THẦY CƯỜNG PLEIKU – DẠY KÈM TOÁN – LÝ – HÓA
Page | 1
TH
Ầ
Y CƯ
Ờ
NG PLEIKU
ĐỊA CHỈ: 74A VÕ TRUNG THÀNH
SĐT: 0989 476 642
KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9
CHỦ ĐỀ: ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
PHẦN I. LÝ THUYẾT
1. Khái niệm về đoạn mạch nối tiếp
- Một đoạn mạch được gọi là đoạn mạch nối tiếp nếu các thành phần (điện trở, bóng
đèn,…) được kết nối liên tiếp nhau. Một mạch nối tiếp tạo thành một đường chỉ có
một vòng (không phân nhánh). Do đó, dòng điện chạy qua các thành phần là như
nhau và điện áp được phân chia tùy thuộc vào điện trở của từng thành phần trong
mạch.
- Ví dụ: Ba điện trở 1 2 3
, ,R R R được mắc nối tiếp nhau. Cường độ dòng điện qua ba
điện trở lần lượt là 1 2 3
, ,I I I . Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở lần lượt là
1 2 3
, ,U U U . Hiệu điện thế của nguồn là U, cường độ dòng điện chạy trong mạch chính
là I.
2. Tính chất của đoạn mạch nối tiếp
- Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm (cường độ dòng điện chạy qua
mỗi thiết bị trong mạch bằng với cường độ dòng điện chạy trong mạch chính)
1 2 3
I I I I
- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế giữa hai đầu các
thiết bị.
1 2 3
U U U U
- Điện trở tương đương của đoạn mạch nối tiếp bằng tổng các điện trở thành phần.
1 2 3AB
R R R R
+ Chú ý: Điện trở tương đương là điện trở có thể thay thế cho các điện trở thành
phần sao cho với cùng một hiệu điện thế thì cường độ dòng điện là như nhau.
THẦY CƯỜNG PLEIKU – DẠY KÈM TOÁN – LÝ – HÓA
Page | 2
- Ví dụ: Cho mạch điện như hình vẽ
Biết 1 1 2 3 1 2 3
0,5 , 3 , 5 , 9 , 1,5 , 2,5 , 4, 5I A U V U V U V R R R .
Tính 2 3
, , , , AB
I I I U R ?
Giải
Áp dụng tính chất của đoạn mạch nối tiếp, ta có:
1 2 3 0,5I I I I A
1 2 3 3 5 9 17U U U U V
1 2 3 1,5 2, 5 4,5 8, 5
AB
R R R R
- Bài tập tương tự: Cho mạch điện như hình vẽ trên.
Biết 1 2 2 3
0, 25 , 5 , 10 , 20 , 80 , 40 , 20
AB
I A U V U V U V R R R .
Tính 1 2 3 3 1
, , , ,I I I U R ?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
3. Định luật Ohm áp dụng cho đoạn mạch nối tiếp
- Cường độ dòng điện chạy trong mạch chính AB
AB
U
I
R
- Cường độ dòng điện chạy qua từng điện trở 3
1 2
1 2 3
1 2 3
; ; U
U U
I I I
R R R
THẦY CƯỜNG PLEIKU – DẠY KÈM TOÁN – LÝ – HÓA
Page | 3
- Ví dụ: Cho mạch điện như hình vẽ.
Biết nguồn điện là một viên pin 3V, 1 2
4 , 6R R
Tính:
+ Điện trở tương đương của đoạn mạch.
+ Cường độ dòng điện qua từng điện trở.
+ Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở.
Giải
+ Điện trở tương đương của đoạn mạch: 1 2 4 6 10
td
R R R .
+ Cường độ dòng điện qua mạch chính: 30,3
10
td
U
I A
R
.
Áp dụng tính chất của đoạn mạch nối tiếp, ta có:
1 2 0,3I I I A .
+ Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở là
1 1 1 2 2 2
. 0,3.4 1, 2 ; . 0,3.6 1,8U I R V U I R V
Hoặc ta có thể tính 2
U theo tính chất của đoạn mạch nối tiếp như sau:
1 2 2 1 3 1, 2 1,8U U U U U U V
- Bài tập tương tự: Cho mạch điện như hình vẽ
Biết số chỉ của ampe kế là 10 mA , số chỉ của vôn kế là 5V, nguồn điện là một pin 9V.
Tính
a) Cường độ dòng điện qua các điện trở.
b) Hiệu điện thế giữa hai đầu 2
R và giá trị các điện trở.
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
THẦY CƯỜNG PLEIKU – DẠY KÈM TOÁN – LÝ – HÓA
Page | 4
PHẦN II. BÀI TẬP
TRẮC NGHIỆM 4 ĐÁP ÁN
Câu 1. Mối quan hệ giữa hiệu điện thế và điện trở trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc
nối tiếp là
A. 1 1 2 2
U R U R . B. 1 2
2 1
U R
U R
. C. 1 2
1 2
U U
R R
. D. 1 2 1 2
U U R R .
Câu 2. Đoạn mạch gồm 12R và 28R mắc nối tiếp vào nguồn điện có hiệu điện thế
20V thì cường độ dòng điện chạy trong mạch chính bằng
A. 10 A. B. 2,5 A. C. 2A. D. 1A
Câu 3. Có hai loại điện trở 2 và 4. Người ta dùng một số điện trở để ghép được một
đoạn mạch nối tiếp có điện trở tương đương là 16 . Lựa chọn nào dưới đây sai?
A. Dùng 8 điện trở loại 2.
B. Dùng 4 điện trở loại 4.
C. Dùng 4 điện trở loại 2 và 2 điện trở loại 4.
D. Dùng 4 điện trở loại 4 và 2 điện trở loại 2
Câu 4. Cho đoạn mạch gồm hai điện trở giống nhau mắc nối tiếp vào nguồn điện có hiệu
điện thế U. Nếu mắc nối tiếp thêm hai điện trở cùng loại như trên thì cường độ dòng điện
qua mạch sẽ
A. không đổi. B. giảm 4 lần. C. tăng 2 lần. D. giảm 2 lần.
Câu 5. Hai điện trở 15R và 210R mắc nối tiếp. Biết cường độ dòng điện qua điện trở
1
R là 4A. Chọn đáp án sai?
A. Điện trở tương đương của đoạn mạch là 15.
B. Cường độ dòng điện qua điện trở 2
R là 8A.
C. Hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch là 8A.
D. Hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở 1
R là 20V.
Câu 6. Điện trở 130R chịu được cường độ dòng điện lớn nhất là 1A và điện trở 215R
chịu được cường độ dòng điện lớn nhất là 1, 5 A. Có thể mắc nối tiếp hai điện trở này vào
nguồn điện có hiệu điện thế lớn nhất là bao nhiêu để cả hai điện trở không bị cháy?
A. 112,5V. B. 30V. C. 22,5V. D. 45V.
Câu 7. Cho mạch điện gồm điện trở R mắc nối tiếp với bóng đèn vào nguồn điện có hiệu
điện thế U. Biết đèn sáng bình thường. Nếu mắc nối tiếp thêm một điện trở R vào mạch thì
độ sáng của bóng đèn sẽ
A. đèn sáng mạnh lên. B. đèn sáng yếu đi.
C. đèn cháy. D. độ sáng không thay đổi.
THẦY CƯỜNG PLEIKU – DẠY KÈM TOÁN – LÝ – HÓA
Page | 5
Câu 8. Điện trở tương đương của đoạn mạch gồm n điện trở giống nhau R mắc nối tiếp là
A. td
R R n . B. td
R
R
n
. C. td
R n R . D. n
td
R R.
Câu 9. Cho mạch điện như hình vẽ. Biết số chỉ của ampe kế là 50 mA và số chỉ của vôn kế là
5V. Điện trở tương đương của đoạn mạch là
A. 0,1. B. 100 . C. 0, 25. D. 10 .
Câu 10. Đoạn mạch gồm ba điện trở giống nhau R mắc nối tiếp. Hiệu điện thế nguồn bằng
36V. Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở là
A. 1 2 3 36U U U V . B. 1 2 3 12U U U V .
C. 1 2 3 24U U U V . D. 1 2 3 18U U U V .
Câu 11. Phát biểu nào sau đây sai khi nói về đoạn mạch nối tiếp?
A. Trong đoạn mạch nối tiếp, cường độ dòng điện qua các điện trở bằng nhau.
B. Nếu tăng hiệu điện thế lên bao nhiêu lần thì cường độ dòng điện trong mạch giảm bấy
nhiêu lần.
C. Điện trở tương đương của mạch bằng tổng điện trở thành phần.
D. Hiệu điện thế nguồn bằng tổng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở.
Câu 12. Cho mạch điện như hình vẽ. Biết điện trở tương đương của mạch bằng 50 , nguồn
điện là một viên pin với hiệu điện thế không đổi. Để điện trở tương đương của mạch tăng 2
lần thì ta
A. mắc nối tiếp vào mạch một điện trở 50 .
B. tăng hiệu điện thế nguồn lên 2 lần.
C. giảm cường độ dòng điện chạy trong mạch đi 2 lần.
D. tháo bỏ hai điện trở 2
R và 3
R.