1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
Ban biên soạn:
1. Chủ biên : TS. Triệu Thị Trinh
2. Thành viên : TS. Vũ Thị Phương Mai
TS. Đỗ Thị Yến
TS. Nguyễn Thị Phúc
TS. Đoàn Thanh Thuỷ
TS. Nguyễn Thị Giáng Hương
TẬP BÀI GIẢNG
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
(Dùng đào tạo trình độ đại học)
LƯU HÀNH NỘI BỘ
HÀ NỘI, NĂM 2025
2
MỤC LỤC
CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý
NGHĨA HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH .........................................4
I. KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH .....................................................5
II. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ......9
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................................... 10
IV. Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
............................................................................................................................... 14
LUYỆN TẬP .................................................................................................... 17
CHƯƠNG II: CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ
TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ......................................................................................... 20
I. CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ................................... 20
II. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
............................................................................................................................... 29
III. GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ....................................................... 37
LUYỆN TẬP .................................................................................................... 40
CHƯƠNG III: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI ...................................................................................................... 43
I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC ............................... 44
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ XÂY DỰNG
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM ................................................................... 52
III. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỘC LẬP DÂN
TỘC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ............................................................................ 59
IV. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN
LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TRONG SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY ....................................................................................... 61
LUYỆN TẬP .................................................................................................... 63
CHƯƠNG IV: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
VÀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN .............. 66
I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM .............. 66
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN
DÂN, VÌ NHÂN DÂN ........................................................................................... 75
III. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO CÔNG TÁC XÂY DỰNG
ĐẢNG VÀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC .................................................................. 87
3
LUYỆN TẬP .................................................................................................... 89
CHƯƠNG V: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN
TỘC VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ .......................................................................... 92
I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC ........ 92
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ ........................... 99
III. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN
TỘC VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY ................. 104
LUYỆN TẬP .................................................................................................. 107
CHƯƠNG VI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC, CON
NGƯỜI ................................................................................................................... 111
I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA.............................................. 111
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC ............................................ 115
III. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI ....................................... 123
IV. XÂY DỰNG VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC, CON NGƯỜI VIỆT NAM HIỆN NAY
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH .................................................................... 126
LUYỆN TẬP .................................................................................................. 131
4
HƯỚNG DẪN HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
- Để học tốt môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh, sinh viên cần học đúng lịch trình
của môn học, làm các bài luyện tập đầy đủ, tham gia thảo luận trên diễn đàn.
- Đọc tài liệu:
1. Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh (dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý
luận chính trị); Bộ Giáo dục và Đào tạo; NXB Chính trị Quốc gia Sự thật;
Năm 2021
2. Hồ Chí Minh Toàn tập (2021), tái bản lần thứ ba, Nhà xuất bản Chính trị quốc
gia Sự thật
- Sinh viên trao đổi với nhau và với giảng viên trên diễn đàn hoặc qua Email.
CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ
Ý NGHĨA HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
II. Đối tượng nghiên cứu môn học tư tưởng Hồ Chí Minh
III. Phương pháp nghiên cứu
IV. Ý nghĩa của việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh
MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Về kiến thức: sinh viên cần hiểu rõ rằng: tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả kết
tinh giữa tinh thần dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa Mác - Lênin, tinh hoa văn hóa nhân
loại và kinh nghiệm thực tiễn cách mạng. Khái niệm này không chỉ dừng ở học thuật mà
còn phản ánh tầm vóc trí tuệ và đạo đức của một lãnh tụ kiệt xuất. Việc hiểu rõ đối tượng
nghiên cứu giúp sinh viên biết tập trung vào hệ thống quan điểm tư tưởng của Người
đối với cách mạng Việt Nam. Đồng thời, thông qua các phương pháp nghiên cứu như
phân tích, tổng hợp, đối chiếu lịch sử - thực tiễn, sinh viên học được cách tiếp cận tư
tưởng không giáo điều mà linh hoạt, sáng tạo. Từ đó, sinh viên nắm được ý nghĩa sâu
sắc của việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, không chỉ là để thi, mà là để soi sáng con
đường rèn luyện nhân cách và định hướng hành động trong cuộc sống hiện đại.
5
- Về tư tưởng: môn học này bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, tinh
thần nhân đạo và đạo đức cách mạng, những giá trị cốt lõi mà Hồ Chí Minh từng khẳng
định là "gốc" của người cách mạng.
- Về kỹ năng: sinh viên không chỉ tiếp thu lý luận mà còn được rèn luyện năng lực
phân tích, tư duy phản biện, kỹ năng diễn đạt và tổng hợp các vấn đề xã hội dưới góc
nhìn tư tưởng chính trị.
I. KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã được “vũ trang” bằng tư tưởng
Hồ Chí Minh. Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 đã thông qua
các văn kiện làm thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng. Cương lĩnh này thể hiện
những nội dung rất cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam.
Tư tưởng Hồ Chí Minh trải qua các giai đoạn thử thách từ sau khi thành lập
Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 và khi Hồ Chí Minh về nước đầu năm 1941đã
được khẳng định, đưa vào trong đường lối, chủ trương của Đảng. Việc nhận thức về
quan điểm của Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam cũng như vai trò của Người
đối với quá trình phát triển của dân tộc từ sau khi thành lập Đảng là một quá trình không
đơn giản.
Hồ Chí Minh còn được tôn vinh là “Anh hùng dân tộc vĩ đại”. Hồ Chí Minh qua
đời ngày 2-9-1969 tại Nhà 67 trong Phủ Chủ tịch (Hà Nội). Điếu văn của Ban Chấp
hành Trung ương Đảng được đọc sáng ngày 9-9-1969 tại Quảng trường Ba Đình (Hà
Nội), trong đó nêu rõ: “Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ
tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân
ta và non sông đất nước ta”
1
. Như vậy, lần đầu tiên trong một văn kiện của Đảng, Trung
ương Đảng đánh giá Hồ Chí Minh là “Anh hùng dân tộc vĩ đại”.
Tiếp nối sự đánh giá ấy, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (12-
1976) đánh giá: “Thắng lợi to lớn của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước cũng như những
trang sử chói lọi của cách mạng Việt Nam ngót nửa thế kỷ nay mãi mãi gắn liền với tên
tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, người khai sinh
nền Cộng hoà Dân chủ Việt Nam, người vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc và xây
1
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, t.15, 2011, tr. 627