Vai trò Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Quá trình hình thành và phương pháp nắm bắt (p3)

TiÓu luËn kinh tÕ chÝnh trÞ

Phïng Thanh Tó

- T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho qu¸ tr×nh tù do ho¸ gi¸ c¶, th¬ng m¹i ho¸

nÒn kinh tÕ.

- B¶o ®¶m c¸c quyÒn cña ngêi chñ së h÷u vÒ t liÖu s¶n xuÊt.

- §a d¹ng ho¸ chÕ ®é së h÷u vÒ t liÖu s¶n xuÊt

- X©y dùng hÖ thèng ph¸p luËt cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng

- æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ

c. Ph©n phèi thu nhËp quèc d©n mét c¸ch c«ng b»ng - hiÖu qu¶ t¹o ra

®éng lùc s¶n xuÊt.

Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, thÞ trêng cµng më réng sù ho¹t ®éng cña

quy luËt gi¸ trÞ cµng dÉn ®Õn viÖc ph©n ho¸ thu nhËp gi÷a c¸c tÇng líp d©n c,

chia rÏ d©n c thµnh c¸c tÇng líp kh¸c nhau trong quan hÖ cña hä ®èi víi

quyÒn lùc kinh tÕ vµ quyÒn lùc chÝnh trÞ. T×nh tr¹ng bÊt b×nh ®¼ng khi vît

qu¸ khu«n khæ cho phÐp dÉn ®Õn sù ph¶n øng cña d©n c trong lÜnh vùc chÝnh

trÞ, x· héi, m©u thuÉn g¾t gay vÒ lîi Ých gi÷a c¸c giai cÊp cã thÓ dÉn ®Õn sù ®e

do¹ æn ®Þnh chÕ ®é. ChÝnh v× vËy ®Ó æn ®Þnh vÒ mÆt chÝnh trÞ t¹o ra m«i trêng

x· héi lµnh m¹nh cho c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n, Nhµ níc ph¶i hoµn thµnh c¸c

ph©n phèi l¹i thu nhËp cña c¸c tÇng líp d©n c sao cho tháa m·n yªu cÇu c«ng

b»ng, hiÖu qu¶. MÆt kh¸c trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng sù kh¸c nhau vÒ së h÷u

cña c¶i, vÒ n¨ng lùc së trêng, vÒ tr×nh ®é tay nghÒ vµ sù may m¾n dÉn ®Õn sù

kh¸c nhau lµ lÏ ®¬ng nhiªn. Do vËy, Nhµ níc ph¶i biÕt lùa chän ph¬ng ¸n

ph©n phèi l¹i nh thÕ naß ®ã cho c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cã hiÖu qu¶ trong sù

b×nh ®¼ng cho phÐp.

d. Can thiÖp vµo c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ mçi khi cã chÊn ®éng.

§Þnh híng vµ t¹o m«i trêng ph©n phèi thu nhËp lµ nh÷ng c«ng viÖc

cÇn thiÕt thÓ hiÖn vai trß cña Nhµ níc trong mét chiÕn lîc dµi h¹n. Trong

TiÓu luËn kinh tÕ chÝnh trÞ

Phïng Thanh Tó

qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c chiÕn lîc ®ã, díi ¶nh hëng cña c¸c c¬ chÕ cung cÇu

gi¸ c¶ trong thÞ trêng néi ®Þa, ®ång thêi díi ¶nh hëng cña quan hÖ kinh tÕ

quèc d©n, viÖc thùc hiÖn ho¸ môc tiªu ®Þnh híng cña c¸c ch¬ng tr×nh dµi

h¹n bÞ nh÷ng "có sèc" lµm chÖch híng lµ ®iÒu kh«ng tr¸nh khái. Trong

trêng hîp ®ã Nhµ níc cÇn ph¶i sö dông nh÷ng c«ng cô nh l·i xuÊt, thuÕ,

quü dù tr÷ quèc gia vµ chØ tiªu ng©n s¸ch ®Ó lµm gi¶m nh÷ng chÊn ®éng do có

sèc g©y nªn, ®a nÒn kinh tÕ ®i theo ®Þnh híng.

e. Qu¶n lý tµi s¶n quèc gia, ph©n bæ c¸c nguån lùc mét c¸ch hîp lý.

Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta Nhµ níc cïng mét lóc ph¶i hoµn

thµnh hai nhiÖm vô lín trong lÜnh vùc kinh tÕ.

Thø nhÊt, Nhµ níc ®iÒu khiÓn sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ b»ng c¸ch

ho¹ch ®Þnh c¸c chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi dµi h¹n vµ ng¾n h¹n, quyÕt

®Þnh c¸c ph¬ng ¸n ph©n phèi vµ ph©n phèi l¹i thu nhËp quèc d©n sao cho

b×nh ®¼ng, c«ng b»ng, hiÖu qu¶, t¹o m«i trêng thuËn lîi, híng dÉn c¸c

doanh nghiÖp lµm ¨n, can thiÖp vµo nÒn kinh tÕ mçi khi cã "có sèc" ®Ó lµm

gi¶m c¸c chÊn ®éng trªn con ®êng ®i ®Õn môc tiªu.

Thø hai, cïng víi chøc n¨ng ®iÒu khiÓn kinh tÕ, Nhµ níc cßn ph¶i

®ãng vai trß ngêi qu¶n lý tµi s¶n quèc gia. VÒ mÆt ®èi ngo¹i, Nhµ níc cßn

cã tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ c¸c nguån lùc, ng¨n chÆn mäi ©m mu tõ bªn ngoµi ®Õn

c¸c vïng ®Æc quyÒn ®Æc lîi trong lßng ®Êt, vïng trêi vµ vïng biÓn. VÒ mÆt ®èi

néi, Nhµ níc lµ ngêi chñ së h÷u c¸c nguån lùc nµy lµ ph©n bè sö dông sao

cho hîp lý. MÆt kh¸c, Nhµ níc cßn lµ chñ së h÷u cña khu vùc doanh nghiÖp

Nhµ níc. Víi t c¸ch lµ chñ së h÷u cña doanh nghiÖp Nhµ níc, Nhµ níc

qu¶n lý trùc tiÕp vµ ®ãng vai trß ®éc quyÒn ë c¸c thÞ trêng quan träng, quyÕt

®Þnh sù tån t¹i cña ®Õ chÕ. Víi t c¸ch lµ ngêi chñ qu¶n lý ®Êt níc, Nhµ

níc lµ ngêi träng tµi, lµ chñ thÓ cña qu¸ tr×nh ph©n c«ng l¹i vai trß gi÷a c¸c

TiÓu luËn kinh tÕ chÝnh trÞ

Phïng Thanh Tó

thµnh phÇn kinh tÕ sao cho lîi Ých riªng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh«ng lµm

triÖt tiªu lîi Ých chung cña toµn bé x· héi.

g. Nhµ níc sö dông quyÒn lùc kinh tÕ chÝnh trÞ cña m×nh ®Ó tiÕp tôc

qu¸ tr×nh tù do gi¸ c¶, th¬ng m¹i ho¸ nÒn kinh tÕ víi nh÷ng néi dung c¬ b¶n.

Xo¸ bá t×nh tr¹ng ®éc quyÒn, x©y dùng c¸c ®¹o luËt chèng ®éc quyÒn

b»ng c¸ch t¹o ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp, t¹o ra c¸c ®iÒu

kiÖn, c¸c tiÒn ®Ò kinh tÕ, ph¸p lý cho sù ho¹t ®éng cña c¸c thÞ trêng cÇn biÕt

nh thÞ trêng vèn, thÞ trêng chøng kho¸n, thÞ trêng lao ®éng

h. Nhµ níc ®¶m nhËn vai trß thiÕt lËp, duy tr× quyÒn së h÷u c¸c quyÒn

lùc kinh tÕ theo híng x¸c ®Þnh sè chñ së h÷u ®Ých thùc cña c«ng nh©n, cña

c¸c doanh nghiÖp tËp thÓ, t nh©n vµ Nhµ níc, cô thÓ lµ:

Giao quyÒn sö dông ruéng ®Êt l©u dµi cho n«ng d©n víi c¸c quyÒn cô

thÓ nh thõa kÕ, thÕ chÊp, cho thuª

Cho thuª hoÆc ®Êu thÇ tµi s¶n s¶n xuÊt

Cho níc ngoµi thuª ®Êt vµ c¸c tµi s¶n phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh

II. Môc tiªu vµ c¸c chøc n¨ng qu¶n lý vÜ m« nÒn kinh tÕ cña nhµ

níc.

2.1. C¸c môc tiªu.

Trong ¶nh hëng nÒn kinh tÕ níc ta hiÖn nay tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch

ho¸ tËp trung chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã ®Þnh híng XHCN ph¶i

tr¶i qua nhiÒu giai ®o¹n vµ kh«ng Ýt khã kh¨n. §Ó ®¹t ®îc tíi ®Ých cuèi cïng

th× ta ph¶i ra ph¬ng híng vµ môc tiªu cô thÓ.

- §ã lµ ®¶m b¶o cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh, kh«ng gÆp ph¶i

nh÷ng biÕn ®éng xÊu, tèc ®é t¨ng trëng nhanh, tèc ®é t¨ng trëng GDP hµng

TiÓu luËn kinh tÕ chÝnh trÞ

Phïng Thanh Tó

n¨m tõ 9 - 10%. §a ®Êt níc c¬ b¶n tho¸t khái t×nh tr¹ng nghÌo nµn l¹c hËu

t¹o ®µ m¹nh mÏ cho bíc ph¸t triÓn míi vµo nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI.

Tr¸nh nh÷ng cuéc khñng ho¶ng thiÕu hoÆc thõa, l¹m ph¸t, duy tr× møc l¹m

ph¸t ë møc mét con sè. §ång thêi t¹o viÖc lµm cho ngêi lao ®éng, gi¶m tû lÖ

thÊt nghiÖp ë thµnh phè xuèng 5%. §Ó ®¹t ®îc nh÷ng ®iÒu ®ã, Nhµ níc ph¶i

chó träng: thóc ®Èy nhanh chãng qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo

híng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, h×nh thµnh c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý vµ

n¨ng ®éng. æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«, tÝch luü tõ néi bé kinh tÕ k×m h·m l¹m

ph¸t, tÝch cùc huy ®éng c¸c nguån vèn vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn.

T¨ng nhanh xuÊt khÈu, gi¶m nhËp siªu vµ ®¶m b¶o c¸c quan hÖ kinh tÕ quèc

tÕ. T¹o lËp nh÷ng ®iÒu kiÖn v÷ng ch¾c vÒ nh©n lùc, tµi chÝnh vµ c¬ së vËt chÊt

kü thuËt.

- Nhµ níc ph¶i ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi. Nhµ níc s÷a ch÷a

nh÷ng khiÕm khuyÕt cña thÞ trêng ®Ó thÞ trêng ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ nh:

h¹n chÕ ¶nh hëng cña ®éc quyÒn, t×nh tr¹ng v« chÝnh phñ dÉn ®Õn khñng

ho¶ng kinh tÕ, thÊt nghiÖp, « nhiÔm m«i trêng.. cô thÓ ®èi víi c¸c tæ chøc

®éc quyÒn, lîi dông u thÕ cña m×nh cã thÓ quy ®Þnh gi¸ c¶ ®Ó thu lîi nhuËn

vµ do ®ã ph¸ vì u thÕ c¹nh tranh hoµn h¶o. V× vËy cÇn cã sù can thiÖp cña

Nhµ níc ®Ó h¹n chÕ ®éc quyÒn, ®¶m b¶o t×nh tr¹ng hiÖu qu¶ cña c¹nh tranh

thÞ trêng. Cßn ®èi víi nh÷ng ho¹t ®éng tiªu cùc bªn ngoµi còng dÉn ®Õn

kh«ng hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng thÞ trêng nh « nhiÔm ngu«n níc vµ kh«ng

khÝ, khai th¸c ®Õn c¹n kiÖt tµi nguyªn kho¸ng s¶n.. vµ ®ßi hái Nhµ níc ph¶i

can thiÖp. V× vËy Nhµ níc ph¶i sö dông ®Õn luËt ph¸p ®Ó ng¨n chÆn nh÷ng

t¸c ®éng tiªu cùc ®ã.

- Cïng víi c¸c môc tiªu trªn th× Nhµ cßn cã môc tiªu quan träng kh¸c

®Ó gióp cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn lµnh m¹nh ®ã lµ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò

n¶y sinh trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ. Nh ®· nãi c¬ chÕ thÞ trêng lµ c¬

chÕ tèt nhÊt ®Ó ®iÒu tiÕt mét nÒn kinh tÕ cã hiÖu qu¶, tuy nhiªn c¬ chÕ thÞ

trêng cã mét lo¹t nh÷ng khuyÕt tËt v× vËy ë níc ta nÒn kinh tÕ do c¬ chÕ thÞ

TiÓu luËn kinh tÕ chÝnh trÞ

Phïng Thanh Tó

trêng ®iÒu tiÕt ph¶i cã sù can thiÖp cña Nhµ níc vµo kinh tÕ nh»m söa ch÷a

nh÷ng thÊt b¹i cña thÞ trêng ®¶m b¶o cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh, hiÖu

qu¶ vµ ®¹t ®îc c«ng b»ng x· héi.

ë níc ta, ®Ó ®¹t ®îc c¸c môc tiªu ®ã th× kh«ng ph¶i lµ viÖc nãi mµ

lµm ngay ®îc, mµ nã lµ c¶ mét qu¸ tr×nh. Qu¸ tr×nh ®ã kh«ng chØ ®ßi hái

kh«ng cã sù can thiÖp cña Nhµ níc mµ nã cßn ®ßi hái sù nç lùc cña c¸c tæ

chøc, c¸c doanh nghiÖp vµ cña mçi thµnh viªn trong x· héi. V× môc ®Ých cuèi

cïng kh«ng chØ cã lîi cho Nhµ níc, cho nÒn kinh tÕ mµ cßn cã lîi cho mçi

gia ®inh, mçi thµnh viªn trong x· héi.

2.2. C¸c chøc n¨ng qu¶n lý vÜ m« nÒn kinh tÕ Nhµ níc.

Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, Nhµ níc ®îc quan niÖm víi t c¸ch lµ

®óng c¸c chøc n¨ng chñ yÕu trong lÜnh vùc qu¶n lý vÒ kinh tÕ.

a. §Þnh ra khu«n khæ ph¸p luËt, ®Ò ra hÖ thèng ph¸p lý, trªn c¬ së ®ã

®Æt ra nh÷ng ®iÒuluËt c¬ b¶n vÒ quyÒn së h÷u tµi s¶n vµ ho¹t ®éng cña thÞ

trêng, quy ®Þnh ho¹t ®éng kinh tÕ mµ c¸c doanh nghiÖp vµ ngêi tiªu dïng

gia c¸c ho¹t ®éng thÞ trêng mµ kh«ng ai bÞ ng¨n c¶n. Ngoµi ra, ChÝnh phñ

còng nh chÝnh quyÒn c¸c cÊp cßn lËp nªn mét hÖ thèng c¸c quy ®Þnh chi tiÕt

nh»m t¹o nªn mét m«i trêng thuËn lîi, lµnh m¹nh vµ t¹o nªn hµnh lang an

toµn cho sù ph¸t triÓn cã hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi. §èi víi ViÖt

Nam, do hÖ thèng ho¹t ®éng kinh tÕ cßn ®¬n s¬, cha t¹o ®îc m«i trêng

kinh doanh lµnh m¹nh nÒn chøc n¨ng nµy cha ®îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ. Do ®ã,

yªu cÇu qu¶n lý kinh tÕ x· héi. §èi víi ViÖt Nam, do hÖ thèng ho¹t ®éng kinh

Quá trình hình thành và phương pháp nắm bắt vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa p3

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi