
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CỤC QUẢN LÝ ĐÊ ĐIỀU VÀ PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI
SỔ TAY
HÀ NỘI, 2024

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CỤC QUẢN LÝ ĐÊ ĐIỀU VÀ PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI
SỔ TAY
HÀ NỘI, 2024

1
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, thiên tai ở nước ta diễn biến bất thường, phức tạp với sự
xuất hiện của hầu hết các loại hình thiên tai trên khắp các vùng miền của cả nước như
bão, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn,... đã gây thiệt hại nghiêm
trọng về người, tài sản và đến sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của nước ta. Công
tác phòng, chống thiên tai được cả hệ thống chính trị và xã hội quyết liệt vào cuộc thực
hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó việc nâng cao nhận thức cộng đồng, thông tin
truyền thông được chú trọng. Những kết quả này là tiền đề góp phần giảm thiểu thiệt hại
do thiên tai gây ra, bảo vệ cuộc sống của nhân dân và thành quả phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước, xây dựng một xã hội an toàn trước thiên tai.
Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin truyền thông trong PCTT,
đồng thời triển khai kế hoạch thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản
lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030” (gọi tắt là Đề án 553) năm 2024,
Trung tâm Chính sách và Kỹ thuật phòng, chống thiên tai - Cục Quản lý đê điều và
Phòng, chống thiên tai triển khai biên soạn cuốn “Sổ tay phổ biển kiến thức phòng chống
thiên tai cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên, cán bộ cơ sở truyền thanh – truyền hình
cấp huyện, cán bộ đài truyền thanh cấp xã” nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng, thông
tin cơ bản về thiên tai cũng như các hoạt động PCTT tại Việt Nam cho cho đội ngũ
phóng viên, biên tập viên, cán bộ cơ sở truyền thanh – truyền hình cấp huyện, cán bộ
đài truyền thanh cấp xã, qua đó nâng cao sự hiểu biết về quyền, trách nhiệm của mình
trong công tác tuyên truyền, thông tin truyền thông về PCTT ở địa phương. Sổ tay đồng
thời là tài liệu tham khảo cho các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và các cá nhân liên quan
trong việc nghiên cứu, sử dụng và học tập.
Nội dung cơ bản được đề cập trong cuốn Sổ tay gồm 4 phần và Danh mục các
phụ lục; Tài liệu tham khảo: Phần I. Tổng quan tài liệu; Phần II. Yêu cầu của thông tin
truyền thông trong phòng chống thiên tai; Phần III. Kiến thức phòng chống thiên tai; Phần
IV. Một số kỹ năng viết tin, bài phát thanh về PCTT. Nội dung tài liệu giới thiệu chi tiết
từ cơ sở pháp lý đến các khái niệm, định nghĩa cơ bản về thiên tai, nhận diện một số
loại hình thiên tai, những điều nên làm, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, vai
trò, tầm quan trọng của thông tin truyền thông trong PCTT, đơn vị truyền thông cơ sở,
phương châm Bốn tại chỗ, một số kỹ năng viết tin, bài phát thanh về PCTT, hướng dẫn
cách khai thác và sử dụng tài liệu truyền thông về PCTT, ... Do thời gian biên soạn có
hạn nên không tránh khỏi sai sót, rất mong nhận được sự góp ý.
Trung tâm Chính sách và Kỹ thuật phòng, chống thiên tai

2
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BCĐ
Ban chỉ đạo
UBND
Uỷ ban nhân dân
PCTT
Phòng chống thiên tai
PTDS
Phòng thủ dân sự
PCTT&TKCN
Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn
RRTT DVCĐ
Rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng
RRTT
Rủi ro thiên tai
NKT
Người khuyết tật
NCT
Người cao tuổi
DBTT
Dễ bị tổn thương
BLG
Bạo lực giới
BLTCSG
Bạo lực trên cơ sở giới
Đề án 553
Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 06/4/2021 của Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng
và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030”

3
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .......................................................................... 2
PHẦN I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ......................................................................... 8
1. Cơ sở pháp lý xây dựng tài liệu ....................................................................... 8
2. Mục đích ......................................................................................................... 8
3. Đối tượng, phạm vi và nội dung tài liệu .......................................................... 8
3.1. Đối tượng ............................................................................................. 8
3.2. Phạm vi ................................................................................................ 8
3.3. Nội dung tài liệu ................................................................................... 9
PHẦN II: YÊU CẦU CỦA THÔNG TIN, TRUYỀN THÔNG TRONG PHÒNG
CHỐNG THIÊN TAI ............................................................................................. 10
I. YÊU CẦU CHUNG ...................................................................................... 10
1. Các quy định về thông tin, truyền thông trong phòng chống thiên tai ........ 10
1.1. Luật Phòng, chống thiên tai ................................................................ 10
1.2. Luật Phòng thủ dân sự ........................................................................ 10
1.3. Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai
.................................................................................................................. 11
1.4. Quy định về hoạt động thông tin cơ sở ............................................... 12
1.5. Quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai và cấp độ rủi ro thiên
tai .............................................................................................................. 13
1.6. Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa
vào cộng đồng, đến năm 2030” ................................................................. 14
1.7. Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến 2030, tầm nhìn đến năm
2050 .......................................................................................................... 14
1.8. Kế hoạch truyền thông về phòng chống thiên tai - chủ động thích ứng
với biến đổi khí hậu từ cộng đồng ............................................................. 15
2. Yêu cầu của thông tin truyền thông trong phòng, chống thiên tai .............. 15
2.1. Truyền thông trong phòng, chống thiên tai ......................................... 15
2.2. Vai trò và yêu cầu của truyền thông trong phòng, chống thiên tai ....... 16
2.3. Nội dung thông tin truyền thông ......................................................... 18
2.4. Phương tiện và hình thức, phương thức truyền thông trong phòng,
chống thiên tai ........................................................................................... 20
II. ĐƠN VỊ TRUYỀN THÔNG CẤP HUYỆN VÀ CẤP XÃ ............................ 25
1. Đơn vị truyền thông cấp huyện ................................................................. 25
1.1. Chuyển đổi hoạt động của cơ sở truyền thanh - truyền hình thành đơn vị
truyền thông cấp huyện ............................................................................. 25
1.2. Tổ chức hoạt động của đơn vị truyền thông cấp huyện ....................... 25
1.3. Nhiệm vụ của đơn vị truyền thông cấp huyện ..................................... 25
1.4. Đội ngũ cán bộ cơ sở truyền thông cấp huyện .................................... 26
2. Đài truyền thanh cấp xã ............................................................................. 27

