Phát hiện sớm ung thư thực quản
Ung thư thực quản (UTTQ) là bệnh lý ác tính đứng hàng thứ tư sau
các ung thư tiêu hóa là ung thư dạ dày, ung thư gan và ung thư đại trực
tràng. Phần lớn bệnh UTTQ xuất hiện ở người cao tuổi, thường trên 50 tuổi,
nam nhiều hơn nữ. Điều đặc biệt là triệu chứng của bệnh thường không xuất
hiện cho tới khi khối u đã phát triển rõ. Vì vậy việc phát hiện sớm để điều trị
hợp lý và kịp thời là rất quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn
đọc phần nào hiểu biết về bệnh lý này.
Những biểu hiện của UTTQ
Hình ảnh giảp phẫu của thực
Nuốt khó là triệu chứng thường
gặp nhất, lúc đầu thường thấy nuốt
khó nhưng không đau, về sau nuốt
khó kèm theo đau, lúc đầu khó nuốt với thức ăn rắn, về sau khó nuốt với cả
thức ăn lỏng thậm chí nuốt nước bọt cũng thấy khó và đau.
Các triệu chứng khác có thể gặp song hành với sự phát triển của khối
u như cảm giác vướng, tức nặng, đau âm ỉ đè nén sau xương ức... Về sau,
tùy theo ảnh hưởng của khối u tới các cơ quan lân cận có thể gặp thêm các
triệu chứng khó thở, khàn giọng, ho khan, khạc đờm; đau thượng vị, buồn
nôn, nôn, nấc... Khối u ảnh hưởng tới toàn thân làm bệnh nhân sốt, mệt mỏi,
xanh xao, ăn uống kém, gầy sút cân rõ rệt. Thậm chí khi được phát hiện
muộn đã có nhiều biến chứng như viêm thủng thực quản vào trung thất gây
khó thở đột ngột, tràn khí dưới da; rò thực quản vào khí phế quản làm thức
ăn vào đường hô hấp gây viêm phổi, áp-xe phổi...
Nếu không được điều trị kịp thời, phần lớn bệnh nhân UTTQ sẽ suy
kiệt và chết do không ăn uống được mặc dù vẫn có cảm giác thèm ăn.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây UTTQ
quản trong hệ tiêu hóa.
UTTQ có liên quan nhiều với tuổi tác và giới, thường gặp UTTQ ở
người cao tuổi, khoảng 80% bệnh nhân được chẩn đoán UTTQ ở độ tuổi 55-
85. Nguy cơ nam giới mắc nhiều gấp 3 lần nữ, căn nguyên của nguy cơ này
là do lạm dụng rượu và hút thuốc. Hút thuốc làm tăng rõ rệt khả năng bị ung
thư và nguy cơ càng tăng lên khi phối hợp với uống rượu.
Ngoài ra còn có các nguy cơ khác như bệnh hay gặp ở người béo phì;
người có bệnh lý thực quản như viêm thực quản trào ngược, bệnh tâm vị
không giãn; chế độ ăn ít chất xơ và rau quả, thiếu các vitamin A, B2 và C;
thói quen ăn uống các thực phẩm có chứa chất nitrosamin như thịt hun khói,
rau ngâm giấm...
Có thể chẩn đoán sớm UTTQ không?
Chẩn đoán sớm UTTQ là vấn đề hết sức quan trọng, việc chẩn đoán
sớm liên quan với việc khám sức khỏe định kỳ sàng lọc ở các đối tượng có
nguy cơ cao như người cao tuổi, nghiện thuốc lá, nghiện rượu, người bị béo
phì, có bệnh lý thực quản từ trước như viêm trào ngược dạ dày thực quản,
tình trạng dị sản, loạn sản niêm mạc thực quản. Khi có bất kể dấu hiệu nghi
ngờ, bệnh nhân cần tới thầy thuốc chuyên khoa để được khám và chẩn đoán
sớm. Chẩn đoán UTTQ dựa vào triệu chứng của bệnh kết hợp với chụp
Xquang thực quản và các xét nghiệm khác. Nội soi kết hợp với sinh thiết,
siêu âm là một biện pháp tốt để chẩn đoán sớm và chính xác UTTQ.
Về điều trị
Thầy thuốc sẽ căn cứ vào từng trường hợp cụ thể, dựa vào bản chất,
giai đoạn phát triển của khối u và tình trạng toàn thân để quyết đinh phương
pháp điều trị phù hợp. Hiện nay có 3 biện pháp chủ yếu được dùng để điều
trị UTTQ là phẫu thuật, hóa trị và xạ trị. Trong đó phẫu thuật là biện pháp
điều trị chính, có thể phẫu thuật kết hợp với điều trị bằng hóa chất hoặc tia
xạ. Ngoài ra cần điều trị nâng đỡ cơ thể bằng các biện pháp nuôi dưỡng phù
hợp, điều trị triệu chứng, làm giảm các phản ứng phụ do điều trị hóa chất và
tia xạ.
Phòng ngừa UTTQ cần tránh các yếu tố nguy cơ đồng thời với tăng
cường các yếu tố bảo vệ. Rất nhiều yếu tố nguy cơ có thể phòng tránh được
ví như bạn không nên hút thuốc lá, giảm uống rượu, tránh các thực phẩm có
hại, kiểm soát và phòng ngừa các bệnh lý thực quản. Tăng cường các yếu tố
bảo vệ bằng cách ăn nhiều rau quả và các chất xơ, bổ sung các vitamin và
yếu tố vi lượng cần thiết đặc biệt là vitamin A, B2, C, E, selen. Một điều cần
nhấn mạnh là triệu chứng của UTTQ thường không xuất hiện cho tới khi
khối u đã phát triển rõ vì vậy bệnh cần được phát hiện sớm, chỉ có như vậy