Thực trạng nuôi dưỡng người bệnh sau phẫu thuật đường tiêu hóa tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2024–2025

Suy dinh dưỡng là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đóng vai trò là yếu tố tiên lượng độc lập cho kết quả xấu sau phẫu thuật, đặc biệt đối với bệnh nhân trải qua phẫu thuật đường tiêu hoá. Tình trạng này làm tăng đáng kể tỷ lệ biến chứng, tử vong và kéo dài thời gian nằm viện, gây gánh nặng kinh tế đáng kể. Các can thiệp dinh dưỡng, đặc biệt là nuôi dưỡng đường miệng sớm, đã được chứng minh là cải thiện kết quả phẫu thuật và giảm tỷ lệ nhiễm trùng. Tuy nhiên, bất chấp khuyến cáo, việc trì hoãn nuôi dưỡng đường miệng vẫn còn phổ biến do lo ngại biến chứng. Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả thực trạng nuôi dưỡng sau phẫu thuật đường tiêu hoá tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội giai đoạn 2024-2025, từ đó cung cấp cơ sở để đưa ra các khuyến nghị cải thiện chất lượng chăm sóc dinh dưỡng.

Y bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng và nghiên cứu viên trong lĩnh vực phẫu thuật tiêu hóa.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang này khảo sát thực trạng nuôi dưỡng người bệnh sau phẫu thuật đường tiêu hoá tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ năm 2024 đến 2025, với 98 bệnh nhân tham gia. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm thông tin cơ bản của bệnh nhân và khẩu phần ăn trong 7 ngày sau phẫu thuật, cũng như dung dịch nuôi dưỡng đường tĩnh mạch. Mặc dù thời gian bắt đầu nuôi dưỡng đường miệng trung bình là 2,2 ± 1,2 ngày, sớm hơn so với các nghiên cứu trước đây và việc nuôi ăn sớm có liên quan đến thời gian trung tiện ngắn hơn đáng kể (22 giờ so với 34,5 giờ ở nhóm nuôi muộn, p < 0,05), nhưng kết quả cho thấy chế độ dinh dưỡng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu khuyến nghị. Cụ thể, năng lượng cung cấp chỉ đạt 48,8 - 65,6% và protein đạt 50 - 66,7% so với nhu cầu, cùng với sự thiếu hụt vitamin và khoáng chất. Tổng năng lượng và protein có xu hướng tăng dần đến ngày thứ 4 sau phẫu thuật rồi giảm dần. Nuôi dưỡng đường tĩnh mạch đóng vai trò chủ chốt trong những ngày đầu, chiếm tới 98,2% tổng năng lượng khẩu phần. Tỷ lệ bệnh nhân đạt trên 70% nhu cầu năng lượng khuyến nghị của ESPEN rất thấp, chỉ 15,3% vào ngày đầu tiên và đạt đỉnh 43,6% vào ngày thứ 4, sau đó giảm xuống 35,9% vào ngày thứ 7. Điều này cho thấy mặc dù đã có tiến bộ trong việc áp dụng nuôi dưỡng đường miệng sớm theo các phác đồ ERAS, chất lượng dinh dưỡng tổng thể vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu khuyến nghị cần có những can thiệp dinh dưỡng cá thể hóa và chuyển đổi kịp thời sang chế độ ăn có mật độ năng lượng và protein cao hơn để cải thiện kết quả lâm sàng và hạn chế biến chứng cho bệnh nhân sau phẫu thuật.