Phóng viên "công dân"
Internet đang sinh ra một hình thức viết báo mới ở Hàn Quốc. Ohmynews.com,
một website tin tức trực tuyến tiếng Hàn phổ biến, đang là nơi các bác sĩ, sinh viên,
giáo sư, bà nội trợ... làm việc như là những “phóng viên công dân”. Tờ báo điện tử
3 tuổi đời này chuyên đăng tải các bài tường thuật của người dân về mọi đề tài, từ
những chuyện xảy ra ở địa phương cho đến những vấn đề chính trị của quốc gia.
Chẳng hạn như trong tuần rồi, Ohmynews đã cho đăng một loạt bài viết về nhiều
đề tài từ chuyến công du Mỹ của Tổng thống (TT) Hàn Quốc Roh Moo-hyun đến
bài viết tố cáo người cháu của một quan chức địa phương tham nhũng...
Ohmynews trở nên nổi tiếng đến nỗi TT Roh, mới trúng cử vào tháng 2 qua, đã
đồng ý trả lời phỏng vấn website này.
Oh Yeon-ho, người sáng lập và là tổng biên tập của Ohmynews, cho biết: “Với
Ohmynews, chúng tôi muốn tạm biệt loại hình báo chí của thế kỷ 20, nơi mà
người đọc chỉ thấy sự việc thông qua lăng kính của những phương tiện truyền
thông truyền thống và bảo thủ. Quan niệm của chúng tôi là mọi người đều có thể
trở thành phóng viên. Chúng tôi đưa các câu chuyện lên mạng và người đọc sẽ tự
đánh giá về tính chân thực của thông tin đã đọc”. Dù vậy, những phương pháp làm
báo của Ohmynews cũng gây ra không ít lo lắng về chất lượng và tính khách quan
của những bài viết mà theo Ohmynews đã thu hút đến 1,2 triệu độc giả mỗi ngày.
Choi Soon-Suk, một biên tập viên kỳ cựu của báo Chosun Ilbo, tờ báo có số lượng
xuất bản lớn nhất Hàn Quốc, lo ngại những người tiếp thị hay các nhà hoạt động
có thể viết những bài quảng bá cho sản phẩm hay tư tưởng của họ trên báo điện tử.
Vì thế, theo ông, chất lượng của phương tiện truyền thông trực tuyến vẫn còn là
một vấn đề lớn.
Oh Yeon-ho bác bỏ nhận định trên. Ông cho biết mọi câu chuyện đều được kiểm
tra cũng như được các phóng viên chuyên nghiệp của website hiệu chỉnh trước khi
đưa lên Internet. Cho đến nay chỉ có 2 câu chuyện đăng trên Ohmynews có tính
phỉ báng. Hơn 26.300 độc giả đã đăng ký trở thành các “phóng viên công dân” và
viết khoảng 200 câu chuyện mỗi ngày. Nhuận bút của mỗi bài viết có thể từ không
có gì đến 16 USD tùy thuộc vào mức độ quan trọng của thông tin. Khoảng 80%
nội dung của Ohmynews đến từ công chúng, 20% còn lại do đội ngũ 38 phóng
viên và biên tập viên viết.
Ảnh hưởng của Ohmynews gia tăng sau vụ một xe bọc thép của lính Mỹ đụng chết
2 nữ sinh Hàn Quốc vào tháng 6 năm ngoái. Trong khi tai nạn này ít được các
phương tiện truyền thông chủ đạo chú ý, thì Ohmynews liên tục đưa tin về vụ việc.
Một “phóng viên công dân” của Ohmynews kêu gọi tổ chức các cuộc biểu tình
phản đối Mỹ và được hưởng ứng mạnh mẽ. Vào thời điểm đó, Hàn Quốc chứng
kiến một trong những làn sóng chống Mỹ lớn nhất trong nhiều năm qua, trong đó
nhiều người kêu gọi xem xét lại mối quan hệ đồng minh quân sự Hàn – Mỹ. Dù
vậy, giới báo chí truyền thống sau đó lên tiếng chỉ trích Ohmynews. Họ đặt vấn đề
liệu việc Ohmynews để cho “phóng viên công dân” kích động người dân biểu tình
có phù hợp với những quy tắc của báo chí hay không.
Sự nổi tiếng nhanh chóng của Ohmynews và các dịch vụ tin tức trực tuyến khác ở
Hàn Quốc được lý giải phần nào bởi số lượng người sử dụng Internet nhiều ở nước
này. Khoảng 70% các hộ gia đình có các kết nối Internet băng thông rộng tốc độ
cao, nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.
Cách tìm kiếm nhanh thông tin trên Internet
1. Phân biệt giữa một từ và một nhóm từ :
Thông thường ở bất kỳ trang tìm kiếm nào cũng yêu cầu bạn phải nhập vào những
từ khóa để làm cơ sở tìm kiếm.
Tuy nhiên, các search engine luôn phân biệt rạch ròi giữa một từ và một nhóm từ
nên đôi khi sẽ trả về những kết quả sai lệch không như mong muốn. Ví dụ với từ
khóa là phát minh khoa học thì các search engine sẽ tìm các trang web có chứa
một hoặc nhiều, hoặc tất cả các từ khóa trong số các từ “phát”, “minh”, “khoa”,
“học”. Và kết quả này đôi khi không đúng với yêu cầu của bạn. Vì thế bạn hãy sử
dụng dấu ngoặc kép để tìm chính xác một nhóm từ cần tìm. Ví dụ : “phát minh
khoa học”.
2. Kết hợp những biểu thức logic trong tìm kiếm
Sử dụng những biểu thức logic như AND (và), NOT (không), OR (hoặc) trong từ
khóa sẽ giúp bạn có được kết quả chính xác hơn. Ví dụ như cần tìm những phát
minh khoa học liên quan đến sinh học thì bạn có thể dùng từ khóa là “phát minh
khoa học” AND “sinh học”. Lưu ý: Có một số search engine cho phép bạn thay
thế những từ AND, NOT, OR bằng +, -, và khoảng trắng để rút gọn từ khóa tìm
kiếm.
3. Khoanh vùng nội dung tìm kiếm
Cách tìm kiếm theo dạng khoanh vùng là sử dụng các từ khóa đặc biệt sau: title:
(tìm trong tiêu đề văn bản), link: (tìm các văn bản có chứa siêu liên kết), site: hoặc
host: (chỉ tìm văn bản có chứa trên trang web nào đó), url: (url của văn bản tìm
được), image: (tìm văn bản có chứa hình ảnh), domain: (tìm các văn bản có trong
tên miền). Ví dụ từ khóa title: “Báo điện tử” – có nghĩa là tìm tất cả những trang
web có tiêu đề là Báo điện tử. Hoặc site:www.fptnet.com AND “Du học” đồng
nghĩa với việc chỉ tìm những thông tin Du học trên địa chỉ www.fptnet.com.
4. Phân biệt chữ hoa - chữ thường
Thông thường các search engine của nước ngoài không phân biệt chữ hoa – chữ
thường, tuy nhiên các search engine của Việt Nam có hỗ trợ cả chế độ phân biệt
chữ để tăng độ chính xác trong kết quả tìm kiếm. Nếu toàn bộ cụm từ khóa ở dạng
chữ thường thì kết quả trả về sẽ không phụ thuộc kiểu chữ hoa – thường, ngược lại
các văn bản sẽ phải chứa các từ khóa được viết chính xác như khi gõ yêu cầu tìm
kiếm.
5. Một số “mẹo vặt” khác:
- Nhập càng nhiều từ khóa liên quan đến thông tin cần tìm thì kết quả trả về càng
chính xác hơn.
- Nếu cần tìm thông tin tiếng Việt thì việc chọn đúng font chữ (Unicode, VNI,
ABC...) sẽ giúp kết quả tìm kiếm chính xác hơn.
- Sử dụng dấu * trong từ khóa tìm kiếm: ví dụ với từ khóa “go*” thì kết quả trả về
có thể là “goo”, “google”, “going”...