TÀI LIỆU HỌC TẬP
MÔN
KỸ NĂNG QUẢN TRỊ
2
MỤC LỤC
CHƢƠNG 1: TỰ NHẬN THỨC .................................................................................................. 5
1.1.Tầm quan trọng của sự tự nhận thức .................................................................................... 5
1.1.1. Định nghĩa nhận thức ......................................................................................................... 5
1.1.2. Tầm quan trọng của tự nhận thức ...................................................................................... 6
1.2. Điều thầm kín của tự nhận thức ........................................................................................... 6
1.2.1. Điều thầm kín của tự nhận thức ......................................................................................... 6
1.2.2. Điểm nhạy cảm .................................................................................................................. 7
1.3. Hiểu rõ và chấp nhận sự khác biệt giữa các cá nhân .......................................................... 9
1.4. Các yếu tố cốt lõi của tự nhận thức .................................................................................... 10
1.4.1. Giá trị cá nhân .................................................................................................................. 10
1.4.2. Phong cách học ................................................................................................................ 12
1.4.3. Thái độ đối với sự thay đổi .............................................................................................. 15
1.4.4. Định hƣớng giao tiếp giữa các cá nhân ........................................................................... 17
CHƢƠNG 2: QUẢN TRỊ SỰ CĂNG THẲNG ........................................................................ 20
2.1. Quản trị stress ...................................................................................................................... 20
2.1.1. Các nguồn gây stress........................................................................................................ 20
2.1.2. Hạn chế stress .................................................................................................................. 23
2.2. Xây dựng sự hồi phục để kiểm soát stress ......................................................................... 37
2.2.1. Phục hồi cơ thể................................................................................................................. 37
2.2.2. Phục hồi tâm lý ................................................................................................................ 38
2.3. Các kỹ thuật làm giảm stress tạm thời ............................................................................... 41
CHƢƠNG 3: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ MỘT CÁCH SÁNG TẠO ......................................... 42
3.1. Giải quyết vấn đề, sáng tạo và cải tiến ............................................................................... 42
3.2. Các bƣớc trong tiến trình giải quyết vấn đề thông thƣờng .............................................. 42
3.2.1. Xác định vấn đề ............................................................................................................... 43
3.2.2. Tập hợp phƣơng án .......................................................................................................... 44
3.2.3. Đánh giá phƣơng án ......................................................................................................... 44
3.2.4. Thực hiện phƣơng án ....................................................................................................... 45
3
3.3. Những yếu tố cản trở sự sáng tạo ....................................................................................... 46
3.3.1. Chƣớng ngại vật ............................................................................................................... 47
3.3.2. Phá vỡ các ngăn cản cho tƣ duy sáng tạo ........................................................................ 50
3.3.3. Thúc đẩy đổi mới ............................................................................................................. 55
CHƢƠNG 4: HUẤN LUYỆN, TƢ VẤN VÀ TRUYỀN THÔNG HỖ TRỢ ......................... 57
4.1. Tầm quan trọng của truyền thông hiệu quả ...................................................................... 57
4.2. Truyền thông hỗ trợ ............................................................................................................. 57
4.3. Huấn luyện và tƣ vấn ........................................................................................................... 58
4.3.1. Vai trò của huấn luyện và tƣ vấn ..................................................................................... 58
4.3.2. Các vấn đề về huấn luyện và tƣ vấn ................................................................................. 59
4.3.3. Sự phòng thủ và phản đối ................................................................................................ 61
4.4. Các nguyên tắc của truyền thông hỗ trợ ............................................................................ 61
4.4.1. Truyền thông hỗ trợ hƣớng đến vấn đề, không hƣớng đến con ngƣời ........................... 62
4.4.2. Truyền thông hỗ trợ dựa vào sự phù hợp ........................................................................ 63
4.4.3.Truyền thông hỗ trợ là mô tả, không phải là đánh giá ..................................................... 65
4.4.4. Truyền thông hỗ trợ công nhận giá trị chứ không phải là bác bỏ giá trị của cá nhân
.................................................................................................................................................... 70
4.4.5. Truyền thông hỗ trợ là cụ thể, không chung chung ........................................................ 74
4.4.6. Truyền thông hỗ trợ là nối tiếp chứ không đứt đoạn ...................................................... 74
4.3.7. Truyền thông hỗ trợ có sở hữu ........................................................................................ 76
4.4.8. Truyền thông hỗ trợ đòi hỏi sự lắng nghe, chứ không phải là truyền thông tin một phía 77
CHƢƠNG 5: QUYỀN LỰC VÀ ẢNH HƢỞNG ...................................................................... 86
5.1. Xây dựng nền tảng quyền lực và sử dụng sức ảnh hƣởng khéo léo ................................ 86
5.1.1. Thiếu quyền lực ................................................................................................................ 86
5.1.2. Lạm dụng quyền lực ......................................................................................................... 87
5.1.3.Tạo quyền lực cho ngƣời khác .......................................................................................... 88
5.2. Các chiến lƣợc để có quyền lực trong tổ chức ................................................................... 88
5.2.1. Các thuộc tính cá nhân ..................................................................................................... 89
5.2.2. Đặc điểm vị trí tạo nên quyền lực .................................................................................... 95
CHƢƠNG 6: ĐỘNG CƠ THÚC ĐẨY ...................................................................................... 99
4
6.1. Chuẩn đoán những vấn đề thực hiện công việc ................................................................. 99
6.2. Thúc đẩy khả năng của các cá nhân ................................................................................. 101
6.2.1. Các dấu hiệu giảm sút khả năng ..................................................................................... 101
6.2.2. Giải pháp cho vấn đề thiếu khả năng ............................................................................. 101
6.3. Nuôi dƣỡng một môi trƣờng làm việc thúc đẩy .............................................................. 103
6.4. Những nhân tổ của một chƣơng trình thúc đẩy hiệu quả .............................................. 106
6.4.1. Thiết lập những kỳ vọng hiệu suất rõ ràng ..................................................................... 108
6.4.2. Loại bỏ rào cản đối với sự thực hiện công việc ............................................................. 109
6.4.3. Củng cố hành vi tăng cƣờng sự thực hiện ...................................................................... 111
6.4.4. Cung cấp những phần thƣởng nổi bật ............................................................................ 123
6.4.5. Sử dụng một tiến trình công bằng .................................................................................. 128
6.4.6.Tặng phần thƣởng đúng lúc và phản hồi chính xác ......................................................... 130
5
CHƢƠNG 1: TỰ NHẬN THỨC
1.1.Tầm quan trọng của sự tự nhận thức
Nhận thức đề cập đến bản thể, hành động và suy nghĩ của chính chúng ta, với việc hiểu
biết tốt về cách chúng ta liên hệ với ngƣời khác, chúng ta có thể điều chỉnh hành vi của chúng ta
để chúng ta đối phó với ngƣời khác một cách tích cực. Bằng sự hiểu biết điều làm chúng ta khó
chịu, chúng ta có thể cải thiện khả năng tự chủ của mình. Và bởi hiểu đƣợc điểm yếu của chúng
ta, chúng ta có thể học cách quản lý chúng và đạt đƣợc mục tiêu của chúng ta. Do đó, tự nhận
thức có tầm quan trọng nhất định. Trong phần này sẽ trình bày định nghĩa nhận thức và tầm quan
trọng của tự nhận thức.
1.1.1. Định nghĩa tự nhận thức
Dourish (1992) định nghĩa tự nhận thức là một sự hiểu biết về các hoạt động của ngƣời
khác, trong đó cung cấp một bối cảnh cho hoạt động của riêng mình (trích trong Reinhardt và
cộng sự, 2012).
Kegan (1982, 1994), Thomas Jordan (2002) mô tả sự tự nhận thức (Self-awareness) là
―nhận thức về thói quen hành vi, cảm xúc, ham muốn, suy nghĩ và sự thấu hiểu bản thân chúng ta
(trích trong Hanssen, 2009).
Tự nhận thức (Self-awareness) là cách mà chúng ta khám tính cách cá nhân, niềm tin, hệ
thống giá trị, khuynh hƣớng tự nhiên của mình
1
. Thông thƣờng, tự nhận thức là khởi điểm cho
việc làm chủ bản thân và tạo ra những gì ta muốn.
Tự nhận thức là một khả năng hiểu biết mạnh mặt, mặt yếu, giá trị, quan điểm, tính khí,
nhu cầu, ƣớc vọng, cảm xúc, sợ hãi. Những suy nghĩ về chính mình (tôi thông minh, tôi tháo vát,
tôi là ngƣời chậm chạp, tôi là trụ cột trong gia đình, tôi là nhân viên công tác xã hội, tôi ân cần,
tôi không kỳ thị và phân biệt ngƣời có H…) nhằm vẽ nên một bức chân dung về chính họ. Bức
tranh này không chỉ mô tả hình dáng bên ngoài mà còn mô tả cảm xúc, năng lực, vai trò, trách
nhiệm của họ đối với ngƣời khác.
1
http://www.canyons.edu/committees/leap/team1/15tips/tip13.asp