v¨n phßng quèc héi c¬ së d÷ liÖu luËt viÖt nam LAWDATA
TH¤N G T¦
cña B é TµI C H ÝN H S è 97/2000/TT-B T C n g µy 12 tng 10 n¨ m 2000
Híng d Én thùc hi Ön c h Õ ® é tµi ch Ýn h ® èi víi c¸c Q u Ü
tÝn d ôn g n h ©n d ©n c¬ së vµ Q u Ü tÝn d ôn g n h ©n d ©n kh u vùc
Thi hµnh NghÞ ®Þnh sè 166/1999/N§-CP ngµy 19/11/1999 cña ChÝnh
phñ vÒ chÕ ®é tµi chÝnh ®èi víi c¸c Tæ chøc tÝn dông, c¨n qui m« vµ
tÝnh chÊt ho¹t ®éng cña c¸c QuÜ tÝn dông nh©n d©n, Bé Tµi chÝnh híng
dÉn thùc hiÖn néi dung vÒ chÕ ®é tµi chÝnh ®èi víi c¸c QuÜ tÝn dông nh©n
d©n nh sau:
C H¦¥ N G I: C¸ C Q U I § ÞN H C H U N G
l - §èi tîng ¸p dông Th«ng t nµy lµ c¸c QuÜ tÝn dông nh©n d©n c¬ së vµ
QuÜ tÝn dông nh©n d©n khu vùc (gäi chung lµ QuÜ tÝn dông nh©n d©n) ® îc
thµnh lËp, cc vµ ho¹t ®éng theo qui ®Þnh cña LuËt c¸c Tæ cc tÝn
dông, LuËt Hîp t¸c x· vµ c¸c v¨n bn qui ph¹m ph¸p luËt kh¸c cã liªn quan.
2 - Ho¹t ®éng tµi chÝnh cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n thùc hiÖn theo
NghÞ ®Þnh sè 166/1999/N§-CP ngµy 19/11/1999 cña ChÝnh phñ vÒ chÕ
®é tµi chÝnh ®èi víi c¸c Tæ cc tÝn dông, néi dung híng dÉn cô thÓ t¹i
Th«ng t nµy vµ c¸c v¨n bn qui ph¹m ph¸p luËt vÒ qun lý tµi chÝnh kh¸c cã
liªn quan.
3 - C¸c QuÜ tÝn dông nh©n d©n thùc hiÖn ng khai tµi chÝnh víi c¸c
c¬ quan qun lý Nhµ níc, c¸c thµnh viªn gãp vèn, c¸c cc, c¸ nh©n cã
quan hÖ kinh tÕ víi QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
QuÜ tÝn dông nh©n d©n tù chñ vÒ tµi chÝnh, tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ
ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh, thùc hiÖn nghÜa vô vµ cam kÕt cña m×nh
theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt.
4 - Chñ tÞch Héi ®ång qun trÞ, Gi¸m ®èc QuÜ tÝn dông nh©n d©n
chÞu tr¸ch nhiÖm tríc ph¸p luËt, tríc c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc vµ §¹i héi thµnh
viªn vÒ viÖc thùc hiÖn chÕ ®é tµi chÝnh cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
C H¦¥ N G II: N H ÷N G Q UI § ÞN H C ô T H Ó.
I/ Q u n lý vµ sö d ôn g vèn, tµi sn
1- Qu¶n lý vèn
l.1- Vèn ho¹t ®éng cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n bao gåm:
a) Vèn ®iÒu lÖ lµ sè vèn gãp cña c¸c thµnh viªn ® îc ghi trong ®iÒu lÖ
cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
b) Vèn huy ®éng
c) Vèn vay
d) Vèn dÞch vô uû th¸c cña c¸c chøc, c¸ nh©n trong vµ ngoµi níc
®) C¸c quÜ dù tr÷ bæ sung vèn ®iÒu lÖ, quÜ ®Çu t ph¸t triÓn nghiÖp
vô, quÜ dù phßng tµi chÝnh, quÜ dù png trî cÊp mÊt viÖc lµm, quÜ khen
thëng, quÜ phóc lîi.
e) Lîi nhuËn ® îc ®Ó l¹i cha ph©n phèi.
g) C¸c lo¹i vèn kh¸c.
1.2- Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng QuÜ tÝn dông nh©n d©n phi duy tr×
vèn ®iÒu lÖ kh«ng thÊp h¬n møc vèn ph¸p ®Þnh do ChÝnh phñ qui ®Þnh
®èi víi QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
1.3- Vèn tù cã cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n theo qui ®Þnh cña Thèng
®èc Ng©n hµng Nhµ níc.
2 - Sö dông vèn cña c¸c QuÜ tÝn dông nh©n d©n: QuÜ tÝn dông nh©n
d©n ® îc dïng vèn ho¹t ®éng cña m×nh ®Ó:
- §Çu t mua s¾m tµi sn cè ®Þnh phôc vô ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c
gi¸ trÞ n l¹i cña tµi sn cè ®Þnh kng vît qu¸ 50% vèn tù cã cña QuÜ. QuÜ
tÝn dông nh©n d©n phi chÊp hµnh ®Çy ®ñ c¸c qui ®Þnh cña Nhµ níc vÒ
qn lý ®Çu t vµ x©y dùng.
- Cho vay c¸c thµnh viªn theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt.
- Gãp vèn, mua cæ phÇn. c QuÜ tÝn dông nh©n d©n ® îc dïng vèn
®iÒu lÖ vµ quÜ dù tr÷ bæ sung vèn ®iÒu lÖ ®Ó gãp vèn vµo QuÜ tÝn dông
nh©n d©n Trung ¬ng theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt.
- Tham gia ®iÒu hoµ vèn trong hÖ thèng.
- Sö dông cho môc tiªu kh¸c theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt.
3- QuÜ tÝn dông nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm theo dâi toµn bé tµi sn vµ
vèn hiÖn cã, thùc hiÖn h¹ch to¸n, më sæ vµ ghi sæ kÕ to¸n theo ®óng qui
®Þnh cña ph¸p luËt kÕ to¸n, thèng kª hiÖn hµnh; ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ, chÝnh
x¸c, kÞp thêi t×nh h×nh sö dông, biÕn ®éng cña vèn vµ tµi sn, c¸c khon
cho vay, nî phi thu trong qu¸ tr×nh kinh doanh.
4- §Þnh kú vµ khi kÕt thóc n¨m tµi chÝnh c¸c QuÜ tÝn dông nh©n d©n
pi tiÕn hµnh kiÓm kª toµn bé tµi sn vµ vèn hiÖn cã. X¸c ®Þnh chÝnh x¸c
tµi sn thõa, thiÕu, t×nh h×nh ng nî, nî qu¸ h¹n, nî khã ®ßi, x¸c ®Þnh
nguyªn nh©n vµ tr¸ch nhiÖm xö lý. C¸c trêng hîp lµm mÊt t, h háng tµi sn
pi x¸c ®Þnh râ nguyªn nh©n vµ tr¸ch nhiÖm cña tõng bé phËn, c¸ nh©n.
5- B¶o ®m an toµn vµ ph¸t triÓn vèn: C ¸c QuÜ tÝn dông nh©n d©n thùc
hiÖn c¸c biÖn ph¸p bo ®m an toµn vèn theo qui ®Þnh sau:
a) Thùc hiÖn ®óng chÕ ®é qun lý, sö dông vèn, tµi sn theo qui ®Þnh
cña ph¸p luËt.
b) Duy tr× ®Çy ®ñ c¸c tû lÖ ®m bo an toµn trong ho¹t ®éng theo híng
dÉn cña Ng©n hµng Nhµ níc.
c) Mua bo hiÓm tµi sn theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt
d) Tham gia tæ chøc bo hiÓm tiÒn göi hoÆc tæ chøc bo ®m an toµn
hÖ thèng theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt.
2
®) §îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ khon dù png ®Ó xö lý rñi ro trong ho¹t
®éng vµ sö dông khon dù phßng ®Ó xö lý rñi ro theo qui ®Þnh cña Thèng
®èc Ng©n hµng Nhµ níc.
6- Mäi n thÊt tµi sn cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n phi ® îc lËp biªn
b¶n x¸c ®Þnh møc ®é, nguyªn nh©n, tr¸ch nhiÖm vµ xö lý theo nguyªn t¾c
sau:
- NÕu tµi sn n thÊt do nguyªn nh©n chñ quan cña tËp thÓ hoÆc c¸
nh©n th× ®èi tîng g©y ra n thÊt phi båi thêng.
- Tµi sn ®· mua o hiÓm th× xö lý theo hîp ®ång b¶o hiÓm.
- Sö dông khon dù png ® îc trÝch lËp trong chi phÝ ®Ó bï ®¾p theo
qui ®Þnh t¹i ®iÓm 5 môc I ch¬ng II Th«ng t nµy.
- Gi¸ trÞ tæn thÊt sau khi ®· thu håi vµ bï ®¾p ng c¸c nguån trªn, nÕu
thiÕu ® îc bï ®¾p ng quÜ dù phßng tµi chÝnh cña QuÜ tÝn dông nh©n
d©n. Trêng hîp quÜ dù phßng tµi chÝnh kng ®ñ bï ®¾p th× phÇn thiÕu ®-
îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ trong kú.
7- Nhîng b¸n, thanh lý tµi sn.
- QuÜ tÝn dông nh©n d©n ® îc quyÒn nhîng b¸n, thanh lý c¸c tµi sn
kh«ng cÇn dïng, l¹c hËu vÒ kü thuËt, tµi sn kÐm phÈm chÊt hoÆc tµi sn
bÞ h háng kh«ng cã kh n¨ng phôc håi ®Ó thu håi vèn sö dông cho môc
®Ých kinh doanh.
- Khi nhîng b¸n, thanh lý tµi sn, QuÜ tÝn dông nh©n d©n phi lËp héi
®ång ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng vÒ m Æt kü thuËt, thÈm ®Þnh gi¸ trÞ tµi sn.
- Kho¶n chªnh lÖch gi÷a sè tiÒn thu ® îc do nhîng b¸n, thanh lý tµi sn
víi gi¸ trÞ cßn l¹i vµ chi phÝ nhîng b¸n ® îc h¹ch to¸n vµo kÕt qu kinh doanh
cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
8- §èi víi nh÷ng tµi sn QuÜ tÝn dông nh©n d©n ®i thuª, nhËn cÇm cè,
nhËn thÕ chÊp, QuÜ tÝn dông nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm qn lý, o qu¶n
hoÆc sö dông theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt vµ tho thuËn víi kh¸ch hµng.
II/ Q u n lý do a n h thu, chi p h Ý.
1- Doanh thu cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n lµ c¸c khon thùc thu vÒ
ho¹t ®éng kinh doanh vµ ho¹t ®éng kh¸c qui ®Þnh t¹i §iÒu 16 NghÞ ®Þnh sè
166/1999/N§-CP ngµy 19/11/1999 cña ChÝnh phñ, gåm c¸c khon thu sau:
- Thu l·i cho vay kh¸ch hµng.
- Thu l·i tiÒn göi.
- Thu gãp vèn, mua cæ phÇn.
- Thu tõ nghiÖp vô uû th¸c cña c¸c chøc, c¸ nh©n trong vµ ngoµi níc
- Thu vÒ dÞch vô cÇm cè (nÕu cã).
- Thu kh¸c, bao gåm c thu tõ nhîng b¸n, thanh lý tµi sn.
QuÜ tÝn dông nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm h¹ch to¸n ®Çy ®ñ, kÞp thêi vµo
doanh thu cña m×nh khi kh¸ch hµng thanh to¸n cho c¸c dÞch vô ®· cung cÊp.
3
Nghiªm cÊm viÖc ®Ó c¸c khon thu ngoµi sæ s¸ch hoÆc kh«ng h¹ch to¸n
vµo thu nhËp.
2- Qu¶n lý chi phÝ: Chi phÝ cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n lµ sè thùc chi
trong kú cho ho¹t ®éng kinh doanh vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c theo híng dÉn díi
®©y:
2. l - Chi phÝ cho ho¹t ®éng nghiÖp vô bao gåm:
a) Chi phÝ tr l·i tiÒn göi.
b) Chi phÝ tr l·i tiÒn vay.
c) Chi phÝ tr l·i cho nguån vèn nhËn uû th¸c cña c¸c cc, c¸ nh©n
trong vµ ngoµi níc.
d) Chi phÝ kh¸c cho ho¹t ®éng nghiÖp vô.
2.2- Chi phÝ qun lý cña QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
a) Chi phÝ cho c¸n bé, nh©n viªn lµm viÖc t¹i QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
- Chi phÝ tiÒn l¬ng vµ c¸c khon phô cÊp cã tÝnh chÊt l¬ng cho c¸n bé
lµm viÖc t¹i QuÜ tÝn dông nh©n d©n.
Hµng n¨m Héi ®ång qun trÞ QuÜ tÝn dông nh©n d©n c¨n vµo NghÞ
quyÕt cña §¹i héi thµnh viªn xem xÐt, quyÕt ®Þnh møc l¬ng, phô cÊp vµ thï
lao c«ng vô cho c¸n bé, nh©n viªn phï hîp víi kÕt qu kinh doanh cña QuÜ.
NÕu QuÜ tÝn dông nh©n d©n ®· thùc hiÖn chÕ ®é hîp ®ång lao ®éng
hoÆc tho íc lao ®éng tËp thÓ th× tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng vµ c¸c khon mang
tÝnh chÊt tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng ® îc x¸c ®Þnh theo hîp ®ång lao ®éng hoÆc
tho íc lao ®éng tËp thÓ.
NÕu QuÜ tÝn dông nh©n d©n cha thùc hiÖn chÕ ®é hîp ®ång lao
®éng hoÆc tho íc lao ®éng tËp thÓ th× tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng tr cho c¸n bé
nh©n viªn lµm viÖc trong QuÜ tÝn dông nh©n d©n ® îc c¨n vµo møc thu
nhËp b×nh qu©n cña ngµnh nghÒ do Uû ban nh©n d©n ®Þa ph¬ng quy
®Þnh.
- Chi phÝ o hiÓm x· héi, bo hiÓm y tÕ vµ kinh phÝ c«ng ®oµn cho
c¸n bé lµm viÖc trùc tiÕp t¹i QuÜ tÝn dông nh©n d©n mµ ngêi sö dông lao
®éng phi ®ãng gãp theo c¸c qui ®Þnh hiÖn hµnh cña Nhµ níc.
- Chi b¶o hé lao ®éng ®èi víi nh÷ng ®èi tîng cÇn trang bÞ bo hé lao
®éng trong khi lµm viÖc.
- Chi phÝ tiÒn ¨n gi÷a ca cho ngêi lao ®éng do QuÜ tÝn dông nh©n d©n
qui ®Þnh phï hîp víi hiÖu qu kinh doanh, møc chi cho mçi ngêi kh«ng vît qu¸
møc l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc qui ®Þnh ®èi víi c«ng cc Nhµ níc.
b) Chi phÝ vÒ tµi sn.
- Chi phÝ khÊu hao tµi sn cè ®Þnh cho ho¹t ®éng kinh doanh theo qui
chÕ qu¶n lý, sö dông vµ trÝch khÊu hao tµi sn cè ®Þnh do Bé Tµi chÝnh
qui ®Þnh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp.
- Chi phÝ söa ch÷a tµi sn cè ®Þnh nh»m kh«i phôc n¨ng lùc cña tµi
sn ® îc h¹ch to¸n trùc tiÕp hoÆc ph©n bæ dÇn vµo chi phÝ kinh doanh trong
n¨m. §èi víi nh÷ng tµi sn cè ®Þnh ®Æc thï mµ chi phÝ söa ch÷a tµi sn cè
®Þnh ph¸t sinh kng ®Òu gi÷a c¸c kú, c¸c n¨m, nÕu QuÜ tÝn dông nh©n
4
d©n muèn trÝch tríc chi phÝ söa ch÷a tµi sn cè ®Þnh vµo chi phÝ kinh
doanh th× phi lËp kÕ ho¹ch trÝch tríc chi phÝ söa ch÷a tµi sn cè ®Þnh vµ
b¸o c¸o Bé Tµi chÝnh xem xÐt, quyÕt ®Þnh. Sau khi cã ý kiÕn chÊp thuËn
b»ng v¨n n cña Bé Tµi chÝnh, QuÜ tÝn dông nh©n d©n phi th«ng b¸o cho
c¬ quan thuÕ trùc tiÕp qun lý biÕt. QuÜ tÝn dông nh©n d©n phi quyÕt
to¸n chi phÝ söa ch÷a thùc tÕ ph¸t sinh víi chi phÝ söa ch÷a ®· trÝch tríc,
nÕu chi phÝ söa ch÷a thùc tÕ lín h¬n sè ®· trÝch th× phÇn chªnh lÖch ® îc
h¹ch to¸n th¼ng hoÆc ® îc ph©n bæ dÇn vµo chi phÝ trong kú, nÕu chi phÝ
söa ch÷a thùc tÕ nhá h¬n sè ®· trÝch th× phÇn chªnh lÖch phi h¹ch to¸n
vµo thu nhËp trong kú.
- Chi phÝ tiÒn thuª tµi sn ® îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ kinh doanh theo sè
tiÒn thùc tr trong n¨m c¨n vµo hîp ®ång thuª. Trêng hîp tr tiÒn thuª tµi
sn mét lÇn cho nhiÒu n¨m th× tiÒn thuª ® îc ph©n bæ dÇn vµo chi phÝ kinh
doanh theo sè n¨m sö dông tµi sn.
- Chi phÝ tiÒn mua o hiÓm tµi sn.
- Chi phÝ nhîng b¸n, thanh lý tµi sn cè ®Þnh (bao gåm c gi¸ trÞ n l¹i
cña tµi sn cè ®Þnh khi thanh lý vµ nhîng b¸n).
c) Chi phÝ nép thuÕ, phÝ, tiÒn thuª ®Êt phi nép cã liªn quan ®Õn ho¹t
®éng kinh doanh (trõ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp) bao gåm: thuÕ m«n bµi,
thuÕ sö dông ®Êt hoÆc tiÒn thuª ®Êt, thuÕ tµi nguyªn, lÖ phÝ cÇu phµ, lÖ
phÝ s©n bay, c¸c lo¹i thuÕ vµ lÖ phÝ kh¸c.
d) Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi :
- Lµ c¸c khon chi phÝ vËn chuyÓn, ®iÖn, níc, ®iÖn tho¹i, vËt liÖu, giÊy
tê in, v¨n phßng phÈm, c«ng cô lao ®éng, png ch¸y ch÷a ch¸y vµ c¸c dÞch
vô kh¸c.
- C¸c khon chi trªn phi cã ®Çy ®ñ chøng tõ hoÆc ho¸ ®¬n hîp lÖ theo
qui ®Þnh cña Bé Tµi chÝnh.
®) Chi phÝ kh¸c
- Chi phÝ ®µo t¹o c¸n bé nh©n viªn lµm viÖc trong QuÜ tÝn dông nh©n
d©n bao gåm chi phÝ cc c¸c líp ®µo t¹o t¹i QuÜ tÝn dông nh©n d©n vµ
chi phÝ cö c¸n bé ®i ®µo t¹o t¹i c¸c trêng ®µo t¹o theo chÕ ®é Nhµ níc qui
®Þnh.
- Chi phÝ cho Tæ cc §¶ng, ®oµn thÓ t¹i QuÜ tÝn dông nh©n d©n ® îc
lÊy tõ nguån kinh phÝ cña chøc nµy, nÕu nguån kinh phÝ cña chøc
nµy kh«ng ®ñ th× phÇn chªnh lÖch thiÕu ® îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ cña QuÜ.
- Chi phÝ cho khon n thÊt tµi sn cßn l¹i sau khi ®· bï ®¾p ng c¸c
nguån theo qui ®Þnh t¹i ®iÓm 6 môc I ch¬ng II Th«ng t nµy.
- Chi phÝ vÒ nghiÖp vô kho quÜ.
- Chi o vÖ c¬ quan
- Chi phÝ qng c¸o, tiÕp thÞ, khuyÕn m¹i, tiÕp t©n, kh¸nh tiÕt, giao
dÞch, chi phÝ héi nghÞ vµ c¸c lo¹i chi phÝ kh¸c phi cã ho¸ ®¬n hoÆc cng
tõ theo qui ®Þnh cña Bé Tµi chÝnh, g¾n víi kÕt q kinh doanh. Møc chi
kh«ng vît qu¸ 7% ng chi phÝ trong 2 n¨m ®Çu ®èi víi QuÜ tÝn dông nh©n
d©n míi thµnh lËp, sau ®ã kh«ng qu¸ 5% ng chi phÝ.
5