3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
1
gi
gi
i
iph
ph¸
¸p
pthu
thu gom
gom chi
chi phÝ
phÝ thÊp
thÊp:
:
m
m¹
¹ng
ng l
l−í
−íi
itho
tho¸
¸t
tn
n−í
−íc
c
®
® t
t¸
¸ch
ch c
cÆ
Æn
n
CÊp n−íc & vÖ sinh chi phÝ thÊp
PGS. TS. NguyÔn ViÖt Anh
Phã viÖn tr−ëng, ViÖn Khoa häc v Kü thuËt M«i tr−êng,
PCN Bé m«n CÊp tho¸t n−íc,
Tr−êng §¹i häc X©y dùng H Néi
NÕu l−u l−îng thÊp, khiÕn cho vËn tèc dßng ch¶y kh«ng
®ñ kh¶ n¨ng tù lm s¹ch ®−êng tho¸t n−íc, trong mét sè
tr−êng hîp, cã thÓ bè trÝ bÓ tù ho¹i ë phÝa tr−íc cèng, cã
nhiÖm vô ®iÒu hßa l−u l−îng, l¾ng cÆn v lªn men ph©n
hñy kÞ khÝ cÆn l¾ng.
D
Dß
ßng
ng th
th
i
i®
®Ç
Çu
ura
ra c
cñ
ña
ab
bÓ
Ót
tù
ùho
ho¹
¹i,
i, kh
kh«
«ng
ng ch
chø
øa
ac
c¸
¸c
c chÊt
chÊt th
th
i
i
r
r¾
¾n l
n l¬
¬l
lö
öng
ng,
, cã
cã th
thÓ
Óch
ch
y
ytrong
trong ®−
®−êng
êng c
cè
èng
ng ®−
®−êng
êng kÝnh
kÝnh nh
nhá
á,
,
cã
cã ®é
®é d
dè
èc
cb
b¸
¸m
mtheo
theo ®
®Þa
Þa h
h×
×nh
nh m
m
kh
kh«
«ng
ng l
l¾
¾ng
ng c
cÆ
Æn
n,
, nhê
nhê ®
®ã
ã
gi
gi
m
m®−
®−î
îc
cchi
chi phÝ
phÝ x
x©
©y
yd
dù
ùng
ng v
v
qu
qu
n
nlÝ
lÝ m
m¹
¹ng
ng l
l−í
−íi
itho
tho¸
¸t
t
n
n−í
−íc
c.
.
 
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
2
C
Cè
èng
ng tho
tho¸
¸t
tNT
NT ®
® l
l¾
¾ng
ng
HÖ thèng cèng tho¸t n−íc th¶i ® l¾ng ®Æc biÖt phï
hîp víi c¸c vïng s½n cã c¸c bÓ tù ho¹i
BÓ tù ho¹i mét
ng¨n
−hoÆc mét
nhãm hé gia
®×nh
ThiÕt
ThiÕt kÕ
kÕ m
m¹
¹ng
ng l
l−í
−íi
itho
tho¸
¸t
tn
n−í
−íc
cth
th
i
i®
® l
l¾
¾ng
ng c
cÆ
Æn
n
q
q
h
h
= k
= k
1
1
k
k
2
2
pw/86400
pw/86400
k
1
= hÖ sè kh«ng ®iÒu ho, =1.2–1.3 theo kinh
nghiÖm cñaHoa Kú; khi tÝnh to¸n lÊy 1.5
1.5
k
2
= hÖ sè, = l−u l−îng n−íc th¶i/l−îng n−íc cÊp
tiªu thô, = 0.8–0.9; th−êng lÊy = 0.85
0.85
L
L−
−u
u l
l−î
−îng
ng max
max tõ
tõ h
hé
égia
gia
®
®×
×nh
nh (
(®
®Êu
Êu n
nè
èi
i), l/s
), l/s
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
3
q
q
h
h
= k
= k
1
1
k
k
2
2
pw/86400
pw/86400
p = quy m« hé gia ®×nh, sè ng−êi
w = l−îng n−íc tiªu thô, l/ng−êi.ng®
86400 = sè gi©y trong mét ngy
tøc l, q
q
h
h
= 1.5
= 1.5 x
x10
10
−
−5
5
pw
pw
vDßng ch¶y cã thÓ l k
kª
ªnh
nh h
hë
ë,
, d
dß
ßng
ng ch
ch
y
y®
®Ç
Çy
y
kh
kh«
«ng
ng ¸
¸p
p trong
trong ®−
®−êng
êng è
èng
ng,
,hoÆc, ë nh÷ng ®o¹n
n»m thÊp h¬n ®−êng gradient ¸p lùc, l
l
d
dß
ßng
ng ch
ch
y
y
®
®Ç
Çy
ycã
cã ¸
¸p.
p.
v
vPh¶i tiÕn hnh ph©n tÝch riªng cho tõng ®o¹n cèng
tÝnh to¸n, nghÜa l ®o¹n cèng m ë ®ã dßng ch¶y
(kªnh hë, dßng ch¶y ®Çy kh«ng ¸p hoÆc cã ¸p) cã
l−u l−îng kh«ng biÕn ®æi & gradien thuû lùc t−¬ng
®èi ®ång nhÊt
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
4
S
Sö
ödông
dông c
c«
«ng
ng th
thø
øc
cManning
Manning
v = (1/n)r
v = (1/n)r
⅔
⅔
i
i
½
½
Tèc ®é dßng
ch¶y, m/s
B¸n kÝnh thuû lùc (= diÖn tÝch
mÆt c¾t dßng ch¶y ÷chu vi
−ít)
HÖ sè nh¸m cña
®−êng èng (th«ng
th−êng l 0.013)
Gardient cña cèng,
m/m (®é dèc thuû
lùc)
NÕu
NÕu d
dß
ßng
ng ch
ch
y
yvõa
võa ®
®Ç
Çy
yc
cè
èng
ng:
:
r = R v R ®−îc tÝnh b»ng c«ng thøc
R = (
R = (π
πD
D
2
2
/4)/
/4)/π
πD = D/4
D = D/4
Khi ®ã tèc ®é dßng ch¶y = l−u l−îng/diÖn tÝch tiÕt diÖn,
v' c«ng thøc tÝnh l−u l−îng cña Manning sÏ l':
Q = 24 D
8/3
i
1/2
D tÝnh b»ng m
HoÆc Q = (2.4
Q = (2.4×
×10
10
−
−4
4
) D
) D
8/3
8/3
i
i
1/2
1/2
D
D tÝnh
tÝnh b
b»
»ng
ng mm
mm
quan
quan ®
®i
iÓ
Óm
mthiÕt
thiÕt kÕ
kÕ:
:Gi
Gi¸
¸trÞ
trÞ Q
Q theo
theo c
c«
«ng
ng th
thø
øc
c
n
n
y ph
y ph
i
i l
lí
ín
nh
h¬
¬n
nl
l−
−u
u l
l−î
−îng
ng max
max −
−í
íc
ctÝnh
tÝnh trong
trong ®
®o
o¹
¹n
n
c
cè
èng
ng ®
®ang
ang xÐt
xÐt
B¸n kÝnh cèng, m
qNÕu kh«ng, sö dông cèng cã ®−êng kÝnh lín h¬n liÒn kÒ
Lu
Lu«
«n
n lu
lu«
«n
n

 ch
chó
óý
ý ®
®Õn
Õn
®¬
®¬n
n vÞ
vÞ
3/7/2010
EU ASIA LINK Programme. LCST Project.
5
Ph
Ph−¬
−¬ng
ng ph
ph¸
¸p
p thiÕt
thiÕt kÕ
kÕ v
ví
íi
iGardient
Gardient biÕn
biÕn ®
®æ
æi
i(USA)
(USA)
• TuyÕn cèng b¸m s¸t theo bÒ mÆt ®Þa h×nh
– ChÕ ®é dßng ch¶y cã thÓ thay ®æi theo yªu cÇu tõ
ch¶y kh«ng ¸p ®Õn dßng ch¶y cã ¸p, sau ®ã l¹i
quay l¹i kh«ng ¸p
•
•Kh
Kh«
«ng
ng ®
®ß
ßi
ih
há
ái
i®¹
®¹t
t t
tè
èc
c®é
®é t
tù
ùl
l
m s
m s¹
¹ch v
ch v×
×c
cè
èng
ng ch
chØ
Øv
vË
Ën
n
chuy
chuyÓ
Ón
nn
n−í
−íc
cth
th
i
i®j
®j l
l¾
¾ng
ng c
cÆ
Æn
n
• ThiÕt kÕ  ®¶m b¶o:
(1) tho¸t ®−îc to
to
n
n b
bé
él
l−î
−îng
ng n
n−í
−íc
c,
,v
(2) ®é
®é d
dè
èc
cthu
thuû
ûl
lù
ùc
ctuyÕn
tuyÕn c
cè
èng
ng kh
kh«
«ng
ng v
v−î
−ît
tqu
qu¸
¸
mi
miÖ
Öng
ng c
cè
èng
ng ra
ra c
cñ
ña
abÊt
bÊt k
kú
úb
bÓ
Ót
tù
ùho
ho¹
¹i n
i n
o
o ®−
®−î
îc
c
®
®Êu
Êu n
nè
èi
i
– nÕu kh«ng n−íc th¶i sÏ ch¶y ng−îc tõ cèng
vo bÓ tù ho¹i