SỔ TAY CỎ CHĂN NUÔI
Phan Huy Chương1, Bùi Văn Tùng1, Trần Bích Ngọc2, Mai Thanh Tú3 &
Mary Atieno4
1Northern Mountainous Agriculture and Forestry Science Institute, Vietnam
2National Institute of Animal Sciences, Vietnam
3International Livestock Research Institute, Vietnam
4Alliance of Bioversity International & CIAT, Vietnam
2021
1
CỎ MULATO II
Tên khoa học: Urochloa ruziziensis × U. decumbens × U. brizantha cv. Mulato II
1. Kỹ thuật trồng và chăm sóc
a) Chuẩn bị đất và cách trồng: Làm đất nhỏ, sạch cỏ dại, rạch hàng sâu khoảng 5cm, rộng 20 cm,
khoảng cách các hàng rộng từ 40-50 cm. Rắc phân lót và lấp phân với một lớp đất mỏng trước
khi gieo. Trộn hạt cỏ với đất bột khô hoặc cát mịn với tỉ lệ 1 kg hạt cỏ trộn với 30-50 kg đất
bột rồi đem gieo. Lấp nhẹ hạt bằng lớp đất bột mịn. Đảm bảo không lấp hạt dày quá 2cm.
b) Lượng giống cần: Lượng hạt giống cần 10-15 kg/ha. Lượng thân rễ, cây con cần cho 1 ha
khoảng 3,5-4 tấn/ha, trồng theo hốc cách nhau 25 cm x 40 cm. 2-3 thân rễ / hốc. Chú ý: đất tốt
trồng thưa hơn, khi trồng bằng hom cần cắt bớt ngọn, để cây con dài 20-25 cm tránh thoát hơi
nước.
c) Thời vụ trồng: Gieo hạt từ đầu mùa mưa, từ tháng 4 – 7 hàng năm tại các tỉnh Tây Bắc, trồng
thân rễ từ tháng 5 – tháng 9. Không nên trồng muộn quá, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây
cỏ vào mùa đông.
d) Lượng phân bón và cách dùng: 1 ha cần 10-15 tấn phân chuồng hoai mục, 200-250 kg NPK
5:10:3 và 60-80 kg đạm ure bón sau 1 lứa thu hoạch. Bón lót toàn bộ phân chuồng và phân
NPK 5:10:3 trước khi gieo hạt. Bón thúc đạm sau gieo 20-30 ngày và chia ra bón thúc qua
từng lần thu hoạch. Chú ý thời gian cách ly an toàn cho vật nuôi ăn cỏ từ lần bón cuối cùng
đến lúc thu hoạch với đạm ít nhất 14 ngày, không bón phân khi vừa thu hoạch xong, tốt nhất
nên bón sau thu hoạch từ 10 -15 ngày.
e) Quản lý cỏ dại: Sau trồng 25-30 ngày và sau mỗi lứa thu hoạch. Cần làm cỏ bằng cách dùng
cuốc xới xáo hoặc nhổ, không được phun bất kỳ loại thuốc trừ cỏ nào.
2
2. Cách thu hoạch cỏ
a) Cỏ Mulato II phù hợp với việc cắt mang về
chuồng nuôi.
b) Nên thu hoạch cỏ lứa đầu tiên sau trồng 60 ngày,
chiều cao cây lứa đầu tiên bằng cách đo vuốt lá
thẳng đứng từ gốc cao khoảng 70-130 cm. Chọn
vị trí cắt tính từ gốc lên cao khoảng 10-15 cm,
giúp các mầm dưới gốc phát triển tốt và phòng
ngừa gốc bị thui trột hoặc thối. Các lứa cắt tiếp
theo, trong mùa mưa cắt sau 40-45 ngày tuổi, mùa
khô cắt sau 50-55 ngày tuổi.
3. Cách sử dụng cỏ
a) Cỏ cắt có thể băm, thái ngắn cho trâu bò ăn tươi.
b) Vào vụ hè - thu sản lượng nhiều có thể thu cắt để phơi khô hoặc ủ chua dự trữ thức ăn cho vụ
đông.
c) Nên kết hợp với các loại thức ăn khác (cây họ đậu, thức ăn tinh, rơm….).
4. Ưu điểm
a) Chịu lạnh, chịu hạn
b) Năng suất và chất lượng cao
c) Thời gian lưu gốc 5-7 năm
5. Nhược điểm
a) Sinh trưởng chậm hơn Ghine
b) Vật nuôi có thể không thích ăn giai đoạn đầu do có lông
c) Yêu cầu đất trồng có độ phì cao, đất tốt
3
CỎ SẢ LÁ LỚN (CỎ MOMBASA GUINEA)
Scientific name: Megathyrus maximus cv. Mombasa
1. Kỹ thuật trồng và chăm sóc
a) Chuẩn bị đất và cách trồng: Làm đất nhỏ, sạch cỏ dại, rạch hàng sâu khoảng 5cm, rộng 20 cm,
khoảng cách các hàng rộng từ 40-50 cm. Rắc phân lót và lấp phân với một lớp đất mỏng. Trộn
hạt cỏ với đất bột khô hoặc cát mịn với tỉ lệ 1 kg hạt cỏ trộn với 30-50 kg đất bột rồi đem gieo.
Lấp nhẹ hạt bằng lớp đất bột mịn.
b) Lượng giống cần: Lượng hạt giống cần 8-10kg hạt/ha. Lượng thân rễ, cây con cần cho 1 ha
khoảng 3,5-4 tấn/ha, trồng theo hốc cách nhau 25cm x 40cm. 2-3 thân / hốc. Chú ý: đất tốt
trồng thưa hơn, khi trồng bằng hom cần cắt bớt ngọn, để cây con dài 20-25cm tránh thoát hơi
nước.
c) Thời vụ trồng: Gieo hạt từ đầu mùa mưa, từ tháng 4 – 7 hàng năm, trồng thân rễ từ tháng 5 –
tháng 9. Không nên trồng muộn quá, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây cỏ vào mùa đông.
d) Lượng phân bón và cách dùng: 1 ha cần 10-15 tấn phân chuồng hoai mục, 200 kg supe Lân,
Kali clorua 100 kg hoặc 200-250 kg NPK 5:10:3 để lót và 200-300 kg đạm Ure. Bón lót vào
rãnh trước khi trồng toàn bộ phân hữu cơ, phân lân và 50% phân kali hoặc 100% NPK 5 10 3
lót Bón 50% lượng phân kali còn lại chia đều nhiều lần bón kết hợp cùng phân đạm. Phân đạm
chia đều bón cho mỗi lứa cắt (5-7 lứa/năm). Chú ý thời gian cách ly an toàn cho vật nuôi ăn cỏ
từ lần bón cuối cùng đến lúc thu hoạch với đạm ít nhất 14 ngày. Không bón phân ngay sau khi
cắt, tốt nhất cách 10-15 ngày sau thu hoạch.
e) Quản lý cỏ dại: Sau trồng 25-30 ngày cần làm cỏ bằng cách dùng cuốc xới xáo, không được
phun bất kỳ loại thuốc trừ cỏ nào.
4
2. Cách thu hoạch cỏ
a) Cỏ sả lá lớn phù hợp với việc cắt
mang về chuồng nuôi.
b) Nên thu hoạch cỏ lứa đầu tiên
sau trồng 60 ngày, chiều cao cây
tình theo cách vuốt lá từ gốc
khoảng 100-160 cm. Chọn vị trí
cắt tính từ gốc lên cao khoảng
10-15 cm, giúp các mầm dưới
gốc phát triển tốt và phòng ngừa gốc bị thui trột hoặc thối. Các lứa cắt tiếp theo, mùa mưa cắt
từ sau 40-45 ngày tuổi, mùa khô cắt sau 50-55 ngày tuổi. Nên thu hoạch trước khi có bẹ lá.
3. Cách sử dụng cỏ
a) Cỏ cắt có thể băm, thái ngắn cho trâu bò ăn tươi.
b) Vào vụ hè - thu sản lượng nhiều có thể thu cắt để phơi khô hoặc ủ chua dự trữ thức ăn cho vụ
đông.
c) Nên kết hợp với các loại thức ăn khác (cây họ đậu, thức ăn tinh, rơm….)
4. Ưu điểm
a) Năng suất chất xanh cao
b) Loại cây thức ăn chất lượng cao
c) Tiềm năng sản xuất cao
d) Chịu hạn, chịu lạnh
.
5. Nhược điểm
a) Yêu cầu đất tốt, màu mỡ
b) Tỉ lệ nước trong thân và lá cao vào mùa mưa
c) Có thể trở nên sơ, cứng thân, lá nếu không được cắt thường xuyên
d) Không chịu được ngập úng
Cắt tại vị trí cách gốc 10-15 cm
