Tính khoa học trong
Phong thuỷ và kiến trúc
hiện đại
Việc vận dụng Phong thuỷ trong các thiết kế về nhà ở dân
dụng cũng như các cơ sở sản xuất kinh doanh v.v dường
như là một xu hướng rất thịnh hành. Thế nhưng, đại bộ
phận dân chúng vẫn chưa hiểu hết giá trị thực của bộ
môn này.
Trong đời sống xã hội ngày nay có một xu hướng ngày càng
nở rộ đó là là sự ứng dụng của Phong thuỷ trong mọi lĩnh vực
liên quan đến xây dựng và kiến trúc. Từ việc xây dựng nhà
cửa, tu tạo lăng mộ cho đến xây dựng các xưởng sản xuất và
các cơ quan hành chính. Xu hướng này phải chăng là một sự
tất yếu khi mà xã hội bắt đầu có sự sung túc thịnh vượng nên
người ta đã rộng rãi nghĩ đến bắt chước người xưa? Hay
chính tính hiệu quả của phong thuỷ được ứng dụng gần như
suốt chiều dài của lịch sử văn minh Đông phương và ngày
nay đã được khoa học coi như một đối tượng nghiên cứu?
Vậy thực ra phong thuỷ là gì? Và nó có mối liên hệ thế nào
với kiến trúc hiện đại mà lại được quan tâm như vậy.
Bài viết này không có tham vọng khám phá sâu vào những
vấn đề định lượng và bản chất của phong thuỷ mà chỉ xin
được đưa ra những kiến giải riêng về vấn đề này qua sự so
sánh những quan niệm trong ứng dụng của phong thuỷ với
kiến trúc hiện đại.
Thời gia gần đây, trào lưu ứng dụng Phong thuỷ trong các
thiết kế về nhà ở dân dụng cũng như các cơ sở sản xuất kinh
doanh v.v dường như là một xu hướng rất thịnh hành. Mặc dù
vậy, có thể nói đại bộ phận dân chúng tuy ứng dụng phong
thuỷ nhưng vẫn chưa hiểu hết giá trị thực của bộ môn này.
Dường như họ vẫn tin vào nó như một thứ quyền năng huyền
bí, hoặc như một thứ tôn giáo cao cả nào đó, số ít hiểu biết
hơn thì coi đây như một liều Placebo diệu kì trong y học, một
phần nhỏ hơn thì biết được tính ứng dụng khoa học của bộ
môn này, nhưng số đông vẫn là những hiểu biết còn lệch lạc
và chưa thấu đáo.
I - Vậy thực ra Phong thuỷ là gì?
Theo từ điển Hán Việt thì Phong là gió, thuỷ là nước. Phần
lớn chỉ quan niệm đơn giản cho rằng: phong thuỷ là một khoa
chuyên nguyên cứu về quan hệ giữa gió và nước và ảnh
hưởng của nó đối với đời sống con người. Nhưng nếu chỉ
hiểu như vậy thì quả là chưa đánh giá đúng cái chân giá trị và
vai trò của Phong thuỷ trong đời sống con người!
Lịch sử hình thành các dân tộc phương Đông có khoảng trên
dưới năm ngàn năm thì cũng gần hết chiều dài lịch sử đó đã
thấy có sự xuất hiện của Khoa Phong Thuỷ. Những văn bản
cổ xưa nhất đã ghi dấu lại bằng giáp cốt văn (chữ nòng nọc –
Khoa đẩu) sau khi giải mã đã cho thấy rõ điều này.
Các thành ngữ trong dân gian như : “Chọn đất mà ở” (trạch
địa nhi cư), “Gần nước hướng về mặt trời” (cận thuỷ hướng
dương) cho thấy các quan niệm chọn đất có phương pháp đã
phổ biến rộng rãi trong tư tưởng mọi người. Điều này chỉ ra
rằng: đã có một hệ thống tư tưởng định hướng cho dân cư cổ
đại trong việc chọn địa bàn sinh sống khi thòi kì quần cư bắt
đầu. Dấu vết này cũng có thể nhận thấy trong Kinh Thi là tập
hợp ca dao tục ngữ cổ, tương truyền do Khổng tử biên tập lại.
Những sách vở được coi là vào thời kì Thương, Chu các địa
danh đã có sự phân định khá chi tiết như đồi, núi, gò, đống
chỉ những khu vực địa hình cao so với sông, suối, lạch, ngòi
là những từ để mô tả những khu vực thấp trũng mang nước.
Chứng tỏ con người thời kì này đã ý thức rất rõ về sự khác
biệt giữa hình thể và tác dụng của nó ảnh hưởng thế nào đối
với con người. Ngoài ra sử sách khi nói về sự kiện xe chỉ
hưóng Nam cón từ thời thượng cổ cũng chỉ ra được thành tựu
của con ngưòi trong việc định phưong hướng địa bàn.
Truyền thống ứng dụng phong thủy của nến văn hiến Việt
cũng được nhắc nhở tới từ thời Hùng Vương dựng nước:
