1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
HUNH TH NGC DUNG
PHÁT TRIN BN VNG NÔNG NGHIP
HUYN BA TƠ, TNH QUNG NGI
Chuyên ngành: Kinh t phát trin
s: 60.31.05
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KINH T
Đà Nng - Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS. VÕ XUÂN TIN
Phn bin 1: TS. NINH TH THU THY
Phn bin 2: PGS.TS.NGUYN TH TRÀM
Lun văn s ñưc bo v ti Hi ñng chm Lun văn tt nghip thc
sĩ Kinh t hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày .30 tháng 11 năm 2011.
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin- Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Kinh t, Đi hc Đà Nng
3
M ĐU
1. Lý do chn ñ tài
Nông nghip mt trong hai ngành sn xut vt cht cơ bn
ca hi còn rt quan trng. Trong 15 năm qua, nông nghip nưc
ta ñt m c tăng trư!ng 4,3%/năm, g"n 80% dân s, 70% lao ñng
hơn 75% s h ! nông thôn ñã góp ph"n vào s# nghip phát trin
kinh t - hi ca ñt nưc. Đ$c bit ! Qung Ngãi nông nghip
ngành sn xut vt cht ch yu cung cp lương th#c, th#c ph%m,
cung cp nguyên liu cho công nghip, ñ"u vào quan trng cho s#
phát trin ca ngành công nghip ch bin nông sn trong giai ñon
ñ"u ca quá trình công nghip hoá. Cơ cu kinh t ngành nông
nghip ca t&nh Qung Ngãi chim 26,06% GDP.
ng nghip Qung Ngãi nói chung Ba Tơ nói riêng ý
nghĩa quan trng, duy trì phát trin ñi sng, phát trin kinh t. Huyn
Ba Tơ mt trong nh'ng huyn mi(n núi, huyn nghèo ca t&nh,
kinh t ch yu ph) thuc vào ngành nông nghip. Cơ cu kinh t ca
huyn nông nghip chim 63,56%. Nhn th c ñưc vn ñ( ñó huyn
Ba Tơ trong nh'ng năm qua rt chú ý pt trin nông nghip.
Tuy nhiên, nông nghip huyn Ba Tơ m$c d"u ñã ñt ñưc tc
ñ phát trin cao nhưng chưa b(n v'ng, chưa hiu qu, chưa khai thác
c ti(m năng ca huyn, chưa bo v môi trưng, chưa chú ý ñn s#
phân hóa gu ngo ca dân cư. Vì vy, vic phát trin b(n v'ng nông
nghip yêu c"u mang tính cp thit. Đó lý do em chn ñ( tài: "Phát
trin bn vng nông nghip huyn Ba Tơ, tnh Qung Ni".
2. Mc tiêu nghiên cu
- H thng a các vn ñ( lý lun liên quan ñn phát trin b(n
v'ng nông nghip.
4
- Phân tích th#c trng phát trin b(n v'ng nông nghip huyn
Ba Tơ thi gian qua.
- Đ( xut gii pháp nh*m phát trin b(n v'ng nông
nghip huyn Ba Tơ thi gian ti.
3. Đi tưng và ph m vi nghiên cu
a. Đi tưng nghiên cu
Là nh'ng vn ñ( lý lun và th#c ti+n liên quan ñn vic
phát trin b(n v'ng nông nghip huyn Ba Tơ, t&nh Qung Ni.
b. Phm vi nghiên cu
- Ni dung: Đ( tài tp trung nghiên c u mt s ni dung cơ
bn phát trin b(n v'ng nông nghip.
- Không gian: Đ( i nghiên c u c ni dung trên ti
huyn Ba Tơ, t&nh Qung Ngãi.
- Thi gian: các gii pháp ñ( xut trong lun văn có ý
nghĩa trong nh'ng năm trưc m,t.
4. Phương pháp nghiên cu
Đ th#c hin m)c tiêu nghiên c u các ñi tưng trên, ñ( tài
s/ d)ng các phương pháp nghiên c u sau:
- Phương pháp phân tích th#c ch ng, phương pháp phân tích
chu%n t,c,
- Phương pháp ñi(u tra, kho sát, phân tích, t2ng hp, so
sánh, khái quát...
- Các phương pháp khác.
5. B cc c"a ñ tài
Đ th#c hin m)c tiêu nghiên c u trên ngoài ph"n m)c l)c,
m! ñ"u, kt lun… ñ( tài gm có ba chương như sau:
Chương 1: Mt s vn ñ( lun v( phát trin b(n v'ng nông nghip
5
Chương 2: Th#c trng phát trin b(n v'ng nông nghip huyn Ba
Tơ, t&nh Qung Ngãi thi gian qua
Chương 3: Gii pháp ñ phát trin b(n v'ng nông nghip huyn Ba
Tơ, t&nh Qung Ngãi thi gian ti.
CHƯƠNG 1
M$T S% V&N Đ LÝ LUN V
PHÁT TRIN BN VNG NÔNG NGHIP
1.1. T'NG QUAN V PT TRIN BN VNG NG NGHIP
1.1.1. M+t s khái ni,m v phát trin bn v-ng nông nghi,p
Nông nghip ngành sn xut vt cht cơ bn ca hi,
cung cp sn ph%m trng trt và sn ph%m chăn nuôi.
a. Nông nghip theo nghĩa rng
Nông nghip - theo nghĩa rng, bao gm c ba nhóm ngành:
nông nghip thu"n tuý, lâm nghip và ngư nghip.
b. Nông nghip theo nghĩa hp
Nông nghip theo nghĩa h6p ch& có ngành trng trt, ngành
chăn nuôi và ngành d;ch v).
c. Phát trin bn vng
Phát trin b(n v'ng s# phát trin trong ñó kt hp ch$t
ch, hp lý và hài hòa gi'a ba m$t ca s# phát trin là kinh t, xã hi
môi trưng nh*m tho mãn ñưc nhu c"u ca hi hin ti
nhưng không gây t2n hi cho kh năng y ca các th h tương lai.
d. Phát trin bn vng nông nghip
Phát trin nông nghip b(n v'ng là s# phát trin trong ñó kt
hp ch$t ch, hpvà hài hòa gi'a ba m$t ca s# phát trinkinh
t, hi môi trưng trong nông nghip nông thôn nh*m th=a
mãn ñưc nhu c"u ca hi hin ti nhưng không gây t2n hi cho
kh năng y ca các th h tương lai.
6
1.1.2. Đ.c ñim c"a nông nghi,p
Th nht, ngành nông nghip ca mt nưc ! giai ñon phát
trin ban ñ"u nhi(u nhân công làm thêu hơn h>n so vi các ngành
công nghip và các lĩnh v#c khác.
Th hai, như là n(n kinh t truy(n thng.
Th ba, ñt ñai là nn t sn xut chim gi' vai trò quyt ñ;nh.
Cui cùng, là ngành duy nht sn xut lương th#c.
1.1.3 Vai trò c"a nông nghi,p
Nông nghip cung cp lương th#c, th#c ph%m ph)c v) nhu c"u
cơ bn ca con ngưi; Cung cp nguyên liu ñ phát trin công nghip,
tiu thng nghip to thêm vic m ca dân cư; Là th; trưng ln
tiêu th) sn ph%m ng hoá ca ng nghip, ng nghip, d;ch v);
Cung cp khi lưng hàng hoá ln ñ xut kh%u mang li ngun ngoi t
ln cho ñt nưc; Cung cp lao ñng ph)c v) ng nghip và c lĩnh
v#c hot ñng khác ca hi; Tr#c tip tham gia vào vic gi' v'ng cân
b*ng sinh ti, bo v i nguyên thiên nhiên và môi trưng.
1.1.4 Ý nghĩa c"a phát trin bn v-ng nông nghi,p
- Đáp ng nhu c"u hi v( sn ph%m nông nghip; Cung
ng hàng hoá xut kh%u; S/ d)ng hiu qu các ngun l#c như
rung ñt, lao ñng, ngun nhân l#c,…
- Gii quyt, nâng cao ñi sng góp ph"n nâng cao năng
sut lao ñng, năng sut cây con, năng sut rung ñt.
- S/ d)ng ñúng các ngun tài nguyên thiên nhiên không
làm t2n hi h sinh thái môi trưng, giúp cho quá trình sn xut
ñưc th#c hin lâu dài.
1.2. N$I DUNG C0A PT TRIN BN VNG NÔNG NGHIP
1.2.1. Phát trin nông nghi,p v kinh t
7
Pt trin b(n v'ng nông nghip v( kinh t là s# phát trin ñm
bo tăng trư!ng, pt trin 2n ñ;nh lâu i v( m$t kinh t ca nông nghip,
góp ph"n ch c#c vào pt trin kinh t ca cng ñng, quc gia.
Phát trin nông nghip b(n v'ng v( kinh tñt ñưc s#
tăng trư!ng 2n ñ;nh vi cơ cu hp , năng sut lao ñng, năng sut
cây con, năng sut rung ñt ngày càng ñưc tăng lên, ñáp ng yêu
c"u, nâng cao ñi sng ca ngưi dân, tránh ñưc s# suy thoái
nh n$ng nn"n cho thhtương lai.
Ni dung phát trin b(n v'ng v( m$t kinh t:
+ Sn xut nông nghip phi ñáp ng nhu cu hi v sn
phm nông nghip.
+ Kt qu kinh t ca sn xut nông nghip ngày càng cao. +
S dng hiu quc ngun lc.
Đ phát trin b(n v'ng nông nghip v( kinh t c"n phi ñáp
ng các tiêu chí c) th sau:
+ Gia tăng ph"n ñóng góp Nhà nưc,
+ Gia tăng li nhun,
+ Gia tăng sn lưng, gia tăng giá tr; sn lưng,
+ Gia tăng sn ph%m ng hoá, gia tăng giá tr; sn ph%m
hàng hoá,
+ Tăng năng sut lao ñng, năng sut cây, con.
Như vy, phát trin b(n v'ng nông nghip v( kinh t s/
d)ng hiu qu các ngun l#c ñ tăng năng sut lao ñng, gia tăng giá
tr; sn lưng ñ ñáp ng nhu c"u xã hi v( sn ph%m nông nghip.
1.2.2. Phát trin nông nghi,p v xã h+i
Phát trin b(n v'ng nông nghip v( hi ñó chính s#
ñóng góp c) th ca nông nghip cho phát trin hi, ñm bo s#
công b*ng trong phát trin.
8
Phát trin b(n v'ng nông nghip v( hi phi ñm bo ñ
cuc sng ca ngưi nông dân ñt kt qu ngày càng cao, nâng cao thu
nhp, ñm bo cuc sng gia ñình, ci thin cht lưng cuc sng, góp
ph"n xoá ñói gim nghèo, gim khong cách giàu nghèo gi'a các t"ng
lp nhóm hi. Gim các t nn hi, nâng cao trình ñ văn
minh v( ñi sng vt cht và tinh th"n cho ngưi nông dân.
Ni dung phát trin b(n v'ng v( m$t xã hi:
+ Nâng cao thu nhp ca ngưi nông n gim khong
cách giàu nghèo các nm dân cư.
+ Tăng cưng kh năng to vic làm kh năng gii quyt
vic làm.
+ Thc hin tt s dng hiu qu c chính ch ng nghip.
Đ phát trin b(n v'ng nông nghip v( hi c"n cý ñn
nh'ng vn ñ( liên quan ñn nh'ng yu t ca phát trin xã hi như:
- S/ d)ng hp lao ñng: pt trin kinh t nông nghip phi ñi
ñôi vi gii quyt vic làm cho ngưi lao ñng. G,n m)c tiêu tăng trư!ng
kinh t vi m)c tiêu to vic làm cho ngưi dân, tăng năng sut lao ñng.
- Tăng trư!ng kinh t phi ñi ñôi vi xoá ñói gim nghèo.
- Tăng trư!ng kinh t m gim khong ch giàu nghèo, ñm
bo 2n ñ;nh hi nâng cao cht lưng cuc sng cho ngưi n.
Ngi ra cht lưng cuc sng ñưc biu hin ! các ch& tu thu nhp bình
qn ñ"u ngưi, ch& s hư!ng th) v( giáo d)c, ch& s v( chăm sóc y t
Như vy, phát trin b(n v'ng v( hi to vic làm, thu
nhp 2n ñ;nh cho ngưi lao ñng, xoá ñói gim nghèo, nâng cao trình
ñ dân t ñi sng vt cht, tinh th"n ca ngưi ng n.
1.2.3. Phát trin nông nghi,p v môi trư1ng
9
- Phát trin b(n v'ng ng nghip v( i trưng phi khai
thác hp lý, s/ d)ng tit kim hiu qui nguyên thiên nhiên, png
ngFa, ngăn ch$n, x/ và kim soát có hiu qu ô nhi+m môi trưng.
- Đ ñm bo s# b(n v'ng v( tài nguyên và môi trưng trong
nông nghip không th ch& th=a mãn nhu c"u ca hin ti còn
ñm bo cho nhu c"u ca th h sau.
- Đ phát trin b(n v'ng nông nghip v( môi trưng thì quá
trình phát trin nông nghip phi ñm boc yu t sau:
+ Duy trì màu mG ca ñt,
+ Đ ô nhi+m ca không khí,
+ Đ ô nhi+m ca ngun nưc.
Hay nói cách khác, phát trin b(n v'ng nông nghip v( môi
trưng là gim thiu tác hi ô nhi+m môi trưng do quá trình sn xut
nông nghip gây ra.
k hoch, quy hoch khai thác, s/ d)ng tit
kim ngun tài nguyên, ñm bo duy trì ñ màu mG ca ñt, gim
thiu s# ô nhi+m không k và ngun nưc.
Như vy, phát trin b(n v'ng trung tâm, s# hài hòa ca
các giá tr; kinh t - hi môi trưng… trong quá trình phát trin.
Tính b(n v'ng ca h thng sn xut nông nghip kt qu ca s#
kt hp ba ni dung nói trên. Nu mt yu t nào ñó gây tác ñng
tiêu c#c ho$c gi'a chúng phát sinh nh'ng tác ñng ngưc chi(u nhau
thì toàn b h thng b; nh hư!ng. NH l#c phát trin nông nghip
theo hưng b(n v'ng phi ñưc ñ$t ra gii quyt trong mi quan
h t2ng th này.
1.3. NHÂN TI JNH HƯLNG ĐN PHÁT TRIMN BNN VONG
NÔNG NGHIPP
1.3.1. Nhóm các ñiu ki,n t2 nhiên
- V; trí ñ;a lý,
10
- Đ;a hình,
- Đt ñai, th2 nhưGng,
- Đ$c ñim sinh vt (y trng, vt nuôi).
1.3.2. Nhóm các ñ.c ñim kinh t
- Tc ñ phát trin kinh t, qui mô phát trin kinh t,
- Cơ cu kinh t,
- H thng cơ s! h t"ng (giao thông, thy li… ),
- Cách chính sách phát trin nông nghip.
1.3.3. Nhóm các ñ.c ñim xã h+i
- Dân tc cơ cu dân tc,
- Dân s, qui , mt ñ dân s,
- Trình ñ văn h, truy(n thng, tp quán,
- Lao ñng trình ñ ñã qua ñào to,
- Thu nhp.
1.4. KINH NGHIM V PHÁT TRIN BN VNG NÔNG
NGHIP
CHƯƠNG 2
TH3C TRNG PHÁT TRIN BN VNG
NÔNG NGHIP HUYN BA TƠ, TNH QUNG NGÃI
TH4I GIAN QUA
2.1. Đ5C ĐIM CƠ BN C0A HUYN BA TƠ NH HƯNG ĐN
PHÁT TRIN BN VNG NÔNG NGHIP
2.1.1. Đ.c ñim t2 nhiên
a. V trí ña
Ba Tơ mt huyn ni(m núi phía Tây Nam ca t&nh Qung
Ngãi cách thành ph Qung Ngãi khong 60 km.
b. Đa hình