for every child
VIET NAM
TÀI LIU NG DẪ N THỰ C HÀNH
(Dành cho cán b hi cp cơ s)
Hà Ni, 2017
TRONG TRƯỜNG HỢP THIÊN TAI
KHẨN CẤP
B LAO Đ NG THƯ Ơ NG BINH H I
HỖ TRỢ CỘNG ĐỒNG
3
Hỗ Tr C NG Đồ NG TrONG TrƯ NG H p THIêN TAI kHẩ N C p
MỤC LỤC
L I M ĐẦU ...................................................................................................................................5
BÀI 1: NH NG VN Đ CHUNG VỀ THIêN TAI ..............................................................................6
1. ki nim thiên tai và mt s dng thiên tai .............................................................6
1.1. Thiên tai .........................................................................................................................................................................6
1.2. Mt s dạng thiên tai chính Việt Nam ...........................................................................................................8
2. Các nm đi tưng d b tn thương khi có thiên tai ...........................................1 1
3. nh ng ca thiên tai ...........................................................................................12
3.1. Vkinh tế ...................................................................................................................................................................13
3.2. Vsc khe ...............................................................................................................................................................14
3.3. Vtâm lý và xã hi ..................................................................................................................................................14
4. Vai t ca nhân vn công tác hi trong png, chống thiên tai ....................15
4.1. Vai t của nhân viên ng tác hi trongng phó với thiên tai .......................................................16
4.2. Yêu cầu đi với nhân viên công tác xã hi khi tham gia ng phó với thiên tai ................................ 17
5. Mt s n bn chính sách pháp lut về phòng, chng thn tai ........................... 18
5.1. Luật, pháp lệnh ........................................................................................................................................................ 18
5.2. Ngh đnh ...................................................................................................................................................................18
5.3.
Quyết đnh.................................................................................................................................................................19
BÀI 2: CÁC HOẠT Đ NG Tr GIÚp C A NHÂN VIêN CÔNG TÁC H I TrƯ C VÀ
TrONG kHI XY rA THIêN TAI ...............................................................................................20
1. Các hoạt đng nâng cao năng lc ng p trưc thiên tai ..................................... 20
1.1. Truyền thông, giáo dc cộng đng trong ng phó với thiên tai ...........................................................20
1.2. Thành lập, chuẩn b sẵn mạng lưi h trợ ....................................................................................................21
1.3. Cung cấp thông tin cho cộng đng ................................................................................................................21
1.4. Tham gia vào ban phòng chng thiên tai .....................................................................................................22
2. Các hoạt đng can thip, trợ giúp khi xảy ra thiên tai ............................................22
2.1. Hỗ trợ khẩn cấp đi với nhângia đình ...............................................................................................22
4
h tr c ng đ ng trong trư ng h p thiên tai khn cấp
3. Các hoạt đng trợ giúp khn cấp đi với cá nhân và gia đình ................................25
3.1. Tr giúp nhân b tn thương th chất nghiêm trng ...........................................................................25
3.2. Hỗ tr cá nhân xử lý khng hoảng .................................................................................................................... 25
3.3. Tr giúp nhân, gia đình nạn nhân tiếp cận c dch vụ h tr ........................................................27
3.4. Hỗ trợ khẩn cấp đi với cng đng .................................................................................................................29
BÀI 3: CÁC HOẠT Đ NG Tr GIÚp pH C Hồ I SAU THN TAI ..................................................36
1. Hỗ trợ cá nhân, gia đình ............................................................................................36
1.1. Đánh giá các vấn đcủa nhân, gia đình ...................................................................................................36
1.2. Lập kế hoạch h trợ nhân, gia đình ............................................................................................................38
1.3. Thc hiện các hoạt đng h tr cho nhân, gia đình .............................................................................40
1.4. Đánh giá kết quphc hi của nhân, gia đình ......................................................................................41
2. Hỗ trợ cng đng phc hi .......................................................................................43
2.1. Đánh giá vấn đề, khó khăn ca cộng đng sau thiên tai ........................................................................ 43
2.2. Nhận diện thành lập các nhóm nòng cốt trong cng đng .............................................................46
2.3. Lập kế hoạch phc hi cho cộng đng .........................................................................................................47
2.4. Thc hiện các hoạt đng h tr cng đng phc hi ...............................................................................49
2.5. Đánh giá kết quphc hi của cộng đng .................................................................................................. 51
pHỤ L C ......................................................................................................................................52
Mẫu báo o s 1 ...........................................................................................................................................................52
Mẫu báo o s 2 ...........................................................................................................................................................53
TÀI LIU THAM kHO ..................................................................................................................55
5
h tr c ng đ ng trong trư ng h p thiên tai khn cấp
Vi vị tđa lý và đa hình của Việt Nam, nưc ta đưc đánh giá là mt trong nhng quc gia chu
nhiều thiệt hại và db tn thương nhất bi thiên tai biến đi khí hậu. Hàng năm, nhng hiểm
ha thiên tai như bão, lũ lt, st l đất, lũ quét, đng đất, triều ng,gây ra biết bao nhiêu thảm
ha đi với con ngưi và tài sản. Nếu không nhng biện pháp phù hphiệu quđgiảm
thiểu tác hại của thảm ha thiên tai, hậu qusẽ là khôn lưng.
Trong nhng năm qua, Chính ph Việt Nam đã nhiều ch trương, chính sách nhằm nâng cao
năng lc phòng, chng thiên tai và thích ng với biến đi khí hậu. C thể, đó là Chiến lưc quc gia
phòng chng và giảm nhthiên tai đến năm 2020 và Chương trình mc tiêu quc gia vng phó
biến đi khí hậu. Tuy nhiên, ng tác thc hiện phòng chng thiên tai ở c đa phương vẫn chưa
đạt đưc hiệu qumong mun.
Cun tài liệu Hỗ tr cộng đng trong trưng hp thiên tai khẩn cấp đưc biên soạn nhằm mc
đích hưng dẫn thc hành cho n b ng tác hi cấp, phưng, th trấn nhằm tng
bưc nâng cao nhận thc và kỹ năng phòng, chng thiên tai và thích ng với biến đi khí hậu
của cộng đng.
Tài liệu đưc biên soạn bi s tài trợ của UNICEF, s phi hp gia B Lao đng, Thương binh
hi với Học viện Thanh thiếu niên Việt Namnhng đóng góp chuyên môn của các chuyên gia,
c nhà khoa hc và c giảng viên trong lĩnh vực này.
Do cun tài liệu hưng dẫn thc hành cho n b xã hi cấp cộng đng lần đầu đưc biên soạn
nên không tránh khi nhng thiếu sót. Rất mong nhận đưc s góp ý của bạn đc đlần tái bản
sau đưc hoàn thiện hơn.
Trân trọng cm ơn!
Nm tác gi/Ban bn tp
LỜI MỞ ĐẦU