Đ TÀI: CÁC HÌNH TH C TR L NG T I VIETTEL CHI NHÁNH HÀ N IỀ Ứ Ả ƯƠ Ạ Ộ
M ĐUỞ Ầ
Ti n l ng là m t v n đ r t đc quan tâm trong xã h i, b i ti n l ng chình là ngu nề ươ ộ ấ ề ấ ượ ộ ở ề ươ ồ
thu nh p chính c a ng i lao đng. M c đích ch y u c a ng i lao đng chính là ti n ậ ủ ườ ộ ụ ủ ế ủ ườ ộ ề
l ng, ti n l ng cao s giúp cho cu c s ng c a h và gia đình s sung túc và đy đ ươ ề ươ ẽ ộ ố ủ ọ ẽ ầ ủ
h n.ơ
Đng trên góc đ c a m i ng i khác nhau thì ti n l ng l i có vai trò khác nhau. N uứ ộ ủ ỗ ườ ề ươ ạ ế
nh đi v i ng i lao đng thì ti n l ng là l i ích c a h thì đi v i ng i s d ng ư ố ớ ườ ộ ề ươ ợ ủ ọ ố ớ ườ ử ụ
lao đng ti n l ng l i là chi phí.C n ph i l a ch n các hình th c tr l ng phù h p ộ ề ươ ạ ầ ả ự ọ ứ ả ươ ợ
v i t ng đi t ng lao đng. Do v y đ có chính sách ti n l ng phù h p, có l i ích choớ ừ ố ượ ộ ậ ể ề ươ ợ ợ
ng i lao đng và s d ng lao đng luôn là v n đ đc quan tâm.ườ ộ ử ụ ộ ấ ề ượ
Qua tìm hi u các hình th c tr l ng t i chi nhánh Viettel Hà N i, bên c nh nh ng thànhể ứ ả ươ ạ ộ ạ ữ
thích đã đt đc còn có m t s h n ch v công tác tr l ng, công tác tr l ng cho ạ ượ ộ ố ạ ế ề ả ươ ả ươ
ng i lao đng ch a đánh giá đúng và chính xác đi v i k t qu th c hi n lao đng nên ườ ộ ư ố ớ ế ả ự ệ ộ
vi c hoàn thi n công tác tr l ng là r t c n thi t. Do đó nhóm 11 ch n đ tài : “ Tìm ệ ệ ả ươ ấ ầ ế ọ ề
hi u và phân tích các hình th c tr l ng t i chi nhánh Viettel Hà N i”ể ứ ả ươ ạ ộ
Đ tài đc chia làm 3 ph n:ề ượ ầ
Ch ng 1 : C S lí thuy tươ ơ ở ế
Ch ng 2 : Th c tr ng các hình th c tr l ng t i chi nhánh Viettel Hà N iươ ự ạ ứ ả ươ ạ ộ
Ch ng 3: M t s gi i phápươ ộ ố ả
CH NG 1 : C S LÍ THUY T’ƯƠ Ơ Ở Ế
1. Khái ni m ti n l ngệ ề ươ .
Ti n l ng ph n ánh nhi u m i quan h trong kinh t xã h i. Trong n n kinh tề ươ ả ề ố ệ ế ộ ề ế
k ho ch hoá t p trung, ti n l ng không ph i là giá c c a s c lao đng, không ph i làế ạ ậ ề ươ ả ả ủ ứ ộ ả
hàng hoá c trong khu v c s n xu t kinh doanh cũng nh khu v c qu n lý Nhà n c,ả ự ả ấ ư ự ả ướ
qu n lý xã h i.ả ộ
Trong kinh t th tr ngế ị ườ , ti n l ng đc hi u là: ề ươ ượ ể “Ti n l ng đc bi u hi nề ươ ượ ể ệ
b ng ti n mà ng i s d ng lao đng tr cho ng i lao đng. Ti n l ng đc hìnhằ ề ườ ử ụ ộ ả ườ ộ ề ươ ượ
thành thông qua quá trình th o lu n gi a hai bên theo đúng quy đnh c a Nhà n c”.ả ậ ữ ị ủ ướ
Th c ch t ti n l ng trong n n kinh t th tr ng là giá c c a s c lao đng, là kháiự ấ ề ươ ề ế ị ườ ả ủ ứ ộ
ni m thu c ph m trù kinh t , xã h i, tuân th theo nguyên t c cung c u giá c th tr ngệ ộ ạ ế ộ ủ ắ ầ ả ị ườ
và pháp lu t hi n hành c a Nhà n c. ậ ệ ủ ướ
Ti n l ng d i ch đ t b n ch nghĩa:ề ươ ướ ế ộ ư ả ủ Trong th i k t b n ch nghĩa, m iờ ỳ ư ả ủ ọ
t li u lao đng đi u đc s h u c a các nhà t b n, ng i lao đng không có t li uư ệ ộ ề ượ ở ữ ủ ư ả ườ ộ ư ệ
lao đng ph i đi làm thuê cho ch t b n, do v y ti n l ng đc hi u theo quan đi mộ ả ủ ư ả ậ ề ươ ượ ể ể
sau: “Ti n l ng là giá c c a s c lao đng mà ng i s d ng lao đng tr cho ng iề ươ ả ủ ứ ộ ườ ử ụ ộ ả ườ
lao đng”. Quan đi m v ti n l ng d i ộ ể ề ề ươ ướ ch nghĩa t b nủ ư ả đc xu t phát t vi c coiượ ấ ừ ệ
s c lao đng là m t hàng hoá đc bi t đc đa ra trao đi và mua bán m t cách côngứ ộ ộ ặ ệ ượ ư ổ ộ
khai.
Ti n l ng luôn đc coi là đi t ng quan tâm hàng đu c a ng i lao đng vàề ươ ượ ố ượ ầ ủ ườ ộ
c a các doanh nghi p. Đi v i ng i lao đng thì ti n l ng là ngu n thu nh p ch y uủ ệ ố ớ ườ ộ ề ươ ồ ậ ủ ế
c a b n thân ng i đó và v i gia đình h , còn đi v i doanh nghi p thì ti n l ng l i làủ ả ườ ớ ọ ố ớ ệ ề ươ ạ
m t y u t n m trong chi phí s n su t.ộ ế ố ằ ả ấ
Trong m i th i k khác nhau, m i hình thái kinh t xã h i khác nhau thì quan ni mỗ ờ ỳ ỗ ế ộ ệ
v ti n l ng cũng có s thay đi đ phù h p v i hình thái kinh t xã h i.ề ề ươ ự ổ ể ợ ớ ế ộ
2. Yêu c uầ, ch c năng c a ti n l ng.ứ ủ ề ươ
2.1. Yêu c uầ c a ti n l ng.ủ ề ươ
M t làộ ti n l ng ph i đc gi i quy t trong ph m vi toàn b n n kinh t qu cề ươ ả ượ ả ế ạ ộ ề ế ố
dân cho t t c các thành ph n kinh t theo yêu c u c a c ch th tr ng.ấ ả ầ ế ầ ủ ơ ế ị ườ
Hai là trong s n xu t kinh doanh ph i xem xét ti n l ng hai ph ng di n: ả ấ ả ề ươ ở ươ ệ
Ti n l ng là s bi u hi n b ng ti n c a chi phí s n xu t kinhề ươ ự ể ệ ằ ề ủ ả ấ
doanh. Do đó ph i tính đúng, tính đ các y u t h p thành ti n l ng; cóả ủ ế ố ợ ề ươ
nh v y m i tính đúng giá thành c a s n xu t kinh doanh và góp ph nư ậ ớ ủ ả ấ ầ
c ng c ch đ h ch toán kinh doanh.ủ ố ế ộ ạ
Ti n l ng là m t b ph n thu nh p c a doanh nghi p phân ph i choề ươ ộ ộ ầ ậ ủ ệ ố
ng i lao đng. B i v y, ngu n ti n l ng ph i do chính các doanhườ ộ ở ậ ồ ề ươ ả
nghi p t t o ra t k t qu ho t đng kinh doanh.ệ ự ạ ừ ế ả ạ ộ
Tr l ng ph i k t h p hài hòa 3 l i ích:ả ươ ả ế ợ ợ
Đm b o cho doanh nghi p hoàn thành các nghĩa v v i Nhà n c.ả ả ệ ụ ớ ướ
Đm b o duy trì và phát tri n doanh nghi p: B o toàn đc v n, táiả ả ể ệ ả ượ ố
t o tài s n c đnh.ạ ả ố ị
Đm b o đi s ng c a ng i lao đng.ả ả ờ ố ủ ườ ộ
2.2. Ch c năng c a ti n l ng.ứ ủ ề ươ
Ti n l ng là ph n thu nh p ch y u c a ng i lao đng do v y khi th c hi nề ươ ầ ậ ủ ế ủ ườ ộ ậ ự ệ
vi c chi tr l ng chúng ta c n ph i bi t đc các ch c năng c a ti n l ng nh sau:ệ ả ươ ầ ả ế ượ ứ ủ ề ươ ư
V ph ng di n xã h i: ề ươ ệ ộ
2.2.1. Ch c năng tái s n xu t s c lao đng.ứ ả ấ ứ ộ
Cùng v i quá trình tái s n xu t c a c i vât ch t, s c lao đng cũng c n ph i đcớ ả ấ ủ ả ấ ứ ộ ầ ả ượ
tái t o. Trong các hình thái kinh t xã h i khác nhau vi c tái s n xu t s c lao đng có sạ ế ộ ệ ả ấ ứ ộ ự
khác nhau. S khác nhau này th hi n b i quan h s n xu t th ng tr . Song, nhìn chungự ể ệ ở ệ ả ấ ố ị
quá trình tái s n xu t s c lao đng di n ra trong l ch s th hi n rõ s ti n b c a xãả ấ ứ ộ ễ ị ử ể ệ ự ế ộ ủ
h i. S ti n b này g n li n v i s tác đng m nh m và sâu s c c a nh ng thành t uộ ự ế ộ ắ ề ớ ự ộ ạ ẽ ắ ủ ữ ự
khoa h c – k thu t mà nhân lo i sáng t o ra. Chính nó đã làm cho s c lao đng đc táiọ ỹ ậ ạ ạ ứ ộ ượ
s n xu t ngày càng tăng c v s l ng và c v ch t l ng.ả ấ ả ề ố ượ ả ề ấ ượ
Quá trình tái s n xu t s c lao đng đc th c hi n b i vi c tr công cho ng iả ấ ứ ộ ượ ự ệ ở ệ ả ườ
lao đng thông qua ti n l ng.ộ ề ươ
S c lao đng là s n ph m ch y u c a xã h i, nó luôn luôn đc hoàn thi n vàứ ộ ả ẩ ủ ế ủ ộ ượ ệ
phát tri n nh th ng xuyên đc duy trì và khôi ph c. Nh v y b n ch t c a tái s nể ờ ườ ượ ụ ư ậ ả ấ ủ ả
xu t s c lao đng nghĩa là đm b o cho ng i lao đng có m t s l ng ti n l ngấ ứ ộ ả ả ườ ộ ộ ố ượ ề ươ
sinh ho t nh t đnh đ h có th :ạ ấ ị ể ọ ể
Duy trì và phát tri n s c lao đng c a chính mình.ể ứ ộ ủ
S n xu t ra s c lao đng m i.ả ấ ứ ộ ớ
Tích lũy kinh nghi m, nâng cao trình đ đ hình thành k năng laoệ ộ ể ỹ
đng, tăng c ng ch t l ng lao đng.ộ ườ ấ ượ ộ
2.2.2. Ch c năng đi u ti t lao đng.ứ ề ế ộ
Trong quá trình th c hi n k ho ch phát tri n cân đi gi a các ngành, ngh cácự ệ ế ạ ể ố ữ ề ở
vùng trên toàn qu c, Nhà n c th ng thông qua h t th ng thang b ng l ng, các chố ướ ườ ệ ố ả ươ ế
đ ph c p cho t ng ngành ngh , t ng vùng đ làm công c đi u ti t lao đng. Nh đóộ ụ ấ ừ ề ừ ể ụ ề ế ộ ờ
ti n l ng đã góp ph n t o ra m t c c u h p lý t o đi u ki n cho s phát tri n c a xãề ươ ầ ạ ộ ơ ấ ợ ạ ề ệ ự ể ủ
h i.ộ
2.2.3. Ch c năng th c đo hao phí lao đng xã h i.ứ ướ ộ ộ
Khi ti n l ng đc tr cho ng i lao đng ngang v i giá tr s c lao đng mà hề ươ ượ ả ườ ộ ớ ị ứ ộ ọ
b ra trong quá trình th c hi n công vi c thì xã h i có th xác đnh chính xác hao phí laoỏ ự ệ ệ ộ ể ị
đng c a toàn th c ng đng thông qua t ng qu l ng cho toàn th ng i lao đng.ộ ủ ể ộ ồ ổ ỹ ươ ể ườ ộ
Đi u này có nghĩa trong công tác th ng kê, giúp Nhà n c ho ch đnh các chính sáchề ố ướ ạ ị
đi u ch nh m c l ng t i thi u đ đm b o h p lý th c t luôn phù h p v i chính sáchề ỉ ứ ươ ố ể ể ả ả ợ ự ế ợ ớ
c a Nhà n c.ủ ướ
2.2.4. Ch c năng công c qu n lý Nhà n c.ứ ụ ả ướ
Trong quá trình ho t đng s n xu t kinh doanh ng i s d ng lao đng đngạ ộ ả ấ ườ ử ụ ộ ứ
tr c hai s c ép là chi phí s n xu t và k t qu s n xu t. H th ng tìm m i cách có thướ ứ ả ấ ế ả ả ấ ọ ườ ọ ể
đ làm gi m thi u chi phí trong đó có ti n l ng tr cho ng i lao đng.ể ả ể ề ươ ả ườ ộ
B lu t lao đng ra đi, trong đó có ch đ ti n l ng, b o v quy n làm vi c,ộ ậ ộ ờ ế ộ ề ươ ả ệ ề ệ
l i ích và các quy n khác c a ng i lao đng đng th i b o v quy n l i ng i laoợ ề ủ ườ ộ ồ ờ ả ệ ề ợ ườ
đng và l i ích h p pháp c a ng i lao đng, t o đi u ki n cho m i quan h lao đngộ ợ ợ ủ ườ ộ ạ ề ệ ố ệ ộ
đc hài hoà và n đnh góp ph n phát huy trí sáng t o và tài năng c a ng i lao đngượ ổ ị ầ ạ ủ ườ ộ
nh m đt năng su t, ch t l ng và ti n b xã h i trong lao đng, s n xu t, d ch v , tăngằ ạ ấ ấ ượ ế ộ ộ ộ ả ấ ị ụ
hi u qu s d ng và qu n lý lao đng.ệ ả ử ụ ả ộ
V ph ng di n kinh t : ề ươ ệ ế
2.2.5. Ch c năng là đòn b y kinh t .ứ ẩ ế
Các Mác đã vi t: “M t t t ng tách r i l i ích kinh t thì nh t đnh s làm nh cế ộ ư ưở ờ ợ ế ấ ị ẽ ụ
nó”. Th c t cho th y r ng khi đc tr công x ng đáng thì ng i lao đng s làm vi cự ế ấ ằ ượ ả ứ ườ ộ ẽ ệ
tích c c, s không ng ng hoàn thi n mình h n n a và ng c l i, n u ng i lao đngự ẽ ừ ệ ơ ữ ượ ạ ế ườ ộ
không đc tr l ng x ng đáng v i công s c c a h b ra thì s có nh ng bi u hi nượ ả ươ ứ ớ ứ ủ ọ ỏ ẽ ữ ể ệ
tiêu c c không thu n l i cho l i ích c a doanh nghi p. Th m chí nó s có nh ng cu cự ậ ợ ợ ủ ệ ậ ẽ ữ ộ
đình công x y ra, b o lo n gây nên xáo tr n v chính tr , m t n đnh xã h i.ả ạ ạ ộ ề ị ấ ổ ị ộ
m t m c đ nh t đnh thì ti n l ng là m t b ng ch ng th hi n giá tr , đa vỞ ộ ứ ộ ấ ị ề ươ ộ ằ ứ ể ệ ị ị ị
và uy tín c a ng i lao đng trong gia đình, t i doanh nghi p cũng nh ngoài xã h i. Doủ ườ ộ ạ ệ ư ộ
đó c n th c hi n đánh giá đúng năng l c và công lao đng c a ng i lao đng đi v iầ ự ệ ự ộ ủ ườ ộ ố ớ
s phát tri n c a doanh nghi p, đ tính ti n l ng tr thành công c qu n lý khuy nự ể ủ ệ ể ề ươ ở ụ ả ế
khích v t ch t và là đng l c thúc đy s n xu t phát tri n.ậ ấ ộ ự ẩ ả ấ ể
V i các ch c năng trên, ta có th th y ti n l ng đóng m t vai trò quan tr ng vi cớ ứ ể ấ ề ươ ộ ọ ệ
thúc đy s n xu t và phát tri n phát huy tính ch đng, sáng t o c a ng i lao đng,ẩ ả ấ ể ủ ộ ạ ủ ườ ộ
tăng năng su t lao đng và tăng hi u qu s n xu t kinh doanh.ấ ộ ệ ả ả ấ
3. Các hình th c tr l ng trong doanh nghi p. ứ ả ươ ệ
Hi n nay n c ta ti n l ng c b n đc áp d ng r ng rãi, có 2 hình th c đó là:ệ ở ướ ề ươ ơ ả ượ ụ ộ ứ
Tr l ng theo th i gian;ả ươ ờ
Tr l ng theo s n ph m.ả ươ ả ẩ
3.1. Tr l ng theo th i gian.ả ươ ờ
Đây là hình th c tr l ng căn c vào th i gian lao đng và c p b c đ tính l ngứ ả ươ ứ ờ ộ ấ ậ ể ươ
cho t ng ng i lao đng. Hình th c này th ng áp d ng ch y u cho lao đng gián ti p,ừ ườ ộ ứ ườ ụ ủ ế ộ ế
còn lao đng tr c ti p th ng áp d ng đi v i nh ng b ph n không đnh m c đcộ ự ế ườ ụ ố ớ ữ ộ ậ ị ứ ượ
s n ph m.ả ẩ Hình th c ứtr l ng ả ươ này có 2 lo i:ạ
3.1.1. Tr l ng theo th i gian lao đng gi n đn.ả ươ ờ ộ ả ơ