Sắc thuốc thế nào cho đúng?
Người xưa cho rằng: Sắc thuốc đúng cách thuốc mới có công hiệu.
Danh y Hải thượng Lãn ông hướng dẫn cách sắc thuốc như sau: Thuốc một lạng thì
dùng nước tám lạng, nấu bằng nồi đất, dùng giấy bịt kín miệng ấm. Thuốc bổ phải
sắc nhỏ lửa, còn bốn phần. Thuốc công bệnh phải sắc to lửa còn tám phần. Dùng
giấy lọc cho trong nước thuốc mới uống. Nếu để đục sức thuốc không lưu hành.
Thuốc bổ có thể tập trung bã thuốc của vài thang lại nấu lên mà uống thay nước
cũng hay. Thuốc công hạ, phát tán chỉ nên dùng nước đầu là hay, không cần sắc
nước nhì…”.
Sắc thuốc, dưới góc độ khoa học, là một quá trình thuỷ phân chiết xuất hoạt chất
dưới tác dụng của nhiệt độ. Để nâng cao hiệu quả sử dụng và tác dụng của thuốc,
cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Ấm sắc thuốc:
Nên dùng nồi đất để sắc thuốc, không nên dùng nồi sắt, nồi đồng, kể cả nồi nhôm
để sắc thuốc. Trong một số dược liệu có rất nhiều tanin, nếu dùng ấm sắc bằng kim
loại, trong quá trình sắc thuốc sẽ tạo thành tanat sắt, tanat đồng, tanat nhôm… làm
biến đổi chất thuốc. Dùng nồi nhôm để sắc thuốc, nếu thang thuốc có các vị chua
như Ngũ vị tử, Sơn tra… nồng độ nhôm trong thuốc sắc rất cao có thể gây ảnh
hưởng đến sức khoẻ. Một trong những nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy,
trong tế bào thần kinh trung ương của những người mắc bệnh suy não có sự có mặt
của nhôm. Và nhôm cũng đã được coi là một trong những nguyên nhân gây bệnh
này.