Thiết kế cảnh quan
Hoàng Thị Bích Thảo – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Hoàng Lam Trang 1/6
THIẾT KẾ CẢNH QUAN
1. KHẢO SÁT KỸ MẶT BẰNG TRƯỚC KHI THIẾT KẾ:
- Cao độ, khả năng thoát nước, loại đất (cát, sét, bùn, nhiễm mặn, nhiễm phèn hay
không?);
- Tầng dưới của đất có cao lanh hay không?
- Ánh sáng, hướng thoát nước của mái nhà;
- Lưu ý trồng cây dưới các công trình cầu (hướng nắng, ống thoát nước mặt cầu…);
- Chú ý kích thước của cống thoát nước;
- Lưu ý hạ tầng bên dưới công trình…
2. Ý TƯỞNG THIẾT KẾ:
Cần phân loại công trình (nhà riêng, Resort,khu dân cư, công viên, vỉa hè rộng hay hẹp,
phía dưới có công trình hạ tầng hay không?…) để đưa loại cây phù hợp (đại mộc, trung mộc,
tiểu mộc hoặc cây lá lớn hay lá nhỏ, thay lá theo mùa hay không? Rễ cọc hay rễ chùm, ăn
nổi trên mặt đất hay không?…), mong muốn của chủ đầu tư, mức đầu tư của chủ đầu tư, hình
dạng đất, diện tích, hệ thống tưới, tuổi chủ nhà…
3. NGUYÊN TẮC THIẾT KẾ:
- Thiết kế phải đảm bảo được các yếu tố: thẩm mỹ, phong thuỷ, tiết kiệm, phù hợp và
tiện ích…
- Hiểu rõ đặc tính của cây, độ phát tán của cây, độ phát triển bộ rễ (sau 3-5-10 năm
sau)…
- Ngoài ra phải chú ý view nhìn của khu đất có sông hay không? Có bị nhà cao tầng
nhìn vào hay không? Sân trước rộng hay hẹp, vườn có bị tóp hậu hay không?… kích thước
cây hài hoà với diện tích bố trí cây.
- Sử dụng trường phái sân vườn nào thì phải phù hợp với phong cách thiết kế của ngôi
nhà ấy (được thiết kế cổ điển hay hiện đại, trường phái kiến trúc của ngôi nhà …)
- Nguồn nước tưới vô cùng quan trọng trong việc thiết kế các loại cây phù hợp với
nguồn nước hiện tại. Nếu nguồn nước ít hoặc đất có thành phần cát nhiều… thì phải trồng
những loại cây cần ít nước như họ kè, cọ…
- Trồng cho nhà riêng: chú ý không trồng cây âm tính: sứ đại trắng, đa, si, liễu, bách…
4. PHONG THỦY TRONG THIẾT KẾ:
4.1. Khi thiết kế cần chú ý vườn hướng nào để bố trí cho phù hợp:
- Hướng Nam và Đông: là hướng tốt, do đó bố trí đường vừa hoặc nhỏ, nên trồng cây
thoáng để đón năng lượng như cau vua, cọ đỏ… hoặc cây có tán như lộc vừng có khoảng xa
8-10m.
- Hướng Tây: là hướng không tốt, cần trồng cây có sức sống tốt, dễ sống, phát triển
chậm. Như vạn tuế, thiên tuế, mai chiếu thủy, vạn liên tùng, nga mi, bằng lăng ổi…
- Hướng Bắc: cần bố trí con đường rộng hơi cong hoặc thẳng, trồng một số cây dạng tre
trúc để thu hút năng lượng.
Thiết kế cảnh quan
Hoàng Thị Bích Thảo – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Hoàng Lam Trang 2/6
- Trồng cây vào cổng chính nên trồng theo cặp, không trồng cây lớn đơn độc, hoặc 3-
5-7 cây. Không trồng cây to áng ngữ trước cửa ra vào và cửa sổ, vừa phạm phong thủy vừa
chắn tầm nhìn.
4.2. Cân bằng năng lượng trong vườn:
- Trong một ngôi nhà có sân trước và sân sau, sân trước là dương, sân sau là âm nên
cần chú ý đến yếu tố cân bằng âm dương khi thiết kế sân vườn.
- Bố trí mặt bằng sân sau cao hơn mặt bằng sân trước hoặc độ cao bằng nhau, tránh để
hố sâu hoặc cống lớn sau nhà.
- Khi thi công cần đánh mặt bằng theo hình mui rùa cho các ô đất trồng, nhất là ô đất có
diện tích nhỏ. Tạo độ thoát nước tốt và phong thuỷ cho khu vườn.
- Chú ý kỹ thuật trồng cây, mỗi loại cây đều đòi hỏi kỹ thuật rất chuẩn xác: cây trồng
cao hơn mặt đất 5cm hay bằng hay thấp hơn; mật độ cây phù hợp…?
- Khí trồng cây nên cho vôi tôi và lân xuống hố trồng cây. Tuỳ cây và sức khỏe của cây
mà có bón lót phân hữu cơ (phân bò, phân gà) hay không?
5. THIẾT KẾ THEO CÁC TRƯỜNG PHÁI CỦA TIỂU CẢNH SÂN VƯỜN:
- Tiểu cảnh sân vườn là một trong những mô hình sân vườn đẹp, độc đáo góp phần tạo
nên tính thẩm mỹ cho cả không gian ngôi nhà.
- Tiểu cảnh sân vườn là một mô hình sân vườn thu nhỏ, sử dụng những yếu tố cơ bản
trong sân vườn để mang lại những lợi ích cho không gian nhà như tăng tính thẩm mỹ cho tổng
thể ngôi nhà, giúp làm sạch không khí, mang lại may mắn cho gia chủ. Cũng có thể nói tiểu
cảnh sân vườn là một thiết kế sân vườn mini, độc đáo cho không gian nhà của bạn.
- Tiểu cảnh sân vườn mang đến những nét riêng đặc trưng cho toàn bộ khu vườn. Những
thiết kế Tiểu cảnh sân vườn hiện nay thường được áp dụng cho những mô hình nhà biệt thự,
nhà phố,….có diện tích vườn rộng.
5.1. Phân loại tiểu cảnh sân vườn:
Hiện nay, để phân loại tiểu cảnh sân vườn thì có rất nhiều tiêu chí. Trong đó yếu tố
nước là yếu tố chủ đạo cho tiểu cảnh sân vườn. Bởi vậy, sẽ chia làm hai loại là tiểu cảnh sân
vườn ướt và tiểu cảnh sân vườn khô
a, Tiểu cảnh sân vườn khô:
- Mẫu tiểu cảnh khô được kết hợp hài hòa giữa cây cỏ và đá.
- Tiểu cảnh sân vườn khô: Được hiểu là những tiểu cảnh sân vườn không có yếu tố nước,
chủ yếu được trang trí bởi các yếu tố như cây xanh, đá, hoa, các vật liệu trang trí khác. Các
tiểu cảnh sân vườn khô này thường được sử dụng cho tiểu cảnh trước nhà, dưới gầm cầu thang
hoặc những nơi không thuận tiện sử dụng yếu tố nước.
b, Tiểu cảnh sân vườn nước:
- Là những tiểu cảnh gồm tất cả các yếu tố như nước, cây xanh, đá, hoa và các vật liệu
trang trí khác. Trong đó tất cả các yếu tố còn lại đều phục vụ và làm nền cho yếu tố nước.
- Mẫu tiểu cảnh sân vườn kết hợp thác nước
5.2. Các trường phái của tiểu cảnh sân vườn:
Thiết kế cảnh quan
Hoàng Thị Bích Thảo – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Hoàng Lam Trang 3/6
Hiện nay, trong thiết kế tiểu cảnh sân vườn có rất nhiều phong cách và trường phái từ
hiện đại đến cổ điển, từ Á Đông đến hay phương tây. Tuy nhiên những trường phái được
nhiều người ưa chuộng nhất có thể kể đến như: kiểu Nhật, kiểu làng quê Việt, kiểu Trung
Quốc, kiểu Châu Âu, Trung Đông, Sa mạc… Cụ thể:
a, Trường phái sân vườn Nhật Bản:
- Tiểu cảnh sân vườn Nhật Bản là một trong những trường phái và phong cách thiết kế
được nhiều gia chủ yêu thích và ưa chuộng hiện nay, bởi nó hướng đến không gian yên tĩnh,
an yên trong tâm hồn.
- Tiểu cảnh sân vườn Nhật thường bao gồm các yếu tố như: hồ nước, đá, tre, cát, hoa
lá, cây cảnh,… Trong đó cát và sỏi được sử dụng để tạo hình cho các con sông, khối đá và đá
cuội tượng trưng cho những hòn đảo của Nhật.
- Đặc biệt, tiểu cảnh sân vườn Nhật thường coi trọng tính đơn giản, nhưng mang lại tính
hiệu quả về mặt thẩm mỹ và ý nghĩa cao. Có sự phân biệt rõ rệt, với thiết kế đơn giản nhưng
tạo khối nổi bật.
- Thác nước chảy bằng ống tre là nét đặc trưng của tiểu cảnh phong cách Nhật Bản.
- Loại cây cảnh quan thích hợp nhất trong vườn Nhật là những cây có cành nhánh mềm
mại. Chúng được sắp xếp cùng mô thức sắp xếp đá. Cành nhánh của chúng xen kẽ lộn xộn,
ngẫu nhiên trông rất tự nhiên cho nên rất thích hợp.
- Thông thường số cây trong một nhóm thường là 3, trông tự nhiên hơn là 2 và 4. Bố trí
theo 1 tam giác lệch trông có vẻ là ít sắp đặt hơn là một tam giác đều, tất nhiên lại càng ít có
vẻ sắp đặt hơn so với 1 vòng tròn, một hàng thẳng hay một hình chữ nhật.
- Cây cảnh quan lớn dùng để làm hậu cảnh, nền hay hàng rào chắn. Nhiều cây và bụi có
thể dùng rất hiệu quả ở cả tiền cảnh lẫn hậu cảnh tùy theo ý đồ của người thiết kế. Thông
thường, cây có hoa màu sáng, thay lá hàng loạt được bố trí xa tầm nhìn (ngoại trừ cây anh
đào, vì đây là cây truyền thống cũng như cây mai, đào của ta, được yêu thích đặc biệt). Những
cây lá xanh rậm lá hay cây thay lá phụ họa với cây thường xanh thường hay được trồng ở hậu
cảnh.
- Một số loại cây ưa thích trong vườn Nhật: tre, trúc, mẫu đơn, vạn liên tùng, cỏ nhật,
rêu nhật…
b, Trường phái sân vườn làng quê Việt Nam:
- Đây là một trong những mẫu tiểu cảnh sân vườn làng quê Việt được vừa chuộng hiện
nay. Với lối kiến trúc không quá cầu kỳ, gồm những vật liệu trang trí gần gũi với thiên nhiên
như đá, sỏi, tre, gạch, mái ngói,… tạo nên những không gian thật sự nhẹ nhàng và thoáng
mát.
- Những nguyên liệu tạo nên tiểu cảnh sân vườn Việt thường mang những yếu tố của
vùng thôn quê như ao, hồ sen, chòi câu cá, các vật dụng trang trí như chum, vại, mái chùa,
mái đình,…Đặc biệt trong thiết kế này thường sử dụng những cây xanh với dáng Bonsai, dáng
làng để trang trí.
- Chum, vại được sử dụng để tạo nét riêng trong tiểu cảnh làng quê Việt.
Thiết kế cảnh quan
Hoàng Thị Bích Thảo – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Hoàng Lam Trang 4/6
c, Trường phái sân vườn châu Âu:
- Trong thiết kế tiểu cảnh sân vườn châu âu thường đề cao tính đối xứng và cân đối, sử
dụng nhiều vật liệu trang trí hiện đại vào sân vườn như hàng rào, mái vòm, tượng người,…
Đặc biệt, màu sắc chủ đạo khi thiết kế tiểu cảnh này là màu trắng và màu xanh.
- Trong vườn thường chọn tường trắng, tượng cổ hay các đồ gốm giả cổ để làm điểm
nhấn cho vườn. Hồ nước xây dựng theo một quy tắc nhất định, giữa hồ có đài phun cộng
hưởng với hệ thống phun xung quanh đài.
- Vườn châu Âu dễ thiết kế, tùy thuộc vào gu của gia chủ mà chọn lựa. Các chi tiết
thường thấy của vườn kiểu châu Âu là hoa lá rực rỡ, cỏ xanh mát, giàn hoa leo có sàn gỗ nâu
bóng lát ngoài trời kèm theo bộ bàn ghế uống nước dưới tán dù, vài bức tượng trắng toát lên
sự thanh nhã, sang trọng (một phong cách thường thấy ở các nước Bắc Âu).
- Không gian cảnh quan sân vườn mang phong cách Châu Âu thể hiện tính đa dạng đặc
trưng phù hợp với mọi diện tích lớn nhỏ. Đặc điểm nổi bật của khu vườn kiểu này là yếu tố
con người, từ bồn cây, hoa cỏ, tượng trang trí… tất cả đều chịu sự tác động lớn của con người.
Những bồn cây được cắt tỉa tạo hình đẹp mắt, những bức tượng đá nhiều hình thù mang đặc
trưng riêng, hay sự pha trộn của nhiều màu sắc của hoa cỏ… dưới bàn tay của chủ nhân nó
đã trở nên có hồn và vô cùng cuốn hút.
d,Trường phái sân vườn Trung Quốc:
- Với mẫu tiểu cảnh sân vườn Trung Quốc thường đề cao tính cổ điển, thiết kế “trong
thực có hư, trong hư có thực”, thường sử dụng những vật liệu trang trí như mái chùa, mái
đình, mái nhà cũng như các yếu tố mang tính cổ xưa vào tiểu cảnh sân vườn.
- Trong kiến trúc vườn Trung Quốc, Cây cũng trở thành một yếu tố không thể thiếu để
tạo nên một tổng thể và bố cục riêng độc đáo của sân vườn. Điểm riêng thu hút nhất của vườn
Trung Quốc đó là tạo được mặt ảo giác cho người thưởng ngoạn về cảnh quan vườn.
- Các loại cây ven hồ hay được sử dụng thường là những cây có dáng mảnh khảnh như
liễu, trúc, mai vàng, tường vi…
- Cây tạo phông nền thường lựa chọn các loại cây có lá nhỏ để tạo điểm nhấn phối cảnh
sâu như me, muỗng, phượng, thông, tre…
- Cây cận cảnh thưởng ngoạn có thể được sử dụng là cây bonsai, cây mẫu đơn, đỗ quyên,
nhài nhật, cây hoa trà,…
f, Trường phái sân vườn Trung Đông:
- Các nước Trung Đông thường có những khu vườn vô cùng đẹp và đặc trưng, đa phần
các thiết kế của họ được họ lấy cảm hứng từ chính khu vườn của họ.
- Họ có xu hướng làm theo những quy định hết sức ngắn gọn và giản đơn, khái niệm
thiết kế sân vườn của họ là tập trung chủ yếu vào nước và bóng mát. Những khu vườn của họ
thường có nghĩa là đại diện của thiên đường. Để tái tạo lại khu vườn có thiết kế Ba Tư hay
Hồi Giáo riêng thường bắt đầu với một ít nghiên cứu đầu tiên, và sau đó cố gắng để tạo một
số tính năng phù hợp trong phạm vi của vườn hiện có.
g, Thiết kế theo trường phái Sa mạc:
- Đây là một ý tưởng rất thú vị. Hãy bắt đầu với việc trồng một cây xương rồng cỡ lớn
Thiết kế cảnh quan
Hoàng Thị Bích Thảo – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Hoàng Lam Trang 5/6
ngay trước ngôi nhà.
- Đặt những bụi cây bên cạnh những tảng đá lớn dọc hành lang sẽ khiến ngôi nhà trông
như một ốc đảo nơi sa mạc đấy.
- Hãy trồng thật nhiều những giống cây chịu hạn cao như: xương rồng, cọ nga mi, A
gao… cũng có thể rải thật nhiều cát để sân vườn của mình trông giống sa mạc hơn.
- Một bụi xương rồng ngay cổng vào sẽ rất thu hút đấy, bạn cũng có thể trồng cùng lúc
nhiều loại xương rồng với nhau để không gian đặc sắc và ấn tượng hơn.
- Thêm ánh đèn sẽ giúp không gian trở nên lung linh và lôi cuốn hơn rất nhiều.
6. CÁC LOẠI CÂY ƯA CHUỘNG TRONG THIẾT KẾ:
a, Cây bóng mát:
Bằng lăng ổi, bằng lăng nước, phượng đỏ, muồng hoàng yến, lim xẹt, giáng hương, sứ
đại, lộc vừng, chuông vàng, kèn hồng…
b, Cây họ cau, họ dừa:
Cau vua, cọ đỏ, chà là, cau vàng, cau trắng, kè bạc, kè xanh, cây cọ nga mi, cọ dầu, cọ
Mỹ, cọ chỉ, các loại dừa…
c, Các loại cây họ tre trúc:
Tre vàng, trúc cần câu, trúc quân tử, trúc Quan Âm…
d, các loại cây trồng trong hồ nước:
Sen, súng, thuỷ trúc, bách thuỷ,.,
e, Các loại cây cảnh sân vườn đẹp:
Thiết mộc lan, Hoa mười giờ, Hoa chiều tím, Hoa cúc bách nhật, Hoa mẫu đơn, Hoa
cẩm tú mai, Cây ánh dương, Bông bụt kép, Trâm ổi, Các loại trang, Dừa cạn, dứa vạn phát,
mai chỉ thiên, mai vạn phúc, chuối hoa, mỏ két, hồng lô •
c, tuyết sơn, Nguyê •
t quế, lan chu đinh,
thiên tuế, vạn tuế…
f, Các loại cây dây leo:
Bông giấy, sử quân tử, thiên lý, hồng anh, Huỳnh đệ, mai hoàng yến, kim đồng leo, mắt
huyền, đậu biếc, lan tỏi, dây cát đằng, dây tơ hồng, cúc tần Ấn độ…
g, Các loại cây ăn trái:
Khế, mận, bưởi, xoài, mít, vú sữa, măng cụt, Các loại cây họ cam, chanh…
h, Các loại cây bon sai:
Lộc vừng, khế, vạn liên tùng, xanh, vú sữa, me…
7. THIẾT KẾ VƯỜN TREO:
- Ngoài một số căn hộ diện tích nhỏ thiết kế vườn treo.
- Không phải ngôi nhà nào cũng đủ diện tích để sở hữu một khu vườn đúng nghĩa. Do
đó, ý tưởng làm vườn treo sẽ giúp căn hộ vừa có không gian sân vườn, vừa tiết kiệm diện tích