra giữa đường vắng gọi hồn chàng về, nhưng chẳng ăn
thua gì. Đến lúc bị lay gọi dữ quá thì chàng mới thều thào nói:
Tôi đang ở nhà với A Bảo đây.
Hỏi thêm nữa thì thấy Sở lại như chìm vào trong cơn mộng nên họ
không biết làm sao.
Nguyên lúc Sở thấy A Bảo đứng dậy ra đi thì tiếc đến ngẩn ngơ,
tưởng chừng như thân xác mình cũng đang theo chân nàng mà bước. Sở
đến gần A Bảo, thử sờ vạt áo, cũng không thấy ai phản ứng gì, chàng
bèn theo về nhà nàng.
Nàng ngồi Sở cũng ngồi, nàng nằm chàng cũng nằm, ban đêm cũng
theo nàng vào phòng khuê, gần gũi rất vui vẻ. Một lúc lâu, cảm thấy
bụng hơi nhói lên vì đói, Sở muốn ra về nhưng thần trí lại mê muội như
trong cơn say không biết cả lối đi.
Còn A Bảo, từ khi đi tảo mộ về, đêm ngày nàng luôn mơ màng thấy