Khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương

Các bài toán liên quan ñến khảo sát hàm số

DỰA VÀO ðỒ THỊ BIỆN LUẬN SỐ NGHIỆM CỦA PHƯƠNG TRÌNH

ðÁP ÁN BÀI TẬP TỰ LUYỆN Giáo viên: LÊ BÁ TRẦN PHƯƠNG Các bài tập trong tài liệu này ñược biên soạn kèm theo bài giảng Dựa vào ñồ thị biện luận số nghiệm của phương trình thuộc khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương tại website Hocmai.vn ñể giúp các Bạn kiểm tra, củng cố lại các kiến thức ñược giáo viên truyền ñạt trong bài giảng Dựa vào ñồ thị biện luận số nghiệm của phương trình. ðể sử dụng hiệu quả, Bạn cần học trước Bài giảng sau ñó làm ñầy ñủ các bài tập trong tài liệu này.

3

2

Bài 1: Cho hàm số:

y

=

x

x

+ 5

1 4

3 2

a. Khảo sát và vẽ ñồ thị (C) của hàm số ñã cho.

3

b. Tìm m ñể phương trình:

x

26

+ x m

= có 3 nghiệm thực phân biệt.

0

Giải: a. Các em tự khảo sát

3

3

2

x

6

2 + x m

= ⇔ 0

x

x

+ = − 5 5

b. Ta có:

1 4

3 2

m 4

Do ñó ñể phương trình ñã cho có 3 nghiệm phân biệt thì ñường thẳng

phải cắt ñồ thị (C) tại 3

y = − 5

m 4

ñiểm phân biệt

⇔ − < −

3 5

< ⇔ <

5

0

m

<

32

.

m 4

3

Bài 2: Cho hàm số:

y

= − + x

23 x

− 2

a. Khảo sát và vẽ ñồ thị (C) của hàm số ñã cho.

3

b. Tìm m ñể phương trình:

0

x

23 − x m

= có 3 nghiệm phân biệt, trong ñó có 2 nghiệm nhỏ hơn 1.

Giải: a. Các em tự khảo sát

3

2

3

2

3

0

3

2

2

b. Ta có:

x

− x m

= ⇔ − +

x

x

− = − −

m

- Trang | 1 -

Tổng ñài tư vấn: 1900 58-58-12

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt

Khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương

Các bài toán liên quan ñến khảo sát hàm số

3

2

ðặt

(*)

2

3

− − = ⇒ ⇔ − +

M

m

x

x

− = 2

M

Do ñó ñể phương trình ñã cho có 3 nghiệm phân biệt, trong ñó có 2 nghiệm nhỏ hơn 1 thì 2 ñồ thị:

3

phải cắt nhau tại 3 ñiểm phân biệt, trong ñó có hoành ñộ nhỏ hơn 1

=

23 C x ) 2 ( ∈ −∞ +∞ ) ; (

 = − + y x  y M M , 

⇔ − <

2

M

< ⇔ − < − − < ⇔ < − < ⇔ − <

2 0

m

m

0

2

0

2

2

m

< 0

ðáp số: 2

− <

< 0m

y

=

x

3 3 (1) − x

Bài 3: Cho hàm số:

a. Khảo sát và vẽ ñồ thị hàm số (1)

3

có 3 nghiệm phân biệt.

b. Tìm m ñể phương trình:

x

x

=

3

2 2 m

m +

1

Giải: a. Các em tự khảo sát

b. ðặt

=

M

, 1

− ≤

M

1

2 2 m

m +

1

2

vì coi M là hàm số biến m, khi ñó ta có

M

'

=

;

M

= ⇔ = ± ' 0 1

m

2 2

2 − m (

m 2 +

+ 1)

Bảng biến thiên :

m

- ∞ -1 1 + ∞

M’

- 0 + 0 -

M

0 1

-1 0

Từ bảng biến thiên suy ra 1

≤ 1M− ≤

Khi ñó phương trình ñã cho

⇔ − x

3 3

x M M

=

,

[ ∈ −

] 1;1

Số nghiệm của phương trình này ñúng bằng số nghiệm của 2 ñồ thị:

với

y

=

x

3 3 ( −

x C

)

và y M=

.

[ M ∈ −

]1;1

Do ñó ñể phương trình ñã cho có 3 nghiệm phân biệt thì 2 ñồ thị:

3 3 (1) − x [ ∈ −

] 1;1 )

M

⇔ − ≤

1

≤ ⇔ − ≤

1

1

1

2 2 m

m +

1

2

2

x phải cắt nhau tại 3 ñiểm phân biệt. ( y M M =  = y   

2

2

2

2

- Trang | 2 -

Tổng ñài tư vấn: 1900 58-58-12

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt

2 1 0 ( 1) 0 m + m + ≥ m + ≥ ⇔ − m − ≤ 1 2 ≤ m m + ⇔ 1 ⇔ ∀ m m − 2 m + ≥ 1 0 ( m − 1) ≥ 0          

Khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương

Các bài toán liên quan ñến khảo sát hàm số

3

Bài 4: Cho hàm số

23 x

y = x − + 2

a. Khảo sát và vẽ ñồ thị (C) của hàm số.

2 2 −

b. Biện luận số nghiệm của phương trình x x − = 2 theo tham số m. m − x 1

3

Giải:

23 x

y = x − + 2.

a. Khảo sát sự biến thiên và vẽ ñồ thị của hàm số • Tập xác ñịnh: Hàm số có tập xác ñịnh D R= .

2

=

y

= − 2.

y

=

=

2;

( ) 2

y CT

y CD

( ) 0 • Bảng biến thiên:

0 Sự biến thiên: y = ' 3 x − x 6 . Ta có y ' 0 2 = x = ⇔  = x

x

2 2 −

x

− = 2

ðồ thị:

m − x

1

2

2

theo tham số m. b. Biện luận số nghiệm của phương trình

Ta có x − 2 x − = 2 2 x − 2 x − = 1 m x , ≠ 1.

( ⇔ − x

)

y

=

x

2 2 −

x

2

x

1 ,

C

'

và ñường thẳng

m − x 1

(

)

Do ñó số nghiệm của phương trình bằng số giao ñiểm của

(

)

y m x

=

,

≠ 1.

>

1

2

2

2

• Vì

y

=

x

x

x

nên (

)'C bao gồm:

(

)

khi x

<

1

( ) f x ( f x

khi x )

 1 − =  

+ Giữ nguyên ñồ thị (C) bên phải ñường thẳng

x = 1.

- Trang | 3 -

Tổng ñài tư vấn: 1900 58-58-12

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt

Khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương

Các bài toán liên quan ñến khảo sát hàm số

+ Lấy ñối xứng ñồ thị (C) bên trái ñường thẳng

1x = qua Ox.

ðồ thị: • Dựa vào ñồ thị ta có:

+

m < − Phương trình vô nghiệm;

2 :

+

m = − Phương trình có 2 nghiệm kép;

2 :

Phương trình có 4 nghiệm phân biệt;

+ 2

− <

m

<

0 :

+

Phương trình có 2 nghiệm phân biệt.

m ≥

0 :

Giáo viên: Lê Bá Trần Phương

Hocmai.vn

Nguồn :

- Trang | 4 -

Tổng ñài tư vấn: 1900 58-58-12

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt