
Thu t Nói Chuy n H ng Ngàyậ ệ ằ Hoàng Xuân Vi t ệPh
n 023ầ
Đ ng Quá Tâm Sừ ự
Có th ng i, g p ai và lúc nào cũng bày h t ru t ganứ ườ ặ ế ộ
c a mình ra, th a b n! Chúng ta nên tìm hi u h . ủ ư ạ ể ọ
Trên đ i ai dám t hào là mình không bao gi g p nh ngờ ự ờ ặ ữ
ngh ch c nh, nh ng lúc mà tâm h n bu n t a b n tha ma.ị ả ữ ồ ồ ự ế
Nhi u khi c n m t ng i chí h ng, m t ng i tri âm đề ầ ộ ườ ướ ộ ườ ể
bày t tâm s , h u nhóm lên chút l a hi v ng. N u b c b chỏ ự ầ ử ọ ế ộ ạ
cõi lòng m t cách x ng đáng khi c n thi t nh v y, thìộ ứ ầ ế ư ậ
không ai nói. Đi u đáng ti c là có nh ng ng i, có chút gìề ế ữ ườ
th c m c trong tâm h n, là đem ra bàn v i b t c ai, vào b tắ ắ ồ ớ ấ ứ ấ
c lúc nào. ứ
G p c nh tr i m a n ng, l nh, n c h b c d c: h đemặ ả ờ ư ắ ạ ự ọ ự ọ ọ
phàn nàn cùng ng i xung quanh. h c đ ng th y cô giáoườ Ở ọ ườ ầ
khó quá, b n bè x b c v i h , bài thi h làm không đ cạ ử ạ ớ ọ ọ ượ
v.v... t t c t i gi ra ch i, h đem b c b ch cho h t b nấ ả ớ ờ ơ ọ ộ ạ ế ạ
này đ n b n kia v i gi ng đi u s u t i. Ch huy m t quânế ạ ớ ọ ệ ầ ủ ỉ ộ
c , ng i d i không kính tr ng h , ti n l ng không đơ ườ ướ ọ ọ ề ươ ủ
xài, quân khí thi u, g p ng i lính nào, h cũng than r n. ế ặ ườ ọ ề
Trên đ ng s nghi p nhi u th thách, đ ng ch ngườ ự ệ ề ử ụ ướ
ng i v t, b b c đãi, hi u l m, h bu n r u nh g p đámạ ậ ị ạ ể ầ ọ ồ ầ ư ặ
tang. H tìm đ h ng đ ng chí, đ ng liêu đ chia s t cõiọ ủ ạ ồ ồ ể ớ
lòng. Trong vi c làm ăn, h b l ng g t, mua bán l lã. Vi tệ ọ ị ườ ạ ỗ ế
văn h b nhà xu t b n gian l n, đ c gi khi chê. H nóiọ ị ấ ả ậ ộ ả ọ

s ch sành sanh cho k khác nghe ru t gan c a mình đ b tạ ẻ ộ ủ ể ớ
căm t c, lo âu, s u oán. G p gia c nh nghèo túng, n cái đứ ầ ặ ả ợ ẻ
n con, v m i sinh, đau y u, con đ a th t h c, đ a thi uợ ợ ớ ế ứ ấ ọ ứ ế
ăn c m, ch ng c b c, đi m đàng: Ai t i nhà ch i, h đ uơ ồ ờ ạ ế ớ ơ ọ ề
coi là tri âm và đem n i tình gia th t nói to c móng heo. Aiộ ấ ạ
vô ph c g p h , s b h đ lên đ u các s chán n n, oánướ ặ ọ ẽ ị ọ ổ ầ ự ả
ng i, trách v t. ườ ậ
H cũng không l a lúc đ bàn chuy n riêng t . Là ng iọ ự ể ệ ư ườ
đa c m, lúc nào tâm h n cũng tràn đ y n i kh đau, thì hả ồ ầ ỗ ổ ọ
đ ch y ra, m c s thúc đ y c a th n b c nh c. B iể ả ặ ự ẩ ủ ầ ạ ượ ở
không khôn ngoan l a gi kh c đ tâm s , nên h bànự ờ ắ ể ự ọ
chuy n riêng t nhi u khi không đúng lúc. Đi u đáng lệ ư ề ề ẽ
ph i gi u kín, h l i r r nói h t n i bu n này đ n đi uả ấ ọ ạ ỉ ả ế ỗ ồ ế ề
ti c n i kia. Nh ng lúc c n t ra vui v , h v n tìm ngu nế ố ữ ầ ỏ ẻ ọ ẫ ồ
an i cho mình, b ng cách tâm s . H cũng không l a l i đủ ằ ự ọ ự ờ ể
giao phó n i lòng. Hình nh ai cũng coi là tri k . Vào m tỗ ư ỷ ộ
ti m t p hóa ngo i ki u, h cũng có th than v c nh v hệ ạ ạ ề ọ ể ề ả ợ ọ
nhà đau y u, con cái h hoang đàng. B n ch a t ng quenở ế ọ ạ ư ừ
bi t h , nh ng khi g p b n, h d dàng cho b n bi t, đ iế ọ ư ặ ạ ọ ễ ạ ế ờ
h g p nhi u th thách, vi c làm ăn c a h th t b i nh thọ ặ ề ử ệ ủ ọ ấ ạ ư ế
nào. H l i nh i k , nào h chán th cu c, s u vì gia đìnhọ ả ả ể ọ ế ộ ầ
cô th ... Nói tóm l i, g p ai h cũng bàn tâm s . ế ạ ặ ọ ự
Trong xã h i nh ng ng i này chi m đa s . H coi câuộ ữ ườ ế ố ọ
chuy n là ph ng th gi i thoát tâm h n. Ng i đàam tho iệ ươ ế ả ồ ườ ạ
v i h là ng i thoa d u v t th ng c a qu tim h . Trênớ ọ ườ ị ế ươ ủ ả ọ
đ i này, m y ai quan tâm đ n k khác. Có m y ai, khi ngheờ ấ ế ẻ ấ
ng i khác than th mà lo l ng an i tìm h cách gi i quy tườ ở ắ ủ ộ ả ế
b ng hành đ ng v tha thành th t. Gi a ch b n đang muaằ ộ ị ậ ữ ợ ạ

đ , có m t ng i bán hàng l i than cùng b n r ng v anhồ ộ ườ ạ ạ ằ ợ
m i ch t. B n có c m th ng anh không? Ch c không.ớ ế ạ ả ươ ắ
Chúng tôi đang mua cá, ch bán cá rên r ng con ch v a đauị ằ ị ừ
trái đ u, không bi t tính m ng ra sao? Chúng tôi có bănậ ế ạ
khoăn an i ch không. Ch c không n t. B n và chúng tôiủ ị ắ ố ạ
nh v y, thì ch c trăm nghìn ng i khác cũng v y. Có thư ậ ắ ườ ậ ứ
ng i g p đ c đôi bà góa, vài cô gái buông cho ít l iườ ặ ượ ờ
th ng h i. Nh ng chi v y? Nghe nh ng l i y, r i tình thươ ạ ư ậ ữ ờ ấ ồ ế
c a h thay đ i không.ủ ọ ổ
Nh ng k khác vì xã giao, nói vài câu khuyên nhh r iữ ẻ ủ ồ
b đi... Ng i ta th y h là ng i thi u t ch , đ tâm h nỏ ườ ấ ọ ườ ế ự ủ ể ồ
khu t ph c đau kh màa không bi t qu t c ng. Ng i taấ ụ ổ ế ậ ườ ườ
coi h là th ng i không c n ngôn, nh d , d tin. N u họ ứ ườ ẩ ẹ ạ ễ ế ọ
g p k ác tâm, k tranh đua v i h , thì nh ng k này đ iặ ẻ ẻ ớ ọ ữ ẻ ố
v i h nh th nào? ớ ọ ư ế
Sao h không đ ý, trên đ i, không ít ng i l y làm vuiọ ể ờ ườ ấ
khi k khác đau kh , s u bu n. Sao h không đ phòngẻ ổ ầ ồ ọ ề
nhi u ng i ganh v i h v công vi c làm, ch mong lúc hề ườ ớ ọ ề ệ ỉ ọ
th t b i, g p khó khăn đ làm h i h . Đem ru t gan đấ ạ ặ ể ạ ọ ộ ể
phanh phui cho chúng, ch ng nh ng không b ích gì, mà bi tẳ ữ ổ ế
đâu h s r c h a thêm. Còn nh ng ng i tr ng mi ng,ọ ẽ ướ ọ ữ ườ ố ệ
manh tâm n a. Tâm s c a h , nh ng bí m t c a h , h ti tữ ự ủ ọ ữ ậ ủ ọ ọ ế
l cho chúng. Chúng đem bán rao h t đ u làng, cu i ch li uộ ế ầ ố ợ ệ
danh giá c a h có đ c b o đ m không? ủ ọ ượ ả ả
Tâm h n h đ c yên tĩnh, hay ph i m t quân bình thêm,ồ ọ ượ ả ấ
th ng kh thêm. Trong khi nói chuy n, ng i có l ng triố ổ ệ ườ ươ
ng i ngùng tr c nh ng l i k l v đ i t c a ai. T i saoạ ướ ữ ờ ể ể ề ờ ư ủ ạ

lúc bàn tâm s , h không vì phép xã giao, tránh cho k ngheự ọ ẻ
n i ng ng ngh u y. Ng i dân Nh t có thói quen nói hàiỗ ượ ị ấ ườ ậ
h c nh ng gian kh c a riêng h hay c a gia đình h , đướ ữ ổ ủ ọ ủ ọ ể
cho ng i khác kh i vì l ch s mà t n i th ng h i. Khôngườ ỏ ị ự ỏ ỗ ươ ạ
nh m t s ng i dân Nh t, ít ra h cũng đ ng ngây thư ộ ố ườ ậ ọ ừ ơ
quá, mà coi đôi chút l i khuyên là cách thoa d u tâm h n, b iờ ị ồ ở
m t qu tim tri k . ộ ả ỷ
Ng i quá bàn tâm s , nhi u khi vi n l là nói v i b n.ườ ự ề ệ ẽ ớ ạ
Nh ng h g p b n nào thân, đ u tâm s h t, thì đáng ti cư ễ ặ ạ ề ự ế ế
quá. Nói chuy n v i h , ng i ta mong, bàn nh ng v n đệ ớ ọ ườ ữ ấ ề
gây h ng thú, ch đâu mu n có b m t thiên s u đ a th m,ứ ớ ố ộ ặ ầ ị ả
đ nghe h than khóc n i lòng... ể ọ ỗ
Th y nh ng tai h i này c a k quá tâm s , xin b nấ ữ ạ ủ ẻ ự ạ
c ng quy t tránh t t x u c a h . Khi c n, nói s v i b nươ ế ậ ấ ủ ọ ầ ơ ớ ạ
thâm giao đ tìm hy v ng và cách gi i quy t thôi. Đ i v iể ọ ả ế ố ớ
b t kỳ ai, nh t đ nh là thinh. Chúng tôi đã bàn cùng b n vấ ấ ị ạ ề
v n đ này trong "Đ c t ch , chìa khóa c a thành công". ấ ề ứ ự ủ ủ Ở
đây chúng tôi không dám làm b n m t thì gi đ c l i. Nh ngạ ấ ờ ọ ạ ữ
b n nào cũng đ gi r nh đ đ c l i các quy n sách y, thìạ ủ ờ ả ể ọ ạ ể ấ
ít ra, nên đ ý nh ng đi u h tr ng này. ể ữ ề ệ ọ
Ham b c b ch tâm s , dũng khí c a ta hao mòn, chí khíộ ạ ự ủ
c a ta ngày m t tiêu ma. M t khi không còn ý chí, thì đ ngủ ộ ộ ừ
mong nói chuy n thành công và đ c l c. Ham b c b ch tâmệ ắ ự ộ ạ
s , ta b k khác coi là ng i b c nh c, không đ s c ănự ị ẻ ườ ạ ượ ủ ứ
ch u v i nh ng éo le đ i. H m t tín nhi m n i ta, coi ta làị ớ ữ ở ờ ọ ấ ệ ơ
k không th lãnh đ o đ c, nên trên thang xã h i ta ch ẻ ể ạ ượ ộ ỉ ở
đ a v th p. ị ị ấ

Đ n thái đ c a b n đ i v i ng i quá tâm s . B n đãế ộ ủ ạ ố ớ ườ ự ạ
bi t, ng i quá tâm s là ng i đa c m, b u s u xâmế ườ ự ườ ả ị ư ầ
chi m, lúc nào cũng tìm ng i đ n ng t a. G p ai bi tế ườ ể ươ ự ặ ế
nghe h , h coi nh đi gi a sa m c g p m t su i n cọ ọ ư ữ ạ ặ ộ ố ướ
ngon. Xin b n hãy là ng i bi t nghe. B n nên x trí v i hạ ườ ế ạ ử ớ ọ
có l ng trí h n. Tr c h t, b n không nên đ kích h .ươ ơ ướ ế ạ ả ọ
Ch m t ái ng i ta, mà còn trông ng i ta thích câu chuy nạ ự ườ ườ ệ
c a mình, thì th t là l . B t kỳ ai, k l gì v i b n, n uủ ậ ạ ấ ể ể ớ ạ ế
không có h i, không t n th i gian, thì b n c đ h nói.ạ ố ờ ạ ứ ể ọ
Ng i ta c n nói đ gi i thoát tâm h n mà. Có m t sườ ầ ể ả ồ ộ ố
ng i nào đó, b n li u l i an i b ích, thì xin b n đ ngườ ạ ệ ờ ủ ổ ạ ừ
ti c v i h . Bi t đâu đôi l i sáng su t chân thành c a b n,ế ớ ọ ế ờ ố ủ ạ
tuy không thay đ i đ c m t tâm tr ng, quy t đ nh m tổ ượ ộ ạ ế ị ộ
cu c đ i, nh ng ít ra cũng gieo m t tia hy v ng cho tâm nãoộ ờ ư ộ ọ
đang u t c, u t c a h . Chúng tôi nói nh ng l i ch giáoấ ứ ư ư ủ ọ ữ ờ ỉ
đúng đ n, đ b n phân bi t v i nh ng l i c a nh ng k làmắ ể ạ ệ ớ ữ ờ ủ ữ ẻ
th y đ i không c m. Mu n cho l i nói c a b n có giá tr , thìầ ờ ơ ố ờ ủ ạ ị
nh ng l i nói đó ph i ch a đ ng ý t ng xây d ng, thanhữ ờ ả ứ ự ưở ự
cao và nhu m màu s c chân thành, ng t d u. Trên đ i, th aộ ắ ọ ị ờ ư
b n, ai mà không thích câu chuy n c a nh ng ng i có ng nạ ệ ủ ữ ườ ọ
l i vàng ng c nh v y. ưỡ ọ ư ậ
[ Ph n Tr cầ ướ ] [ Ph n Kầ ế ]

